Cẩn thận với đồ chơi trẻ em chứa hoạt chất

Chủ Nhật, 08/01/2017, 22:46 [GMT+7]
In bài này
.
Hạt nhựa nở là đồ chơi độc hại nhưng vẫn được bán tại các sạp hàng rong ở một số cổng trường học. Trong ảnh: Học sinh một trường TH ở TP. Vũng Tàu mua đồ chơi trước cổng trường.
Hạt nhựa nở là đồ chơi độc hại nhưng vẫn được bán tại các sạp hàng rong ở một số cổng trường học. 
Trong ảnh: Học sinh một trường TH ở TP. Vũng Tàu mua đồ chơi trước cổng trường.

Thời gian gần đây, nhiều loại đồ chơi trẻ em không rõ nguồn gốc có chứa các hoạt chất nguy hiểm đang được bày bán dễ dãi trên thị trường. Đáng chú ý trong số đó là đồ chơi hạt nhựa nở - từng bị cấm vì dễ lọt vào đường thở và có thể gây tổn thương hệ thần kinh, có thể gây ung thư - đang xuất hiện trở lại.

HẠT NHỰA “TỬ THẦN” TRỞ LẠI

Những năm trước, nhiều tai nạn thương tâm ở trẻ em xuất phát từ hạt nhựa nở-một loại đồ chơi của Trung Quốc đã gióng một hồi chuông cảnh báo về loại đồ chơi nguy hại này. Thế nhưng, sau một thời gian biến mất, đến nay, hạt nhựa nở lại xuất hiện, trở thành một thứ đồ chơi thịnh hành và đang được bày bán nhiều nơi, trở thành mối nguy hại khôn lường với trẻ em.

Ngày 27-12, chúng tôi thử tìm mua đồ chơi hạt nhựa nở tại một xe hàng rong trước cổng Trường THCS Kim Đồng (TP. Bà Rịa). Ngay lập tức, người bán hàng tên H. bán cho chúng tôi một gói hạt nhựa nở với giá 2 ngàn đồng. Khi chúng tôi thắc mắc đồ chơi này có độc hại gì không, bà H. khẳng định: “Có gì đâu mà độc hại! Chỉ cần cho vào nước là hạt này nở ra, đẹp lắm! HS ở đây chơi hoài có sao đâu!”.

Hạt nhựa nở có đường kính khoảng 1 mm, mềm, đủ màu sắc bắt mắt, được đựng trong túi ni lon nhỏ có in hình chữ tiếng Anh rất nhòe. Mặt trước túi có ghi “Seven color crystal ball”, tạm dịch là “hững quả cầu pha lê bảy màu”, sản xuất tại Trung Quốc. Mặt sau bao bì có ghi vài dòng Tiếng Anh sai cả từ và ngữ pháp nhưng có thể hiểu nôm na là: cho thêm 400g nước vào sản phẩm, sau 4 giờ, chúng sẽ lớn lên, căng mọng và rất đẹp; cung cấp ô-xy và dưỡng chất cho hoa... Tất cả các sản, không có bất cứ thông tin nào về nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, thành phần cũng như hạn sử dụng và cảnh báo. Chúng tôi ngâm những hạt li ti này vào nước thì thấy chúng lớn dần lên, sau 4 giờ “nở” thành những hạt trơn to bằng viên bi, mềm, đẹp mắt. Do giá rẻ, bắt mắt nên hạt nhựa nở là đồ chơi yêu thích của học sinh.

Khi chúng tôi hỏi về loại đồ chơi này, em Đ., HS lớp 5 Trường TH Nguyễn Viết Xuân (TP.Vũng Tàu) hào hứng kể: “Chúng cháu thường mua hạt nở ở mấy quán gần cổng trường rồi cho vào vỏ chai nước suối, đổ nước vào. Một gói hạt nở ra được đầy một chai, đẹp lắm nên bạn nào cũng thích!”. Trong khi đó, mẹ bé Đ. cho biết, chị chưa biết bất cứ thông tin cảnh báo nào về hạt nhựa nở nên vẫn vô tư để con mua và chơi loại đồ chơi này.

Trước đó, cơ quan chức năng cũng ra thông báo về hàng loạt đồ chơi trẻ em chứa chất độc hại như miếng dán hoạt hình Stickers, búp bê đầu quả, bóng bơm hơi... Tuy nhiên, những cảnh báo này gần như ít được sự quan tâm của cả phụ huynh, HS và những người kinh doanh đồ chơi trẻ em.

Tại một cửa hàng tạp hóa trên đường Hoàng Văn Thụ (TP. Vũng Tàu), chúng tôi dễ dàng mua được miếng dán hoạt hình Trung Quốc với giá 4 ngàn đồng. Sản phẩm xuất xứ Trung Quốc, không có nhãn phụ tiếng Việt mà chỉ có vài dòng tiếng Trung, Tiếng Anh. Người bán hàng một mực khẳng định: “Chỉ là miếng giấy dán thôi thì làm sao mà độc hại được!”. Theo khảo sát của chúng tôi, một nhà sách trên đường Lý Thường Kiệt (TP. Vũng Tàu) cũng bán sản phẩm trên với giá từ 8-18 ngàn đồng, tùy theo kích thước. Song dù được bày bán ở đâu thì “mẫu số chung” cho đồ chơi này vẫn là sự mập mờ về nguồn gốc và chất lượng.

Khảo sát một số điểm bán hàng rong gần cổng trường, chúng tôi nhận thấy có khoảng 80% đồ chơi trẻ em ở đây có xuất xứ Trung Quốc. Một số sản phẩm thậm chí không có cả bao bì, nhãn mác, trên sản phẩm cũng không có nơi sản xuất. 

Các bậc phụ huynh cần chủ động tạo ra “lá chắn” cho con cái  trước những mối nguy hiểm thầm lặng từ đồ chơi trẻ em. Ảnh: KHÁNH THI
Các bậc phụ huynh cần chủ động tạo ra “lá chắn” cho con cái trước những mối nguy hiểm thầm lặng từ đồ chơi trẻ em. Ảnh: KHÁNH THI

KHÓ KIỂM SOÁT TRIỆT ĐỂ

Ngày 17-11, Cục Quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa (Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng) khẳng định đồ chơi “hạt nhựa nở” có chỉ tiêu cơ lý về sự giãn nở trong nước không đạt yêu cầu theo quy định của Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6238-1:2011, không đảm bảo an toàn theo quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN3: 2009/BKHCN.

Đặc biệt, mới đây, theo kết quả nghiên cứu từ những chuyên gia phòng kiểm nghiệm nhựa công nghiệp của Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam: Các hạt nhựa màu này là hạt trương nở, khi hút no nước, thể tích của nó có thể tăng tới 300- 400 lần. Loại hạt này sử dụng polyacryamit rất độc hại, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa và có khả năng gây ung thư.

Trao đổi với chúng tôi, bà Hứa Minh Châu, Trưởng phòng Quản lý tiêu chuẩn chất lượng, Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng -Sở KH-CN cho biết, ngày 30-11, Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng cũng đã ra công văn đề nghị Chi cục Quản lý thị trường tỉnh trong quá trình kiểm tra, kiểm soát thị trường, chú trọng kiểm tra loại sản phẩm này và xử lý vi phạm theo quy định; Cơ quan chức năng tuyên truyền, cảnh báo để người dân không mua và sử dụng loại sản phẩm nêu trên; yêu cầu các cơ sở kinh doanh không kinh doanh các đồ chơi “hạt nhựa nở”. Những năm trước, Chi Cục cũng ra cảnh báo tương tự với búp bê đầu quả, miếng dán hoạt hình, bóng bơm hơi... Đây là những đồ chơi chứa Phthalates (một loại hóa chất được sử dụng để làm mềm và tăng tính linh hoạt của nhựa) có nồng độ vượt mức cho phép, có nguy cơ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em.

Hiện nay, Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Chi cục Quản lý thị trường đã lên kế hoạch mở đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát hàng hóa dịp trước, trong và sau Tết Nguyên Đán 2017. Qua đó, tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm  đối với mặt hàng đồ chơi trẻ em, trong đó có hạt nhựa nở và những đồ chơi bị cấm kinh doanh, không rõ nguồn gốc, xuất xứ khác. Tuy nhiên, việc kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm cũng gặp phải không ít khó khăn. Ông Nguyễn Đức Thông, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Chi cục Quản lý thị trường cho biết, chức năng, nhiệm vụ của Quản lý thị trường khá nặng nề, nhiều khi phải tham gia quá nhiều đoàn kiểm tra liên ngành, trong khi lực lượng mỏng, cơ sở vật chất, trang thiết bị thiếu nên chưa đáp ứng được yêu cầu công tác. Bên cạnh đó, việc kiểm tra, xử lý vi phạm mặt hàng đồ chơi trẻ em đối với những người bán hàng rong rất khó khăn do hàng hóa có giá trị thấp, những người này thường xuyên thay đổi địa điểm buôn bán. Đặc biệt, một bộ phận người tiêu dùng chưa có ý thức tự bảo vệ mình. Đây cũng chính là kẽ hở để những sản phẩm độc hại, trôi nổi vẫn có “đất sống” trên thị trường. Còn theo bà Hứa Minh Châu, hiện nay, thị trường đồ chơi trẻ em rất đa dạng về màu sắc, chủng loại, chủ yếu do Trung Quốc và Việt Nam sản xuất, trong đó, hàng Trung Quốc chiếm đa số. Đồ chơi trẻ em tập trung chủ yếu ở TP. Vũng Tàu, còn tại các huyện, mặt hàng này chỉ bày bán nhỏ lẻ, rải rác, cùng nhiều loại hàng hóa khác. Trong khi đó, cơ quan chức năng kiểm tra dựa trên việc lấy mẫu ngẫu nhiên nên chỉ đánh giá được chất lượng đồ chơi trên những mẫu được lấy. Mặt khác, đồ chơi chứa chất độc hại không thể nhận biết bằng mắt thường nên việc kiểm tra, phát hiện tốn nhiều thời gian và không triệt để.

KIỂM SOÁT CHẶT CHẼ TỪ “GỐC”

Để đảm bảo chất lượng đồ chơi trẻ em, cơ quan chức năng cần kiểm soát chặt chẽ hơn nữa ngay từ đầu vào, nghĩa là từ khâu sản xuất, nhập khẩu, không để hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ có cơ hội lưu thông trên thị trường. Bên cạnh đó, cần có quy định chặt chẽ hơn nữa về điều kiện kinh doanh đồ chơi trẻ em cũng như quy định về dán nhãn hàng hóa trước khi lưu thông.

(Ông Trần Duy Tâm Thanh, Chi cục trưởng
Chi cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng - Sở KH-CN)


PHỤ HUYNH CẦN TỰ BẢO VỆ CHO CON

Để bảo vệ con em mình, phụ huynh cần lựa chọn đồ chơi được dán tem hợp quy, có đủ các thông tin: tên hàng hóa, tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa, xuất xứ, thành phần, thông số kỹ thuật, thông tin cảnh báo vệ sinh an toàn, hướng dẫn sử dụng. Tốt nhất, nên ưu tiên dùng hàng Việt Nam, có nguồn gốc, nhãn mác đầy đủ.

(Bà Hứa Minh Châu, Trưởng phòng Quản lý tiêu chuẩn chất lượng, Chi Cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng - Sở KH-CN)


Năm 2007, khoảng 4,2 triệu tấn đồ chơi hạt nhựa nở do Trung Quốc sản xuất bị thu hồi vì gây nôn mửa, hôn mê ở trẻ em sau khi nuốt phải.

Còn ở Việt Nam, Ngày 19-12-2007, 26 học sinh và một cô giáo ở trường THCS Quảng Phong, Quảng Xương, Thanh Hoá bị chóng mặt, buồn nôn, tức ngực; trong đó có 2 cháu bị co giật nặng nghi do ngửi mùi của hạt nhựa nở. Tại trường TH Lê Hồng Phong (phường 4, TP Tây Ninh), ngày 24-4-2014, cũng đã có 3 em học sinh nhập viện do đau bụng và nôn ói sau khi chơi hạt nhựa nở.

Bài, ảnh: KHÁNH CHI

;
.