Chuyển hướng chiến lược về dân số

Thứ Ba, 24/10/2017, 16:16 [GMT+7]
In bài này
.

Quy mô dân số (DS) của nước ta vào năm 2030 ở mức 104 triệu người, là mục tiêu cụ thể sẽ được Chính phủ triển khai thực hiện sau khi “Nghị quyết về công tác DS trong tình hình mới” do Hội nghị Trung ương 6 (khóa XII) của Đảng đề ra.

Trong khoảng thời gian 13 năm (2017-2030) DS nước ta chỉ được tăng thêm khoảng 9 triệu người (hiện tại, DS nước ta đang ở mức 95 triệu người) là một vấn đề nan giải đối với công tác DS-KHHGĐ; nhất là trong bối cảnh chuyển trọng tâm chính sách DS từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Nghị quyết về công tác DS trong tình hình mới ra đời nhằm góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH-HĐH đất nước; chuyển hướng trọng tâm công tác DS sang giải quyết toàn diện các vấn đề DS: Quy mô, cơ cấu, phân bổ và nâng cao chất lượng DS. Coi công tác DS và phát triển là nhiệm vụ của toàn dân, đầu tư cho công tác DS là đầu tư cho phát triển bền vững và phải đặt trong mối quan hệ gắn bó hữu cơ với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia. Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 6, về nội dung công tác DS, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu rõ, đây là vấn đề rất lớn và khó, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, liên quan đến việc bảo vệ, phát triển giống nòi, quốc gia, dân tộc.  

25 năm qua, cả nước đã kiên trì, kiên quyết thực hiện chính sách DS-KHHGĐ, mỗi cặp vợ chồng chỉ có 2 con theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII. Bên cạnh những kết quả, thành tựu đã đạt được, vẫn còn không ít những hạn chế, yếu kém và phát sinh những vấn đề mới cần kịp thời có định hướng xử lý. Bao gồm: Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tăng nhanh đã ở mức nghiêm trọng và ngày càng lan rộng; Nước ta đang bước vào thời kỳ “già hóa dân số”, đứng trước nguy cơ “chưa giàu đã già”; Chất lượng dân số, nhất là chiều cao và thể lực chậm được cải thiện. Bên cạnh đó là mức sinh giữa các vùng, miền còn có sự chênh lệch đáng kể. Cụ thể như: Khu vực TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ sinh giảm xuống rất thấp, chỉ khoảng 1,35 con/phụ nữ. Vùng Đông Nam bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long chỉ khoảng 1,5 con/phụ nữ. Trong khi đó, ở các địa phương khu vực Bắc Trung bộ, trung du miền núi phía Bắc, duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, tỷ lệ sinh tăng cao, đang ở mức 2,3-2,5 con/phụ nữ. 

Nếu như trước đây, chúng ta thường có khẩu hiệu : “Mỗi cặp vợ chồng chỉ nên sinh từ 1-2 con” thì sau khi có Nghị quyết Trung ương 6 khẩu hiệu là “Mỗi cặp vợ chồng nên sinh 2 con”. Nhưng chúng ta không nên hiểu lầm là Nhà nước sẽ thực hiện chủ trương “nới lỏng mức sinh”. Phát biểu về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ khẳng định, không có đề xuất nào có cụm từ “đẻ thoải mái” và cũng không có từ ngữ nào là “nới lỏng mức sinh” cả. Trong thời gian tới, Nhà nước sẽ không đặt vấn đề tiếp tục giảm sinh; thay vào đó, trước mắt vẫn duy trì mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ), vận động giảm sinh ở vùng có mức sinh cao và vận động sinh đủ 2 con ở nơi có mức sinh thấp. Bảo đảm quy mô DS năm 2030 của nước ta ở mức 104 triệu người, năm 2049 đạt 113-115 triệu người.

Chiến lược DS và sức khỏe sinh sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020 với mục tiêu tổng quát: Nâng cao chất lượng DS, cải thiện tình trạng sức khỏe sinh sản, duy trì mức sinh sinh thấp hợp lý, giải quyết tốt những vấn đề về cơ cấu DS và phân bổ DS. Để đạt được các mục tiêu đã nêu và đưa “Nghị quyết về công tác DS trong tình hình mới” vào cuộc sống, các cấp ủy Đảng, chính quyền và ngành DS cần có những giải pháp đồng bộ, hiệu quả trong việc chuyển hướng trọng tâm từ chính sách DS-KHHGĐ sang DS và phát triển. Trong đó, đặc biệt quan tâm tới chất lượng DS; quy mô, cơ cấu và phân bổ DS vùng, miền hợp lý; nâng cao chất lượng DS bằng chính sách duy trì mức sinh thay thế.

HOÀNG LÊ

;
.