Giải Nobel Văn học 2017 tiếp tục gây bất ngờ

Thứ Sáu, 13/10/2017, 09:56 [GMT+7]
In bài này
.
Nhà văn Kazuo Ishiguro, chủ nhân giải thưởng Nobel văn học năm 2017.
Nhà văn Kazuo Ishiguro, chủ nhân giải thưởng Nobel văn học năm 2017.

Kể từ khi ra mắt năm 1901, Giải Nobel Văn học (một trong sáu nhóm giải thưởng của Giải Nobel) luôn được đánh giá là một trong những giải thưởng có uy tín nhất trong giới văn chương, bởi nó dựa trên thành tựu sáng tạo tổng thể chứ không dành cho một tác phẩm nhất định.

SỨC HÚT CỦA GIẢI NOBEL VĂN HỌC

Theo thông tin công bố trên website của Giải Nobel, số ứng cử viên Nobel Văn học năm nay là 195. Ủy ban Nobel đã chọn ra danh sách này từ 240 đề cử. Cuối cùng, giải thưởng Nobel Văn học 2017 đã thuộc về nhà văn người Anh gốc Nhật, Kazuo Ishiguro. Giải thưởng Nobel Văn học 2017 hấp dẫn không chỉ bởi giá trị bằng hiện kim 9 triệu kronor Thụy Điển (tương đương 1,1 triệu USD) mà còn bởi cả sự công nhận vĩnh hằng cho tài năng và cống hiến của một tác giả, vinh dự cho cả một nền văn chương của một quốc gia, một dân tộc.

Có lẽ do vậy mà sức hấp dẫn của giải thưởng Nobel chưa bao giờ nguội. Người ta chỉ có thể phỏng đoán và cả cá cược những người được đề cử cho giải dựa trên những thành tích và sức ảnh hưởng của họ. Năm ngoái, Haruki Murakami được cho là ứng viên sáng giá nhất, đứng đầu ở tất cả các bảng xếp hạng... cá cược với tỉ lệ đặt 1 ăn 4 nếu ông thắng Giải Nobel Văn học. Nhưng cuối cùng, nhạc sĩ Bob Dylan lại được trao giải trong sự ngỡ ngàng lẫn tranh cãi ầm ĩ của dư luận! Bob Dylan 75 tuổi, nhà biên kịch, ca sĩ, nhạc sĩ nổi tiếng người Mỹ được trao giải thưởng vì đã tạo ra “những biểu đạt thi ca mới trong âm nhạc truyền thống của Mỹ, có ảnh hưởng nhất tới nền âm nhạc nói riêng và văn hóa thế giới nói chung trong nhiều thập kỷ gần đây”.

Một số chuyên gia nhận định, sau khi gây sốc với quyết định trao giải Nobel Văn học 2016 cho một nhạc sĩ, năm nay Ủy ban Nobel sẽ không tiếp tục “mạo hiểm” mà trở về lối truyền thống, trao giải cho một nhà văn “điển hình”. Và lúc 18 giờ ngày 5-10 (giờ Việt Nam), Hội đồng giải thưởng Nobel Thụy Điển đã công bố giải Nobel Văn học 2017 thuộc về nhà văn Kazuo Ishiguro. Ủy ban Nobel nhận xét: “Các tác phẩm của nhà văn Kazuo Ishiguro viết bằng cảm xúc dào dạt, đánh thức cái sâu thẳm bên dưới những lý trí ảo ảnh kết nối với thế giới”.

THẾ GIỚI BẤT NGỜ

Việc Kazuo Ishiguro được xướng tên là điều bất ngờ, bởi trong các thông tin trước ngày công bố giải, ông không hề được nhắc tới. Tại buổi công bố kết quả, đại diện Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển, bà Sara Danius miêu tả văn phong của Ishiguro là sự kết hợp giữa Jane Austen và Franz Kafka: “Nhưng bạn phải thêm một chút Marcel Proust vào hỗn hợp, sau đó khuấy lên, nhưng đừng nhiều quá, và rồi bạn sẽ có các tác phẩm của ông. Ông ấy rất quan tâm tìm hiểu thế giới, nhưng ông không phải nhà văn theo trường phái Proust - ông không ra đó cứu vãn quá khứ, ông khám phá cái bạn phải quên ngay từ đầu để tồn tại, trong tư cách một cá nhân hoặc cả một xã hội” - bà nói thêm - “Sau sự náo động năm ngoái về Bob Dylan, hy vọng sự lựa chọn này sẽ làm cả thế giới hạnh phúc”.

Chủ nhân của Giải Nobel Văn học 2017 thì chia sẻ trên BBC rằng, giải thưởng với ông “là một vinh dự cao quý, chủ yếu là bởi nó cho thấy tôi đang theo chân những tác giả vĩ đại nhất từng sống. Thế giới đang trong một thời điểm rất bấp bênh và tôi hy vọng tất cả các giải Nobel sẽ là sức mạnh cho những điều tích cực trên thế giới. Tôi sẽ vô cùng xúc động nếu mình có thể, theo cách nào đó, góp phần thay đổi khí hậu năm nay bằng cách đóng góp chút không khí tích cực vào thời điểm rất bấp bênh này”.

Giải thưởng Nobel mang tên của Alfred Bernhard Nobel (21-10-1833 – 10-12-1896) - một nhà hóa học, nhà sản xuất vũ khí, người phát minh ra thuốc nổ (dynamite) - một triệu phú người Thụy Điển. Ông đã dùng tài sản của mình để sáng lập Giải thưởng Nobel. Lễ trao các giải Nobel 2017 sẽ được tổ chức tại thủ đô Stockholm của Thụy Điển vào ngày 10-12, nhân ngày mất của ông.

Vài nét về Kazuo Ishiguro

Nhà văn Kazuo Ishiguro sinh ngày 8-11-1954 tại Nagasaki, Nhật Bản. Gia đình ông chuyển tới Anh khi ông lên 5 tuổi. Ông tốt nghiệp ngành tiếng Anh và Triết học tại ĐH Kent, sau đó tiếp tục theo học ngành Sáng tác tại ĐH Đông Anglia (Anh).

Kazuo Ishiguro chính thức chuyển hẳn sang nghiệp viết lách từ sau khi ra mắt cuốn sách đầu tiên A Pale View of Hills (1982) và giành giải Winifred Holtby của Viện Văn học Hoàng gia Anh. Ông được tạp chí Granta bình chọn là “một trong 20 cây viết trẻ người Anh xuất sắc nhất”. Các chủ đề trong sách của Ishuguro hầu hết đều là về: ký ức, thời gian và ảo tưởng. Tác phẩm nổi tiếng nhất của Ishiguro là The Remains of the Day (tạm dịch Điều còn lại trong ngày), đã được giải Man Booker (giải thưởng văn học được trao hàng năm cho một tiểu thuyết dài được coi là hay nhất được viết bằng tiếng Anh có tác giả là công dân quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung Anh hay công dân Cộng hòa Ireland). Truyện được Harold Pinter - nhà biên kịch từng đoạt Nobel Văn học - viết kịch bản thành phim và do James Ivory đạo diễn. Phim đã nhận được 8 đề cử Oscar. Ngoài 7 cuốn tiểu thuyết, Ishiguro đã xuất bản 5 truyện dài, 4 kịch bản phim và 7 lời bài hát. Tại Việt Nam, độc giả có thể tìm đọc tác phẩm của Kazuo Ishiguro qua những bản dịch: Never let me go (Mãi đừng xa tôi); Dạ khúc: Năm câu chuyện về âm nhạc và đêm buông; Người khổng lồ ngủ quên...

VŨ THANH HOA

;
.