Khi nhà văn chấp bút, viết tự truyện

Thứ Sáu, 11/08/2017, 08:20 [GMT+7]
In bài này
.
Huyền Anh với cuốn tự truyện “Lạc mất thanh xuân” do nhà văn Khôi Nguyên Thảo chấp bút.
Huyền Anh với cuốn tự truyện “Lạc mất thanh xuân” do nhà văn Khôi Nguyên Thảo chấp bút.

Hiện nay, nhiều nhà văn đang “sống khỏe” bằng các hợp đồng viết chấp bút, tự truyện, hồi ký cho người khác. Tuy vậy, chấp bút vẫn chưa được xem là công việc “đáng tự hào” của người cầm bút. 

SỐ BẢN IN ĐÁNG MƠ ƯỚC

Nhiều người nổi tiếng muốn in sách viết về mình như một kênh chia sẻ, quảng bá thương hiệu cá nhân hữu hiệu. Tuy nhiên, có thể do khả năng viết lách có hạn hoặc ít thời gian nên thông qua các công ty sách, nhà xuất bản hoặc các mối quen biết, họ cậy nhờ đến các nhà văn, nhà thơ đảm nhận công việc chấp bút. Công việc này được biết đến rộng rãi có thể kể từ khi tự truyện “Lê Vân yêu và sống” do Bùi Mai Hạnh chấp bút cách đây hơn 10 năm.

Hiện nay, mỗi năm, các nghệ sĩ, người nổi tiếng cho ra lò hằng trăm cuốn tự truyện, hồi ký. Vì vậy, nhiều nhà văn, nhà thơ khẳng định có thể “sống tốt” (về vật chất) nhờ vào công việc chấp bút chứ không phải từ việc sáng tác. Thực tế cho thấy, trong khi tác phẩm sáng tác (thơ, truyện) thường được in với số lượng khiêm tốn 1.000 - 2.000 bản, thì nhiều cuốn chấp bút hồi ký có số lượng in lên tới 5.000, 10.000 bản, hoặc nhiều hơn nữa.

Do tính chất của “tự truyện” là tôn trọng sự thật, mang nhiều câu chuyện đời tư tự kể nên thể loại này khơi gợi tính tò mò của độc giả. Đặc biệt, tự truyện của giới nghệ sĩ, những câu chuyện về quá khứ, tình yêu, tuổi thơ đã qua khiến nhiều độc giả - người hâm mộ - có nhu cầu tìm hiểu. Số lượng in tự truyện vì thế thường cao hơn nhiều so với các thể loại khác. Nhuận bút dành cho sách hồi ký thường được xem là “trong mơ” với mức có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, vượt xa so với nhuận bút dành cho các tập truyện, thơ chỉ là 10-20 triệu đồng.

NHỮNG BÀI HỌC NHỚ ĐỜI

Ca sĩ Ái Vân từng đồng hành cùng nhà thơ, nhà báo Đinh Thu Hiền để viết hồi ký “Để gió cuốn đi”, nhưng cuốn sách chưa hoàn thành thì ca sĩ từ bỏ ý định viết tiếp. Sau đó, Ái Vân viết lại cuốn hồi ký và nhận được sự giúp đỡ từ nhà văn Nguyễn Quang Lập. Sau vụ hợp tác bất thành này, nhà thơ, nhà báo Đinh Thu Hiền rất buồn. Chị chia sẻ trên facebook của mình, đây là một bài học cho chị, để trong những cuộc hợp tác sau phải có hợp đồng trước khi làm việc, tránh tình trạng mất thời gian vô ích. Đinh Thu Hiền cũng từng gặp nhiều “sự cố” khi cuốn hồi ký của diễn viên Thương Tín được xuất bản. Những câu chuyện tình đến từ quá khứ của nam diễn viên tài hoa khiến chị bị vạ lây khi nhận được những phán xét “không có tâm”, “làm ảnh hưởng gia đình người khác”… chưa kể tới việc chị suýt phải nhờ người đi… đòi thù lao nhuận bút khi công ty sách chây ì không trả.

Tác giả Khôi Nguyên Thảo từng gặp sự cố khi nhận lời chấp bút viết tự truyện “Lạc mất thanh xuân” cho người đẹp có biệt danh hotgirl Bà Tưng (tên thật: Lê Thị Huyền Anh). Dù cuốn sách hướng về những bài học từ thất bại của Huyền Anh, nhưng vẫn không ít người cho rằng Khôi Nguyên Thảo muốn ăn theo cái xấu, muốn rút ngắn giai đoạn để nổi tiếng. Câu chuyện thậm chí gây nhiều tranh cãi khi cuốn sách được nhiều bạn trẻ quan tâm tại Hội sách TP. Hồ Chí Minh (tháng 3-2016). Khôi Nguyên Thảo phải chịu tiếng oan khi thực chất, chị đã “né” bằng cách sử dụng bút danh, không dùng tên thật của mình. Bản thân chị cũng đã có hơn 10 đầu sách chứ không phải là cây viết mới muốn “rút ngắn giai đoạn” để nổi tiếng. Sau sự cố ấy, tác giả đã từ chối những lời mời chấp bút viết tự truyện và cũng không muốn nhắc đến cuốn sách này.

“Có tiếng nhân vật hưởng, mang tiếng nhà văn chịu” là một trong những vấn đề khá nổi cộm trong công việc chấp bút. Thực tế, nhiều cuốn sách đã minh chứng điều này. Chính vì thế, một số người viết đề nghị không ghi tên mình, dù họ là người viết toàn bộ cuốn sách.

Dù một số người gặp những rắc rối khi nhận lời viết chấp bút nhưng đây là công việc phù hợp khả năng và mang lại nguồn thu nhập cao nên nó vẫn thu hút được nhiều cây viết tham gia. Thực tế, một số nhà văn như T.S. có thể mua nhà, đất bằng thù lao viết tự truyện, hồi ký; T.Đ, N.T thì có thể trang trải cuộc sống tốt hơn, đưa con đi du lịch thường xuyên hơn khi đến với công việc này.

 BẠCH DƯƠNG

Chấp bút theo nghĩa đơn giản là cầm bút để làm việc. Nghĩa văn vẻ thì chấp bút là khởi thảo, thực hiện một văn bản, công trình nào đó theo bản đề cương có sẵn, hoặc theo ý kiến, sự chỉ đạo, lời kể chuyện của cá nhân hoặc tập thể nào đó. Chấp bút có thể là một người nhưng cũng có thể một nhóm người cùng thực hiện.

 

;
.