CÁC HỢP TÁC XÃ DỊCH VỤ VẬN TẢI: "THỜI VÀNG SON" ĐÃ QUA ?

Thứ Bảy, 05/11/2005, 08:55 [GMT+7]
In bài này
.
Xe của HTX Chiến Thắng (TP. Vũng Tàu) đang lặng lẽ đón khách tại ngã tư Lê Lợi - Lê Quý Đôn

Những năm qua, các hợp tác xã (HTX) dịch vụ vận tải đã giữ vai trò chủ lực trong lĩnh vực vận tải khách trên địa bàn tỉnh, góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, những năm gần đây, hoạt động của các HTX dịch vụ vận tải trên địa bàn tỉnh lại đang có chiều hướng đi xuống... "thời vàng son" do gặp nhiều biến động, khó khăn.

"CO CỤM" DẦN THEO NĂM THÁNG!

Giai đoạn từ năm 1995 đến 1999 được xem là thời điểm cực thịnh của các HTX dịch vụ vận tải. Thời điểm ấy, với 9 HTX dịch vụ vận tải đường bộ và 1 HTX dịch vụ vận tải đường sông cùng 1.597 phương tiện, 12.046 ghế, 2.899 lao động (thời điểm năm 1998), thành phần kinh tế này là lực lượng vận tải chủ lực của tỉnh với quy mô hoạt động trên 85 luồng tuyến liên tỉnh. Thông qua đầu mối là các Ban quản trị HTX cùng sự quản lý Nhà nước chuyên ngành của Sở Giao thông – Vận tải, các HTX dịch vụ vận tải đã đáp ứng tốt nhu cầu đi lại của người dân và có đóng góp đáng kể cho Nhà nước thông qua việc nộp thuế. Đặc biệt, một số HTX dịch vụ vận tải còn bảo đảm đủ phương tiện hoạt động đến các vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế mới của tỉnh.

Nhưng từ năm 2000 trở đi (thời điểm bãi bỏ các loại giấy phép con, trong đó có giấy phép vận tải theo Quyết định số 19/2000/QĐ-TTg ngày 3-2-2000 của Thủ tướng Chính phủ), hoạt động của các HTX dịch vụ vận tải gặp nhiều khó khăn. Do hầu hết các HTX dịch vụ vận tải trên địa bàn tỉnh đều hoạt động dưới hình thức dịch vụ hỗ trợ (xã viên làm chủ phương tiện) nên Ban quản trị không quản lý được đầu phương tiện, không kiểm soát được vận tải, dẫn đến nhiều phương tiện của các xã viên chạy không theo tuyến, không vào bến bãi. Bên cạnh đó, vốn hoạt động của các HTX dịch vụ vận tải thực chất là vốn dịch vụ (rất nhỏ so với giá trị phương tiện do xã viên làm chủ sở hữu) nên việc mở rộng sản xuất, hỗ trợ xã viên đều bị hạn chế. Mặt khác, một số lượng không nhỏ người điều khiển phương tiện (lái xe, phụ xe) chỉ là người làm thuê cho chủ phương tiện (xã viên) và được trả lương khoán theo từng tài, chuyến nên HTX không thể quản lý, giáo dục được lực lượng này về kiến thức pháp luật, đạo đức người lái xe, dẫn đến nhiều tiêu cực phát sinh trên hành trình (đón trả khách tùy tiện, thô lỗ với hành khách đi xe…), làm giảm uy tín của HTX. Từ những thực trạng trên, nhiều xã viên đã tự ý rời bỏ luồng tuyến, bến bãi, chạy "dù", trốn thuế và không tham gia hoạt động trong HTX. Tính đến hết tháng 10-2005, mặc dù số lượng HTX dịch vụ vận tải đường bộ (HTX vận tải đường sông duy nhất đã bị giải thể năm 1999) đã tăng lên 10 HTX nhưng số lượng phương tiện chỉ còn 569 chiếc (bằng 43,52% so với năm 1998), tổng số ghế chỉ còn 9.385 ghế (bằng 77,9% so với năm 1998) và số lượng lao động là 1.425 người (bằng 49,2% so với năm 1998).

"LỐI RA" NÀO CHO CÁC HTX DỊCH VỤ VẬN TẢI?

"Với thực trạng hoạt động của các HTX dịch vụ vận tải như hiện nay, nếu không có những giải pháp phù hợp và kịp thời thì vai trò của lực lượng vận tải này sẽ ngày càng mờ nhạt và nguy cơ bị "xoá sổ" là hoàn toàn có thể xảy ra" – ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ nhiệm HTX vận tải Chiến Thắng (TP. Vũng Tàu), nhận định. Theo ông Thanh, thời gian tới, để các HTX dịch vụ vận tải có thể tồn tại và phát triển, Nhà nước nên có các cơ chế chính sách phù hợp hơn để các Ban quản trị HTX có thể phối hợp và giúp đỡ cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành quản lý xã viên, đôn đốc, giám sát xã viên trong sản xuất kinh doanh cũng như thực hiện nghĩa vụ đóng góp thuế cho Nhà nước. Mặt khác, những chính sách, quyền lợi dành cho xã viên khi tham gia vào HTX cũng cần được chú trọng hơn nữa.

Theo Sở Giao thông - Vận tải, để "tiếp sức" cho các HTX dịch vụ vận tải trong thời gian tới, ngoài việc tham mưu đề xuất UBND tỉnh và các bộ, ngành Trung ương có những biện pháp, chủ trương phù hợp hơn với mô hình HTX của địa phương, cơ quan này sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong việc tổ chức, phân công, phân cấp quản lý, đào tạo đội ngũ cán bộ HTX, nghiên cứu thành lập quỹ hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể để hỗ trợ vốn sản xuất cho các HTX… Trước mắt, Sở Giao thông – Vận tải sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành củng cố và từng bước kiện toàn bộ máy quản lý, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của 10 HTX dịch vụ vận tải hiện đang hoạt động trên địa bàn tỉnh, đồng thời xem xét, nghiên cứu thành lập thêm HTX dịch vụ vận tải huyện Đất Đỏ.

Bài, ảnh: Bùi Cảnh

;
.