Chữ "nhẫn" của mỗi người

Thứ Sáu, 01/09/2017, 09:47 [GMT+7]
In bài này
.

Những va chạm trên đường phố, dù chưa xảy ra điều gì đáng tiếc nhưng đôi bên sẵn sàng “chơi tới bến”. Lúc ấy, một câu nói thân thiện, một sự nhường nhịn, một thái độ ôn hòa có thể giải quyết ổn thỏa mọi chuyện, thế nhưng điều đơn giản ấy không mấy người nghĩ tới.

“Lên xe nhường chỗ bạn ngồi / Nhường nơi bạn dựa, nhường lời bạn trao”.

Nghe lại câu ca dao này, chúng ta tưởng như đang sống trong cổ tích. Thời buổi này, sự nhường nhịn ấy còn có thể xảy ra? Trong đời sống có những điều tưởng dễ dàng có câu trả lời, nhưng rồi con người ta cũng phải đăm chiêu, mím môi suy nghĩ. Nhiều người đặt vấn đề một cách nghiêm túc, chẳng hạn, có phải người Việt ngày càng dễ nổi nóng?

Những va chạm trên đường phố, dù chưa xảy ra điều gì đáng tiếc nhưng đôi bên sẵn sàng “chơi tới bến”. Lúc ấy, một câu nói thân thiện, một sự nhường nhịn, một thái độ ôn hòa có thể giải quyết ổn thỏa mọi chuyện, thế nhưng điều đơn giản ấy đã không ai nghĩ tới. Đôi bên sửng cồ, nổi nóng, quyết ra tay một phen sống mái nhằm giành phần thắng. Và cuối cùng, sự thắng thua ở đâu chưa thấy thì họ đã phải gặp nhau ở phòng cấp cứu, thậm chí có người ra đi mãi mãi.

Một nhà viết thư pháp nổi tiếng, thiên hạ thường đến mua chữ. Riêng một chữ, viết rất đẹp như “rồng bay phượng múa”, ông không bán, chỉ dành tặng mà không có một đòi hỏi nào khác: chữ “Nhẫn”.

Sở dĩ như thế, bởi ông biết rằng tài năng của mình không nhiều nhưng vẫn có thể giúp ích cho đời nếu biết gieo trong lòng mọi người một niềm hướng thiện. Ông chia sẻ: “Đọc trên các trang mạng, tôi thích câu này, nhưng thú thật không rõ tác giả là ai: “Nhẫn một lúc trời yên biển lặng/Lùi một bước biển rộng trời cao”. Ngẫm nghĩ mãi, tôi càng thấy thú vị nên muốn chia sẻ với mọi người”.

Từ câu chuyện này, tôi nghĩ rằng, mỗi chúng ta, ai cũng có thể giúp ích cho cuộc đời điều gì đó, tùy theo khả năng của mình. Mà đôi khi chưa cần phải có thái độ hào hiệp ấy, chỉ cần tự mình biết giúp cho chính mình cũng đã tốt lắm rồi. Đó là tự mình biết “nhẫn” cũng là một cách không gây phiền toái cho thiên hạ. Tự mình biết “nhẫn” trước ồn ào bão táp sẽ đem lại an lành cho chính mình.

Hôm nay và ngàn đời sau, sự nghiệp hiển hách của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn vẫn còn được đời đời ngưỡng mộ. Một trong những tính cách hơn người của ông là biết “nhẫn”. Sử chép: “Năm 1277, nghe tin vua Trần Thái Tông mất, nhà Nguyên muốn nhân cơ hội này thôn tính nước ta bèn sai Thượng thư bộ Lễ Sài Thung sang sứ. Tự cho mình là nước lớn, là “thiên triều”, Thung ngạo mạn, vô lễ cứ phóng ngựa đi vào cửa Dương Minh. Quân ta ngăn cản, y dùng roi ngựa quất tóe máu đầu. Đến cửa Tập Hiền thấy giăng đầy màn trướng, y mới chịu xuống ngựa. Vua Trần Nhân Tông sai Chiêu Minh Vương Trần Quang Khải đến tiếp, hắn nằm khềnh không thèm dậy. Biết chuyện, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn xin vua đến đó để xem hắn còn giở trò gì nữa.

Trước khi đi, ông cạo đầu, mặc áo vải. Đến nơi, ông ung dung đi thẳng vào phòng. Thung bật người ngồi dậy vì tưởng ông là nhà sư đến từ phương Bắc. Ông điềm đạm ngồi xuống pha trà, cùng đàm đạo. Sau đó, một người hầu của Thung nhận ra ông, liền cầm mũi tên nhọn hoắt đâm vào đầu, máu chảy ra lênh láng. Nhưng lạ thay! Mặt của ông không biến sắc, thái độ vẫn ung dung, tự tại. Thung kinh ngạc. Khi ông ra về, Thung phải ra tận cửa để tiễn”.

Sự lặng im, lắng nghe và cùng tìm cách giải quyết sự cố tưởng dễ dàng nhưng thật ra rất khó. “Tâm viên, ý mã” vốn là bản chất của con người. Khi gặp chuyện không hài lòng, cứ như ngựa xổng chuồng lao ra phía trước, chẳng ai có thể ghìm cương. Thật đáng tiếc cho nhiều trường hợp, sau cơn giận dữ, “xem trời bằng vung” ấy, đã không ít người tặc lưỡi nuối tiếc, ân hận: “Giá mà…”.

Sự tha hóa tâm hồn con người, một trong những biểu hiện rõ nét nhất vẫn là tính cách dễ nổi nóng. Thử hỏi, nó bắt đầu từ đâu? Chung quy vẫn từ chỗ háo thắng mà ra. Trước một sự việc, ai cũng khăng khăng mình đúng và trúng một cách tuyệt đối; còn thiên hạ thì sai lè lè. Vì thế, quyết giành phần thắng bằng mọi giá, kể cả việc “hạ cấp” nhất là thượng cẳng tay hạ cẳng chân, u đầu sứt trán!

Tháng trước, trường trung học nọ đã kỷ luật 2 nữ sinh vì đánh nhau trong trường học. Lý do rất buồn cười: trên Facebook của em A đăng tấm ảnh “tự sướng”; em B bình luận bằng vài câu đùa trêu chọc. Thế là, từ thế giới ảo, cả 2 choảng nhau một trận ra trò. Tôi được nhà trường mời đến có cuộc nói chuyện ngoại khóa, ít ra cũng có thể góp phần định hướng các em trong phép ứng xử. Trong buổi nói chuyện hôm ấy, cuối giờ, một cậu học sinh nhiều năm liền học giỏi, hạnh kiểm tốt, được thầy yêu bạn mến đã xung phong kể lại câu chuyện đã tác động đến nhận thức của em. Từ “người thật việc thật” chứ không phải lý thuyết suông với những lời rao giảng đạo đức chung chung nên ai nấy đều hào hứng lắng nghe: Ngày học lớp 9, cậu bị một người bạn trong lớp lăng mạ, miệt thị nên tức giận, quyết chí trả thù. Thổ lộ ý định này với ba, cậu nhận được lời khuyên: “Con không nên làm như thế”. Cậu cãi: “Nhưng con bị nhục mạ”. Ba cậu cười: “Con ơi, sự nhục mạ cũng giống như bùn”. Cậu ngạc nhiên quá, không hiểu tại sao lại có sự so sánh kỳ quặc đến thế? Ba ôn tồn giải thích: “Bùn sẽ được gạt bỏ dễ dàng sau khi nó đã khô”. Câu nói ấy, đã thức tỉnh và đem đến cho cậu bé một nhận thức mới.

Trong cuộc sống, có nhiều chuyện để bàn luận, trao đổi, tôi nghĩ rằng, mỗi ngày, trước lúc ra đường tự mình hãy ngồi lại một chút và nghĩ đến chữ “nhẫn”. Điều đơn giản ấy, ai cũng làm được và dần dà sẽ thấy được hiệu quả của nó trong phép ứng xử. Ai đó đã nói một câu chí lý, sự nhẫn nhục, trầm tĩnh, biết cách giải quyết va chạm bằng tiếng nói giữa người và người đó mới chính là kẻ mạnh. Mạnh từ sức mạnh của nội tâm, từ tâm hồn chứ không phải vung tay múa chân loạn xị như một anh hề giễu võ gương oai trước đám đông.

LÊ MINH QUỐC

;
.