Lửa muộn

Thứ Sáu, 05/05/2017, 09:35 [GMT+7]
In bài này
.
Minh họa của MINH SƠN
Minh họa của MINH SƠN

Mờ sáng, bà con gần khu vực Ủy ban xã giật mình vì tiếng kẻng báo động liên hồi. Tiếng bước chân người chạy rậm rịch, tiếng gọi nhau í ới:

Cháy, cháy! Cháy kho thóc rồi…

Từng nhà bung cửa, người cái thùng, kẻ cái chậu, người chiếc câu liêm nhằm hướng đám cháy lao tới. Ngọn lửa bốc cao ngùn ngụt. Kho thóc giống của hợp tác xã mới nhập về có nguy cơ cháy rụi. Tiếng hò hét dập lửa vang xa cả vùng. Đêm mùa hè hanh khô như tên đồng minh quái ác quăng từng chùm lửa lên trời. Hơn chục tấn thóc giống chả mấy chốc thành tro bụi, mấy gian nhà kho chỉ còn trơ lại cái khung nhà. Mọi người ngao ngán nhìn nhau.

Nguyên nhân vụ cháy được làm rõ, từ sự bất cẩn của người thủ kho khi chính chiều muộn hôm đó anh làm vệ sinh nhà xưởng sau khi đã nhập đủ thóc vào kho. Đống rác được anh quét gọn ra sau vườn và đốt, không ngờ có gió mạnh, tàn lửa bay lên…

 Người thủ kho ấy tên Trung, vừa tốt nghiệp trung cấp nông nghiệp về làm cán bộ nông nghiệp, kiêm thủ kho hợp tác xã chưa được bao lâu thì lĩnh án 36 tháng tù. Lúc đó anh mới 21 tuổi.

Những tháng ngày trong trại cải tạo với Trung dài lê thê. Ngày đi sản xuất, tối về học tập, sinh hoạt… cứ lặp đi lặp lại tưởng không dứt. Dù là sơ ý, bất cẩn nhưng anh vẫn phải chịu trách nhiệm trước những thiệt hại mà mình gây ra. Trung đau khổ, tự dày vò mình sau cánh cửa sắt. Ân hận vì đã không nghe lời cha khi ông xin cho Trung chân văn thư ở một huyện miền núi xa thành phố. Hồi ấy, anh mới học xong trung cấp, không muốn làm trái ngành nghề đã học nên ở lại làm anh cán bộ nông nghiệp xã. Anh lội ruộng, cuốc bờ, kiểm tra từng trà lúa, phát hiện từng đợt sâu rầy để cùng lãnh đạo lên kế hoạch bảo vệ sản xuất. Nhanh nhẹn và hoạt bát, Trung được lãnh đạo xã và bà con nông dân tin tưởng giao thêm trọng trách coi kho thóc giống. Anh đang được quan tâm thì đùng một cái tai bay vạ gió thật bất ngờ!

 Mỗi lần lên thăm con trai, cha Trung lại dặn anh cố gắng cải tạo thật tốt để sớm được trở về. Hình ảnh người cha già tóc bạc trắng vì buồn tủi như hòn đá tảng đè nặng tâm tư anh. Anh đã định buông lơi cho cuộc đời xô đẩy sau bốn bức tường nhà giam nhưng những lời dặn dò ấy đã kịp kéo Trung dừng lại.

Nhờ có kiến thức, Trung được cán bộ Trại phân công những công việc phù hợp với sở trường của anh, cùng trại viên chăm sóc mấy héc ta lúa và rau màu của Trại. Từ đó, mỗi ngày với Trung đã không còn trở nên nặng nề nữa. Anh hăng hái làm việc, giúp đỡ cán bộ, giám thị được nhiều việc khiến họ rất nể. Anh em trại viên cũng quý mến sự nhiệt tình, năng nổ của cậu nên thường xuyên bình bầu Trung là người có năng suất lao động cao nhất, hiệu quả nhất.

Một buổi tối, sau khi đi tập văn nghệ chuẩn bị tiết mục mừng xuân trở về phòng, bỗng Nam - anh bạn cùng phòng giam với Trung kêu khó ở. Anh xin phép giám thị đưa bạn lên phòng y tế để kiểm tra. Người bạn cùng phòng giam bị đau ruột thừa cấp. Thế là Trung xung phong cùng cán bộ quản giáo đưa người bạn ra bệnh viện để kịp thời làm phẫu thuật. Đêm mùa đông buốt lạnh. Đường rừng đầy ổ gà, gấp khúc. Anh bạn mỗi lúc mỗi đau. Trung cởi chiếc áo ấm đắp cho bạn và ôm chặt anh ta vào lòng:

Anh cố gắng chịu đựng. Sắp tới nơi rồi.

Tôi đau lắm, chết mất thôi. Cậu bảo cán bộ đừng đi nữa…

Không sao đâu, anh yên tâm.

Nói vậy nhưng Trung cũng cảm thấy hoang mang lắm. Trong đời, anh chưa từng gặp tình huống nào như thế. Người bạn tù quằn quại trong tay anh. Gần sáng mới tới bệnh viện. Trung vội vàng nhảy xuống xe, vội vã bế bệnh nhân vào phòng cấp cứu. Đoạn ruột thừa bị viêm của Nam đã vỡ. Tính mạng người bệnh treo trên sợi tóc. Nhìn bộ quần áo kẻ sọc trên người những người mới tới, các bác sĩ tỏ ra không mấy thiện cảm. Lúc bấy giờ Trung mới kịp nhìn lại bộ dạng của mình và bỗng nhiên bối rối. Các bác sĩ lặng lẽ làm việc, không hỏi han anh lấy một lời. Trong khi chờ cán bộ Trại làm thủ tục, chờ bạn ngoài phòng mổ, Trung đứng ngồi không yên. Không biết tính mạng của Nam sẽ ra sao? Liệu các bác sĩ có cứu được anh ấy hay không? Khu vực phẫu thuật yên ắng lạ kỳ. Chỉ có mấy người nhà bệnh nhân ngồi, đứng ngoài hành lang. Họ nhìn Trung rồi quay sang thì thào với nhau:

- Thằng tù đấy. Có gì thì cất kỹ vào.

- Trẻ thế mà đã vào tù ra tội thì còn tương lai gì nữa…

Có người thì lại tỏ vẻ thông cảm:

- Ôi dào, tù cũng năm bảy hạng…

Loáng thoáng nghe được những lời đó, Trung rất đau lòng. Đầu anh cúi gằm xuống, cố kéo cao cổ áo lên che mặt. Sự việc xảy ra nhanh quá khiến anh không kịp chuẩn bị. Mà cũng chẳng có gì để chuẩn bị cả, phạm nhân như anh làm gì được mặc quần áo thường khi đang chấp hành hình phạt?

 Bỗng dưng một ý nghĩ thoáng qua trong đầu anh: Hay là lợi dụng lúc cán bộ quản giáo mải lo việc, mình kiếm bộ quần áo rồi trốn đi? Đôi bộ quần áo với ít đồng bạc lẻ ngay trong cái bệnh viện này chắc không khó lắm vì hầu như mọi người ai cũng mệt mỏi, chỉ muốn lăn ra ngủ thiếp đi một giấc, hơi đâu cảnh giác với người bên cạnh. Rồi, với hành trang đó mình sẽ ra đi đến một nơi thật xa, không ai biết mình là ai. Và, thay họ, đổi tên… như khối kẻ đã làm?

Như người mộng du, Trung cúi gập, khẽ nghiêng người dựa vào bức tường phòng mổ, nghĩ đến một viễn cảnh xa vời. Có tiếng bánh xe lăn lạch xạch chở bệnh nhân lên phòng mổ, Trung giật mình thảng thốt: Không được, mình đã chấp hành được gần nửa thời gian rồi, không thể cứ trốn chui trốn nhủi mãi được. Cha mẹ và gia đình đang chờ ngày mình về. Còn Nam nữa, giờ vẫn chưa mổ xong, không biết sống chết thế nào. Mình phải ở lại để chăm sóc anh ấy, có gì sau này còn nói lại với vợ con anh ấy nữa chứ…

Nghĩ vậy, Trung bặm môi cắn răng thật chặt để xua đi những ý nghĩ tội lỗi lúc nãy. Anh đứng dậy, hít căng luồng khí lạnh vào ngực. Thấy Trung xớ rớ đứng lên, mọi người có mặt ở đó nhất loạt hướng cái nhìn cảnh giác vào anh. Trung thẳng lưng bước tới khuôn cửa sổ phòng mổ, cố kiễng chân ghé nhìn vào bên trong. Vẫn lặng như tờ. Từng làn gió mùa đông bắc rối rít đuổi nhau ngoài hành lang. Gió mơn man phả vào mặt người từng nhát lạnh buốt, tê cóng.

- Này, ra chiếc ghế đá kia mà nghỉ một chút đi!

Người cán bộ lúc này mới quay lại, đập nhẹ vào vai Trung khi thấy anh cứ chúi đầu vào cái ô cửa nhỏ xíu trên tường.

- Dạ, cán bộ cứ nghỉ đi ạ. Cháu đợi thêm lát nữa…

- Đã bảo là không được xưng cháu rồi mà. Cậu ấy không sao đâu, may mà đến được kịp thời!

- Vâng ạ! Là cháu, à… em cứ lo lo cán bộ ạ.

- Ừ, cậu chu đáo lắm. Sắp xong rồi đấy!

- Em chỉ sợ anh ấy làm sao thì khổ thân…

- Đã bảo là yên tâm. Đấy, họ xong rồi kia kìa.

Đưa Nam về phòng hậu phẫu, người cán bộ quản giáo ý tứ kéo Trung vào nhà vệ sinh:

- Này, cầm lấy, thay đi!

Trung lặng người đón bộ quần áo mà người cán bộ đưa cho. Mắt anh ngời sáng, vội cảm ơn ríu rít.

- Ơn huệ gì, cậu mặc vào đi, ở đây không giống như trong Trại đâu.

Trung được ở lại bệnh viện chăm sóc cho Nam đến khi ra viện. Hôm xe của Trại đến đón, Trung lại mặc bồ đồ dành riêng cho phạm nhân. Bệnh nhân và cả những người nhà của họ hôm đó mới biết gốc gác xuất xứ của hai người. Ai cũng khen Trung khéo léo và hết lòng chu đáo chăm sóc cho Nam như với một người anh mà họ vẫn lầm tưởng đó là hai anh em trong một gia đình. Trước khi lên xe, cụ già cùng phòng còn vẫy họ lại, cho một nải chuối và bảo:

- Các cháu cố gắng cải tạo cho tốt mà về với gia đình! Hai anh em nhìn nhau rồi nhìn bà cụ. Họ mỉm cười, Trung rơm rớm nước mắt. Bà cụ nén cái đau, móm mém cười:

- Thôi, các cháu đi đi!

Sau lần ấy, Trung được Ban giám thị Trại đánh giá cao về tinh thần kỷ luật và về ý thức trách nhiệm. Không ai biết những giây phút anh đấu tranh với chính mình khi ở ngoài hành lang bệnh viện chờ ca mổ của Nam. Qua hai lần xét đặc xá, Trung được phạm nhân bình chọn và đề nghị Trại cho anh được hưởng chế độ ân xá của Nhà nước. Hình phạt của Trung rút xuống còn 30 tháng…

Ngày ra Trại, có đầy đủ cha mẹ, chị, em gái của Trung đến đón. Trút bỏ bộ quần áo có sọc, khoác lên người bộ sơ mi cũ, Trung thấy lòng lâng lâng, nhẹ nhõm. Cánh cửa Trại cải tạo khép lại sau lưng, mở ra phía trước một con đường mới mẻ. Mùa thu mới dịu dàng làm sao. Trung mở to mắt quay lại nhìn hàng chữ chạy trước cổng Trại giam lần nữa. Thêm một lần, anh dướn người căng lồng ngực hít lấy hít để luồng không khí tự do vào người. Mặt trời chiếu sáng trên đầu, nhưng anh không có cảm giác nóng bỏng cháy rát khắp cơ thể như khi mới vào Trại. Hồi ấy, anh luôn bị ám ảnh bởi ngọn lửa đêm nào. Bất cứ nhìn thấy cái gì màu lửa, dù đó chỉ là vầng mặt trời ở tít trên cao, anh cũng sợ…

Cô bạn gái cùng làng thập thò bó hoa sau chiếc tắc xi. Hai má cô bừng đỏ khi được chị gái của Trung gọi tới. Bó hoa hồng vàng rực rỡ mãi mới được dúi vào tay người nhận. Bốn mắt họ thoáng gặp nhau. E thẹn. Bối rối… Người quản giáo từ phía sau lại đập mạnh vào vai Trung, anh giật bắn mình:

- Thưa cán bộ, có cháu ạ!

Tất cả mọi người cùng cười vang.

- Ồ không, bây giờ anh không có quyền gọi tôi là cán bộ nữa! Thôi, về đi. Chúc lên đường may mắn!

 ***

Mới đó mà đã chục năm trôi qua, Trung giờ đã trở thành kỹ sư nông nghiệp. Không ai nhắc lại vụ cháy năm xưa nhưng trong lòng anh luôn nhớ mãi về nó. Anh tự dặn mình phải vượt qua những mặc cảm của tội lỗi, vươn lên làm lại từ đầu. Những thử thách lần lượt đến với anh và anh lần lượt vượt lên tất thảy. Và, hôm nay…

Vừa dứt câu tuyên thệ dưới cờ, nước mắt Trung trào tuôn như đã bị kìm nén từ lâu lắm. Chi bộ lặng đi trước sự xúc động mạnh mẽ của người đảng viên mới vừa được kết nạp Đảng. Gương mặt anh nhạt nhòa nước mắt, những giọt nước mắt của hạnh phúc tưởng như nó đã chai sạn không còn buông rơi được nữa…

 Phía ngoài hội trường, thấp thoáng cánh tay con gái giơ bó hồng nhung cắt ở vườn nhà ra vẫy cha. Bó hồng nhung rực lửa phía trời chiều như những quả cầu đỏ rực. Không biết từ lúc nào Trung lại yêu cái màu đỏ ấy. Nó là một ngọn lửa khác trong anh. Anh tự đặt cho nó cái tên: Lửa muộn!

Truyện ngắn của VŨ KIM LIÊN

;
.