TẠP BÚT:

Tháng mười và mẹ

Thứ Sáu, 20/10/2017, 11:07 [GMT+7]
In bài này
.

Tháng mười có ngày Phụ nữ Việt Nam, ngày của mẹ. Tháng mười thương mến, ngày thì quá nhanh, đêm thì dài quá: “Ngày tháng mười chưa cười đã tối”. Đêm tháng mười của mẹ dài mà chưa hết lo toan, sàng sảy.   

Vườn mẹ tháng mười quả trĩu cành vít võng; trĩu bởi ân tình quả nặng, quả sai, vít võng bởi bao niềm vui vỗ về con cháu. Mẹ thích những sum suê thảo thơm như buồng chuối chín đầu hồi nhà đến cây bưởi lúc lỉu quả phía sau vườn. Một sự ấm áp vui vầy trong vòng tay của mẹ mà mẹ là nhân, là lõi. Bao giờ mẹ cũng dành riêng một góc để trồng các loại lá cây thuốc nam như hành lá, rau tía tô, ngải cứu, khóm sả… để khi trái gió trở trời có tô cháo hành, có nồi lá xông sực khói xua đi cảm cúm cho các thành viên trong nhà. Mẹ lo cho các con, các cháu tuổi ăn, tuổi ngủ, tuổi chơi bắt đầu từ những sự chu đáo sâu xa như thế.  

Vườn mẹ tháng mười chim khách ít về hơn, nhường lại cho những cánh cò phân vân bước đi trên đồng ruộng. Cánh đồng của mẹ tháng mười sương ẩm ướt thấm dần, ngấm dần vào tóc mẹ. Mẹ cấy hái một đời, vui nhất là khi cắm những cây mạ non run rẩy xuống đồng bùn in ngấn phù sa. Nhánh mạ thì non tơ, đon mạ thì giắt lưng như thắt lòng của mẹ với bao hồi hộp, nâng niu, ấp ủ. Cây mạ dậy thì, lớn lên thành cây lúa, trước khi uốn câu lại qua thì “lúa con gái”. Hạt lúa căng sữa trổ đòng hút sương, hút gió, trải nắng dầm mưa để se sắt lại hạt thóc bọc áo trấu thô rám cho hạt gạo trắng ngần thơm tho. Cả đời mẹ luôn tay sàng sảy, sàng lại cái đầy, cái chắc; sảy đi cái thiếu, cái lép. Mẹ sàng lại bao cái thiện, cái nhân để sảy đi cái ác, cái lọc lừa. Cánh đồng tháng mười của mẹ hứa hẹn bao nhiêu mùa gặt thì lại sàng sảy tuổi mẹ bấy nhiêu. Rồi bão lũ bất ngờ, nghe gió trở trời xương cứ đau nhức, lưng đã mỏi hơn.   

Chợ quê tháng mười của mẹ họp ở cuối làng - nơi dựng tạm mấy phiên tre, mái rạ mà ấm áp, thân thiết lạ lùng. Quà quê có gì đâu, chỉ là những sản phẩm chiết ra, chắt ra từ hạt gạo mà thơm, mà lành. Tôi nhiều khi tự hỏi: Sao mẹ lại thích bánh tráng đến thế? Cái bánh tròn quạt than nướng lên bao nỗi phập phồng thế mà bùi, nghe tiếng vỡ rôm rốp đã thấy ấm lòng. Cũng từ hạt gạo xay thành bột trắng rồi tráng thành bánh mỏng rắc vào đó lấm tấm những hạt mè như gieo bao hạt tình, hạt nghĩa, lại phơi qua nắng, qua sương cho ngấm cái hồn quê, vị quê thơm thảo. Chợ quê tháng mười của mẹ tất cả đều tươi rói và sốt sắng. Mớ tôm, mớ tép mới vớt lên đêm qua ở cầu sông còn búng tanh tách. Lũ cua đồng mập mạp bò rào rạo trong cái giỏ vừa mới bắt về.  

Mẹ chưa một lần vào siêu thị. Mẹ bảo: “Mua bán gì mà không nghe mặc cả lên xuống thì mất vui”. Mẹ thèm tiếng người, tiếng chợ. Tai đã quen nghe, mắt đã quen nhìn, người đã quen thuộc. Tháng mười của mẹ cứ vỗ về, cứ quấn quýt yêu thương, cứ sẻ chia nồng nàn như thế. Đời chợ thì dài mà đời người quá ngắn. Và tôi lo lắng đến một ngày nào đó, mẹ không bước nổi chân ra chợ sẽ buồn biết bao. 

Tháng mười của mẹ ơi! Mong sao cho trời chóng sáng. Và bóng mẹ tôi lại in trên vách tường nhà bếp chập chờn. Lửa rơm cứ vun lên mà lửa trấu cứ mãi âm thầm bền bỉ trong không gian riêng của mẹ. 

NGUYỄN NGỌC PHÚ

;
.