Từ một cái "thông báo cắt điện"

Thứ Ba, 22/08/2017, 22:23 [GMT+7]
In bài này
.

Chỗ tôi ở vừa bị cắt điện.

Trước đó cả tuần, nhà đèn nhắn vào điện thoại của tôi: “Ngày N, khu vực X cắt điện từ 6h đến 17h40 để bảo trì”. Đây là lần đầu tiên tôi được gửi thông báo ghi rõ địa chỉ riêng, tên riêng. Chuyện không lớn, nhưng nó khiến tôi muốn chia sẻ một trải nghiệm. Giả dụ bạn đang đứng giữa đám đông xa lạ, bỗng có ai nhận ra và kêu tên mình, bạn chắc chắn thấy vui thích và thân thiện với người đó. “Người đó” ở đây là “ông” nhà đèn; bằng một cải tiến nhỏ trong giao tiếp, không những bảo đảm chắc chắn khách hàng nhận được thông tin, mà nhà đèn còn chứng tỏ biết quan tâm chi tiết đến khách hàng cá nhân, do đó nhận được sự hài lòng của khách. 

Tuy vẫn duy trì cách thông báo cắt điện “công cộng” trên báo, đài, nhưng những ai thanh toán tiền điện hàng tháng “trực tuyến” qua ngân hàng có lẽ sẽ được nhà đèn gửi thông báo qua điện thoại di động như nói ở phần trên. Hàng tháng, cũng qua điện thoại, khách hàng lần lượt được nhận các thông tin về lượng điện tiêu thụ, số tiền phải trả, cuối cùng là xác nhận việc thanh toán tiền điện đã thành công.

Còn nhớ cảnh đóng tiền theo lối thủ công. Mỗi ngày có hàng trăm người kéo đến quầy thu tiền điện, người nọ đợi người kia, nộp xong món tiền mấy trăm ngàn có khi mất cả buổi sáng. Để trách nhà đèn không có cách thu tiện lợi (như thu tại nhà khách hàng), trên báo, đài người ta đã làm phép tính, là nếu 1 người mất 1 giờ để nộp tiền điện, thì nghìn người mất nghìn giờ làm việc, thiệt hại cho xã hội là rất lớn. Nay có nhiều công nghệ đã ứng dụng vào đời sống và quen thuộc với người dân, chúng ta là khách hàng nên sử dụng các tiện ích này - ví dụ việc thanh toán tiền điện, nước và các dịch vụ khác qua ngân hàng, vì nó an toàn, nhanh chóng, tiết kiệm - nói chung là có lợi cho tất cả các bên…

Nhưng, các ứng dụng thanh toán điện tử như thế không phải là đích cuối cùng. Nhà nước đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin là để nhắm đến mục tiêu thực hành chính quyền điện tử, mà cốt lõi là cung cấp trực tuyến các dịch vụ công. Đó là dịch vụ hành chính (và dịch vụ khác) được cơ quan Nhà nước cung cấp trên mạng để người dân có thể thực hiện bất cứ lúc nào, ở bất cứ đâu, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và phòng chống các hành vi tiêu cực của công chức.

Năm 2015, Chính phủ đã có nghị quyết về xây dựng Chính phủ điện tử; trong đó đặt mục tiêu đến hết năm 2016, một số dịch vụ công liên quan nhiều tới người dân và doanh nghiệp được cung cấp ở mức độ 3 (cho phép người dùng điền và gửi trực tuyến các mẫu văn bản đến cơ quan cung cấp dịch vụ); cuối năm 2017, thì 100% dịch vụ công được cung cấp trực tuyến và các dịch vụ công trực tuyến của các bộ, ngành, địa phương được tích hợp lên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Tuy vậy, theo tài liệu đăng trên Tạp chí điện tử “Diễn đàn đầu tư”, đến nay mức độ dùng dịch vụ công trực tuyến của người dân còn ít,  chưa đạt 30% dịch vụ công trực tuyến cấp độ 3, còn cấp độ 4 - cấp cao nhất, cho phép người dân ngồi ở nhà làm hết các thủ tục và nhận kết quả trực tuyến, thì mới có hơn 1.200 dịch vụ công được cung cấp, bằng 1% so với tổng số 125.000 dịch vụ công mà Chính phủ, cơ quan hành chính các cấp đang cung cấp cho người dân. Nghĩa là còn rất nhiều loại giấy tờ hành chính chưa thể thực hiện được qua mạng.

Có nhiều nguyên nhân, trong đó có việc người dân chưa đươc chuẩn bị kỹ năng để sẵn sàng làm “công dân điện tử” của “chính quyền điện tử”. Một bộ phận lớn cư dân là người cao tuổi, là nông dân, lao động phổ thông, không thạo sử dụng máy tính, hoặc có người lo sử dụng mạng bị mất an toàn thông tin cá nhân, v.v… nên họ vẫn muốn trực tiếp đến cơ quan hành chính để làm thủ tục “cho chắc ăn”.

Để có nhiều người dùng dịch vụ công trực tuyến, các cơ quan Nhà nước nên lắp đặt phần mềm phục vụ chương trình này theo hướng dễ sử dụng, ít thao tác, bảo mật cao; thời gian giải quyết hồ sơ phải ngắn hơn hẳn so với cách làm thủ công. Các địa phương nên có phong trào “xóa mù” về dịch vụ công trực tuyến - giống như xóa mù chữ trước đây, người này chỉ người kia, người biết nhiều chỉ người biết ít… để người dân quen dùng máy tính, mạng Internet và đăng ký sử dụng dịch vụ công khi cần. 

Nỗ lực của Chính phủ để xây dựng nền hành chính điện tử là rất lớn, nhưng nó sẽ bị lãng phí nếu người dân vẫn ít sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Trở lại câu chuyện dùng phương tiện thanh toán điện tử để trả tiền điện, nước… đã nói ở trên, mới thấy thay đổi một thói quen là điều không dễ; nhưng việc ứng dụng công nghệ đã trở thành xu hướng không thể đảo ngược trong các lĩnh vực của đời sống, nên mọi người chúng ta phải đi theo và học cách thích nghi - như một cách tự làm mới chất lượng đời sống.

HẢI THANH

;
.