123
VÌ SAO XUẤT KHẨU RAU QUẢ VIỆT NAM SỤT GIẢM ? - Báo Bà Rịa - Vũng Tàu điện tử

VÌ SAO XUẤT KHẨU RAU QUẢ VIỆT NAM SỤT GIẢM ?

Thứ Bảy, 09/10/2004, 08:23 [GMT+7]
In bài này
.
Được mùa thì mất giá, nhà trồng nhãn lại chẳng vui.. Ảnh: M.P

Việt Nam là nước có tiềm năng lớn về sản xuất và xuất khẩu rau quả. Hiện nay, diện tích rau quả đã đạt hơn 1,2 triệu ha, với sản lượng hơn 14 triệu tấn. Rau quả Việt Nam đã được xuất khẩu sang hơn 50 quốc gia và khu vực trên thế giới. Thế nhưng, một thực tế là kết quả của xuất khẩu nhóm mặt hàng này còn quá thấp so với tiềm năng của nó.

KIM NGẠCH ĐI XUỐNG !

Mục tiêu của chương trình phát triển rau, hoa quả từ năm 1999 - 2010 của Chính phủ là phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD. Tuy nhiên, số liệu thống kê cho thấy, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này có chiều hướng giảm dần trong vài năm gần đây. Nếu như năm 2001, kim ngạch xuất khẩu đạt mức trên 300 triệu USD thì năm 2002 giảm còn 187 triệu USD, năm 2003 còn 150 triệu USD, dự kiến năm 2004 giảm còn 120 triệu USD và năm 2005 tăng lên 150 triệu USD (số liệu từ Bộ Thương mại).

Một trong những nguyên nhân của sự sụt giảm kim ngạch xuất khẩu như trên là chúng ta phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc. Có tới 45-50% kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam thu được từ quốc gia này. Thế nên, từ ngày 1-1-2004, khi Trung Quốc tăng cường việc kiểm tra chặt chẽ hàng rau quả nhập khẩu và có quyết định bãi bỏ ưu đãi về thuế đối với rau quả Việt Nam thì kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam năm 2004 bị tụt giảm đáng kể. Mặt khác, từ tháng 10-2003, Trung Quốc và Thái Lan đã ký hiệp định ưu đãi thuế quan riêng cho rau quả hai nước. Với hiệp định này, có 188 mặt hàng, tức là gần hết rau quả của Thái Lan xuất khẩu vào Trung Quốc được hưởng thuế suất ưu đãi 0%. Điều này đã đẩy các doanh nghiệp sản xuất và chế biến rau quả Việt Nam vào thế cạnh tranh gay gắt.

Một nguyên nhân khác cũng được nhiều chuyên gia kinh tế phân tích là các doanh nghiệp Việt Nam thiếu nhanh nhạy trong việc nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng. Thị trường rau quả xuất khẩu Việt Nam không còn dễ tính như trước nữa mà ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và độ an toàn. Các thị trường lớn như EU, Trung Quốc ngày càng đưa ra nhiều các quy định về tiêu chuẩn an toàn, vệ sinh… để bảo vệ người tiêu dùng. Nếu rau quả xuất khẩu Việt Nam không sớm khắc phục được những khuyết điểm về chất lượng, mẫu mã, giá thành… thì sẽ rất khó cạnh tranh được với hàng của Thái Lan và các nước khác.

LỐI RA NÀO CHO RAU QUẢ VIỆT NAM?

Trong một thời gian dài, các doanh nghiệp (DN) Việt Nam đã tập trung vào một số thị trường truyền thống mà bỏ qua khá nhiều cơ hội mở rộng thị trường để tăng doanh thu và giảm thiểu rủi ro do sự đột biến của thị trường. Vì thế, trước tình hình mới, chúng ta cần phải xúc tiến phát triển các thị trường tiềm năng khác cho rau quả Việt Nam như Nhật Bản, châu Âu, Mỹ, Singapore…

Một thị trường mà nhiều doanh nghiệp còn bỏ ngỏ, chưa quan tâm đến chính là thị trường nội địa. Hiện nay thị trường trong nước có hơn 80 triệu dân là một thị trường mà nhiều nước muốn nhảy vào. Ngay cả Phó Thủ tướng Vũ Khoan trong một hội nghị mới đây về thương mại cũng cho rằng thị trường nội địa là một thị trường đầy tiềm năng cho hàng hoá Việt Nam.

Để nâng cao khả năng cạnh tranh của rau quả Việt Nam trên thị trường trong nước và thế giới, nhằm nâng cao kim ngạch xuất khẩu, các chuyên gia về kinh tế, nông nghiệp đã đưa ra nhiều giải pháp, bao gồm cả giải pháp cụ thể đến đồng bộ. Đã đến lúc phải xác định và quy hoạch vùng sản xuất và chủng loại rau quả có lợi thế cạnh tranh để có điều kiện áp dụng các biện pháp bảo vệ an toàn vệ sinh, tạo nguồn hàng lớn, tập trung, với giá thành thấp và chất lượng cao.

Thực tế cho thấy, một số loại rau quả của chúng ta đã xây dựng được thương hiệu và được thị trường biết đến như Thanh Long Hoàng Hậu, Bưởi 5 Roi, Bưởi Da Xanh, Vinamit… Tuy nhiên, con số này vẫn còn quá ít so với tiềm năng hiện có. Nhiều mặt hàng rau quả Việt Nam đã được biết đến trên thế giới về chất lượng nhưng lại không có thương hiệu nên dễ bị nhầm lẫn với rau quả nước ngoài. Vì thế, việc xây dựng thương hiệu cho rau quả Việt Nam cũng là một giải pháp cấp bách, cần thực hiện ngay.

Việt Nam đã tham gia vào AFTA và lộ trình gia nhập WTO đang đến gần. Nếu ngành sản xuất và chế biến rau quả Việt Nam không có những chiến lược và bước đi phù hợp thì rất có thể chúng ta sẽ bị thua ngay trên sân nhà chứ chưa nói trên thị trường thế giới. Và con số 1 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu thu về từ rau quả vào năm 2010 thực sự là một thách thức lớn.

Đức Tiến

;
.