Tìm giá trị trong hồi ký - tự truyện

Thứ Sáu, 06/10/2017, 08:45 [GMT+7]
In bài này
.

Gần đây, ở Bà Rịa - Vũng Tàu xuất hiện một số tập sách “hồi ký - tự truyện”, hoặc “tự truyện”, được dư luận quan tâm. Hai cuốn mới nhất vừa in xong của tác giả Lê Quang Thành và Châu Văn Mẫn, giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng, gắn với tình cảm quê hương, đất nước, đồng chí, đồng đội, tình yêu và gia đình.

Tác giả Lê Quang Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bí thư Đặc khu ủy Vũng Tàu - Côn Đảo có nhiều năm làm công tác Đoàn. Tuổi trẻ của ông gắn với những năm tháng hoạt động cách mạng sôi nổi, đầy gian khổ, vượt qua bao chông gai, thử thách ở chiến khu, trên các chiến hào của các cuộc kháng chiến hào hùng của dân tộc; gắn bó với nhiều kỷ niệm sống động thấm đậm nghĩa tình; gắn với sự nghiệp thăm dò, khai thác dầu khí của đất nước. Tinh thần yêu nước, yêu quê hương, Tổ quốc, nhân dân và Đảng, đồng chí, đồng đội quyện chặt trong con người ông. 100 cuốn sách ông gửi tặng tuổi trẻ BR-VT tại lễ ra mắt tập sách tháng 9-2017 mang tính giáo dục truyền thống sâu sắc.

Tác giả Trung tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang Châu Văn Mẫn thì có thời gian bị địch giam cầm tại nhà tù Côn Đảo. Trong lao tù, ông luôn giữ vững khí tiết của người cộng sản kiên trung bất khuất. Trong những năm tháng hòa bình, ông gắn bó với mảnh đất BR-VT và nghỉ hưu tại TP.Vũng Tàu. Cuốn “hồi ký - tự truyện” của ông được gửi tặng một số tủ sách, thư viện ngành công an, được bạn đọc trân trọng đón nhận.

Không chỉ tại BR-VT, nhiều địa phương khác cũng xuất hiện hàng chục cuốn “hồi ký - tự truyện”, ghi lại những năm tháng chiến đấu hào hùng trước đây, cũng như trong hòa bình xây dựng cuộc sống mới, cung cấp nhiều tư liệu quý, có tác dụng giáo dục truyền thống. Hai nhà văn, nhà báo quê hương Quảng Trị: Phan Quang, Trần Công Tấn cũng mới ra mắt 2 tác phẩm “Từ nguồn Thạch Hãn đến bờ Hồ Gươm”, “Khôn dại - Dại khôn”. Mặc dù trên bìa sách, họ không ghi thể loại gì, nhưng toàn bộ nội dung lại đầy đủ diện mạo của “hồi ký - tự truyện”.

Thể loại “hồi ký - tự truyện” nhìn chung khá hấp dẫn, nhất là “tự truyện” của những người nổi tiếng, người của công chúng, bởi ở nó luôn toát lên chuyện đời, chuyện nghề đặt trong các mối quan hệ xã hội rộng lớn; cái nền cơ bản về bối cảnh - cuộc đời của tác giả đều gắn bó với cuộc chiến đấu của dân tộc chống xâm lược, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc. Đọc “hồi ký - tự truyện”, người đọc thu nhận thêm nhiều tư liệu quý, dưới nhiều góc nhìn khác nhau của người viết về các sự kiện, gắn với quê hương, đất nước và công cuộc kháng chiến - kiến quốc, nơi họ tham gia, cống  hiến. Những người nghiên cứu sử học, các nhà viết sách địa chí, làm công tác tư tưởng, công tác lý luận có thể khai thác và thẩm định từ sách những cứ liệu, tư liệu quý báu.

Lẽ đương nhiên, nội dung thể hiện trong “hồi ký - tự truyện” phải rất thực, chủ yếu là kể về cá nhân mình, tình cảm và cảm xúc riêng, gắn với gia đình, dòng họ, quê hương, đồng chí, đồng đội, không thể nào tránh khỏi “sự không đầy đủ”, đậm “dấu ấn cá nhân”. Cuộc đời một con người có không ít góc khuất, những chuyện họ muốn “giấu kín”, hoặc chưa tiện nói ra, thậm chí “sống để bụng, chết mang theo”. Loại sách hồi ký, theo quy định của các cơ quan quản lý, các nhà xuất bản đều có sự thẩm định kỹ lưỡng, chặt chẽ. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là người đọc phải tinh tường, nhạy cảm và bản lĩnh khi đọc, thẩm định, thu nhận các sự kiện, tư liệu và các nhân vật liên quan  được tác giả đưa ra trong tác phẩm. Người đọc cần sẻ chia những gì mình chưa đồng tình, bởi tính nhân văn, góc nhìn và đây cũng là điều rất cần của văn hóa đọc. 

Các tác phẩm “hồi ký - tự truyện” của nhiều tác giả, số đông tuổi đã cao, trải nghiệm nhiều, vốn sống phong phú. Những điều họ viết (hoặc ghi lại theo lời kể của cây bút chuyên nghiệp) là những điều rút ruột mà ra. Từng con chữ, từng đoạn văn, từng trang sách thấm đậm máu và mồ hôi của người trong cuộc. Chúng ta trân trọng, nâng niu, đãi cát tìm vàng, tìm ra từ trong sách những hạt kim cương lấp lánh; cái đẹp của văn hóa dân tộc, truyền thống hào hùng của các thế hệ cha ông trong các tác phẩm ấy.

Tuổi trẻ hôm nay hãy đón nhận những gì mà các thế hệ tiền bối để lại, học tập và noi theo họ những gì quý nhất - lung linh tỏa sáng, dâng hiến mật ngọt cho đời.

TRIÊU DƯƠNG

;
.