Thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong nhà trường

Thứ Tư, 15/03/2017, 00:02 [GMT+7]
In bài này
.
HS Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP.Vũng Tàu) trình bày dự án KH-KT “Máy tự động trồng rau sạch” tại cuộc thi KH-KT cấp tỉnh dành cho HS trung học năm học 2016-2017.
HS Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP.Vũng Tàu) trình bày dự án KH-KT “Máy tự động trồng rau sạch” tại cuộc thi KH-KT cấp tỉnh dành cho HS trung học năm học 2016-2017.

Ngày 14-3, tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP.Vũng Tàu), Bộ GD-ĐT tổ chức Hội thảo nghiên cứu khoa học kỹ thuật (NCKHKT) trong trường trung học khu vực phía Nam. Tại Hội thảo, đại diện ngành GD-ĐT các tỉnh, thành đã nêu lên những khó khăn, vướng mắc, đề xuất các giải pháp để thúc đẩy hoạt động NCKHKT trong nhà trường.

ĐƯỢC QUAN TÂM NHIỀU HƠN

Phát biểu tại hội thảo, ông Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD-ĐT) cho biết, 5 năm qua, đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, GV, HS, phụ huynh và cộng đồng đã nhận thức sâu sắc về tác dụng của nghiên cứu khoa học ở trường phổ thông. Nhờ đó, các dự án NCKHKT trong trường học ngày càng được đầu tư nhiều hơn, quy mô hơn. Nhiều đơn vị đã tổ chức hội thảo, tập huấn bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, GV và HS về cách thức tổ chức hoạt động, phương pháp NCKH; tổ chức các diễn đàn về NCKHKT của HS trung học và mời các nhà khoa học ở các trường ĐH, viện nghiên cứu cùng tham dự, trao đổi, giao lưu và giải đáp các thắc mắc của HS về công tác NCKHKT; tạo các điều kiện tốt nhất để HS, GV tham gia NCKHKT và triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Các đơn vị đã chú trọng khai thác hiệu quả tiềm lực của đội ngũ GV hiện có, đặc biệt là GV có năng lực và kinh nghiệm NCKHKT, đưa nội dung hướng dẫn HS NCKH vào sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, giao nhiệm vụ cho GV trao đổi, thảo luận về những vấn đề thời sự, những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn trong các buổi sinh hoạt lớp, chào cờ, ngoại khóa để định hướng, hình thành ý tưởng về dự án nghiên cứu của HS.

Cùng với đó, HS tham gia NCKHKT đã mạnh dạn vận dụng kiến thức đã học ứng dụng vào thực tiễn đời sống. Chẳng hạn, dự án thiết bị hỗ trợ đọc và viết cho người khiếm thị (của HS Đà Nẵng); điều chế nước rửa chén sinh học từ quả bồ hòn, hạt thầu dầu với hương bưởi tự nhiên, chiết xuất sợi tơ từ cây sen (của HS Đồng Tháp); chế tạo máy thu lượm quả điều (của HS BR-VT)...

VẪN CÒN NHỮNG KHÓ KHĂN

Bên cạnh những mặt đã đạt được, hoạt động NCKHKT cho HS trung học còn gặp nhiều khó khăn, nhất là về điều kiện cơ sở vật chất và kinh phí dành cho nghiên cứu khoa học.

Ông Lê Văn Long, Phó Phòng Giáo dục Trung học, Sở GD-ĐT tỉnh Đắc Nông cho biết, GV, HS không thiếu những ý tưởng dự án NCKHKT. Nhưng để biến những ý tưởng thành hiện thực, ngoài phương pháp nghiên cứu, phải có điều kiện cơ sở vật chất, phòng thực hành thí nghiệm, kiểm nghiệm dự án. Tuy nhiên, hiện nay nhiều trường vẫn còn thiếu thốn cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thực hành chưa đáp ứng yêu cầu. Thầy Huỳnh Trường Phú, GV Trường THPT Nguyễn Trãi (huyện Châu Đức) chia sẻ: “Khi thực hiện dự án khảo sát thành phần tinh dầu tiêu và chiết suất Piperine từ hạt tiêu lép và tiêu sọ ở địa bàn huyện Châu Đức, thầy trò phải mang nguyên liệu lên Viện Công nghệ hoá học TP.Hồ Chí Minh để thực nghiệm. Do đó, thời gian thực nghiệm không nhiều nên hiệu quả của NCKH chưa được như mong muốn”. Tương tự, thầy Võ Sỹ Hiện, GV Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, TP.Vũng Tàu, cho biết: “Khi hướng dẫn đề tài nghiên cứu ứng dụng chế phẩm EDTA vào xử lý nước sinh hoạt nhiễm chì, do cơ quan chuyên môn của địa phương chưa đủ năng lực kiểm nghiệm mẫu này nên thầy trò phải gửi lên Viện Pasteur TP.Hồ Chí Minh để kiểm nghiệm, tốn  nhiều thời gian, công sức”.

Bên cạnh đó, nguồn kinh phí hạn hẹp cũng khiến nhiều GV, HS gặp khó khi thực hiện NCKHKT. Nhiều đề tài, dự án xuất phát từ ý tưởng hay, mới lạ nhưng không thể triển khai vì kinh phí quá lớn, vượt ngoài khả năng hỗ trợ của nhà trường.

CẦN CÓ THÊM CƠ CHẾ KHUYẾN KHÍCH

Để thúc đẩy mạnh mẽ phong trào NCKHKT trong trường phổ thông, các đại biểu cho rằng, cần có thêm những cơ chế khuyến khích.

Ông Phạm Tấn Ngọc Thụy, Phó Phòng GDTX-GDCN, Sở GD-ĐT Đà Nẵng cho rằng: “Các nhà trường cần bố trí lịch làm việc của GV một cách hợp lý để họ có thời gian cho việc nghiên cứu và hướng dẫn HS NCKHKT; đồng thời xem xét nâng lương trước thời hạn, ưu tiên xét đi học tập nâng cao trình độ, xét tặng các danh hiệu khác cho những GV có thành tích trong NCKHKT. Bên cạnh đó, ngành GD-ĐT cần kêu gọi, vận động các mạnh thường quân hỗ trợ trao thưởng, học bổng cho các HS, GV tích cực nghiên cứu khoa học”.

Còn theo ông Nguyễn Phương Toàn, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Tiền Giang, việc phát triển các CLB NCKHKT trong cơ sở giáo dục có vai trò rất quan trọng nhằm tạo môi trường thuận lợi cho HS chia sẻ kiến thức, kỹ năng nghiên cứu khoa học”.

MINH THIÊN-KHÁNH CHI

;
.