Bắt đầu từ năm học 2015-2016, việc kiểm tra, đánh giá đối với HS lớp 6 học theo chương trình mô hình trường học mới (VNEN) sẽ khác với HS đang học chương trình hiện hành. Theo đó, GV không đánh giá bằng điểm số mà thay vào đó là đánh giá bằng nhận xét quá trình và kết quả học tập của HS. Cách làm này có nhiều ưu điểm, song vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều.
 |
| Học sinh trường THCS Phú Mỹ trong giờ học theo mô hình VNEN. |
Theo hướng dẫn của ngành GD-ĐT, GV nhận xét HS bằng những lời nói động viên, góp ý, hướng dẫn, đồng thời ghi lại những nhận xét đáng chú ý nhất vào “Sổ tay lên lớp” như: kết quả đã đạt được hoặc chưa đạt được; các biểu hiện cụ thể về sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất; những biện pháp đã áp dụng và những điều cần đặc biệt lưu ý… trong quá trình theo dõi, giáo dục đối với cá nhân hoặc nhóm HS trong học tập, rèn luyện. Để đạt hiệu quả cao trong việc động viên, khích lệ HS, GV cần đặc biệt quan tâm đến đặc điểm tâm sinh lý, hoàn cảnh riêng... của từng HS để có những nhận xét phù hợp; biểu dương, khen ngợi kịp thời đối với từng thành tích, tiến bộ giúp HS tự tin vươn lên; tuyệt đối tránh những nhận xét có tính xúc phạm, làm tổn thương tâm lý HS. Bên cạnh đánh giá, GV phải trao đổi với cha mẹ HS và những người có trách nhiệm phối hợp giúp HS hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực. Đây là cách kiểm tra, đánh giá HS lớp 6 hoàn toàn mới, tạo cho HS cảm giác thoải mái trong học tập, giảm áp lực trong thi cử. Bởi, khi áp dụng hình thức nhận xét này, HS lớp 6 học theo mô hình VNEN sẽ không phải làm bài kiểm tra 15 phút, 1 tiết thường xuyên như trước đây mà chỉ làm bài kiểm tra cuối học kỳ.
Cô Phạm Thị Dư Nhất, GV Ngữ văn trường THCS Huỳnh Tịnh Của (huyện Long Điền) cho biết, việc đánh giá HS bằng nhận xét tuy mất nhiều thời gian và vất vả cho GV vì phải theo dõi sát để đưa ra những lời nhận xét phù hợp và chính xác cho từng em, nhưng GV nhận xét HS bằng việc ghi nhận những cố gắng của các em để khuyến khích HS tiến bộ sẽ giúp các em tự tin hơn trong học tập. “Khi được GV nhận xét có tiến bộ, góp ý và động viên, HS cảm thấy được GV quan tâm, nên khuyến khích tinh thần, tạo động lực cho các em vươn lên trong học tập. Đối với HS học yếu, không còn mặc cảm, tự ti, các em sẽ thoải mái và phát huy tính tích cực của mình trong từng tiết học” - cô Nhất nói thêm.
Về phía HS, nhiều em cho biết thích chấm điểm hơn. Em Trần Viết Nhật Khoa, lớp 6A3, trường THCS Phú Mỹ (huyện Tân Thành) cho biết: “GV nhận xét HS bằng lời khiến chúng em thấy nhẹ nhàng hơn trong học tập, nhưng GV đánh giá bằng điểm số mới phản ánh đúng năng lực của người học. Qua điểm số, em biết được năng lực học của mình đang ở mức nào để cố gắng, phấn đấu. Mặt khác, đánh giá bằng điểm số sẽ chính xác, công bằng hơn giữa các HS”.
Cô Trần Thị Nghĩa, GV môn Khoa học tự nhiên, trường THCS Phú Mỹ cũng cho rằng, việc đánh giá HS bằng nhận xét có nhiều bất cập. Nhận xét bằng lời nói mang tính chung chung, không đánh giá chính xác được từng HS về năng lực, khả năng tiếp thu bài của mỗi em. Hơn nữa, sẽ có sự so bì giữa phụ huynh HS lớp 6 học theo mô hình VNEN và khối 6 đang học chương trình hiện hành. Những HS đang học theo chương trình VNEN chỉ phải làm 1 bài kiểm tra cuối học kỳ II có chấm điểm làm căn cứ để đánh giá suốt cả năm học là không khách quan, chưa phản ánh đúng năng lực của HS.
Không ít GV lo lắng, khi áp dụng mô hình trường học mới VNEN ở HS khối lớp 6, GV dạy những lớp này không phải soạn giáo án, HS không phải làm bài kiểm tra thường xuyên có thể sẽ dẫn đến việc GV ít trau dồi về trình độ chuyên môn. HS thoải mái trong học tập, nên mất đi sự cố gắng và vươn lên trong học tập. Quan trọng hơn hết, nhận xét bằng lời nói không phản ánh chính xác năng lực của người học.
Ông Nguyễn Thanh Giang, Giám đốc Sở GD-ĐT cho biết, mô hình VNEN được tổ chức dạy học theo phương thức lấy người học làm trung tâm. Các tiết học được tổ chức theo nhóm, GV chỉ hướng dẫn HS học bài, HS tự học là chủ yếu. Ngoài được học kiến thức, HS còn phát triển các kỹ năng như giao tiếp, kỹ năng sống, tự tin, mạnh dạn hơn… Để phù hợp với phương pháp dạy học theo mô hình VNEN, Bộ GD-ĐT đã có quy định, việc kiểm tra, đánh giá HS lớp 6 học theo mô hình VNEN dựa trên năng lực và phẩm chất của các em. Qua đó, nhằm giảm bớt số lượng bài kiểm tra cho HS, tạo cho HS thoải mái, giảm áp lực trong học tập; đồng thời đánh giá bằng nhận xét sẽ giúp HS phát triển toàn diện.
Bài, ảnh: HỒNG PHƯƠNG