Triệt để xử lý rác thải sinh hoạt trong các vùng nông thôn

Thứ Hai, 07/08/2017, 23:03 [GMT+7]
In bài này
.

Những năm gần đây, tình trạng ô nhiễm môi trường tại nhiều vùng nông thôn từ chất thải nông nghiệp, rác thải sinh hoạt, chăn nuôi đang ngày càng trở nên bức xúc, ảnh hưởng lớn tới sức khỏe, sản xuất và môi trường sống của người nông dân.

Theo số liệu điều tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi ngày tại các vùng nông thôn nước ta phát sinh khoảng 31.000 tấn rác thải sinh hoạt và mỗi năm có khoảng 14.000 tấn rác thải nông nghiệp nguy hại (bao bì, chai lọ, vỏ bao của thuốc bảo vệ thực vật) tồn đọng trong các khu vực sản xuất nông nghiệp. Các loại rác thải này được xả ra môi trường hàng ngày, mà phần lớn chưa qua xử lý, hoặc xử lý không đạt tiêu chuẩn. Việc quy hoạch khu vực xử lý rác thải ở nhiều địa phương gặp nhiều khó khăn, hầu hết các bãi chôn lấp rác thải đều không hợp vệ sinh, chủ yếu là bãi lộ thiên, không có bờ bao và thường được bố trí gần đầu nguồn nước gây ô nhiễm khu vực hạ nguồn. Không những thế, công nghệ xử lý chất thải chưa bảo đảm kỹ thuật vệ sinh môi trường. Bãi rác Bưng Riềng (huyện Xuyên Mộc, tỉnh BR-VT) cũng nằm trong tình trạng đó. Và, để giảm thiểu mức độ ô nhiễm nghiêm trọng của bãi rác này, huyện Xuyên Mộc đã quyết định chi gần 1,6 tỷ đồng để gia cố bờ đê bị vỡ, ngăn chặn nước rỉ rác thoát ra môi trường, dùng xe chuyên dụng san ủi, dầm nén, đổ đất chôn lấp và phủ bạt che chắn.

Thực tế hiện nay cho thấy, do việc thu gom và xử lý rác ở các vùng nông thôn chưa triệt để, chưa thống nhất và thiếu tính chuyên nghiệp nên hiệu quả chưa cao. Mô hình chủ yếu là giao cho các tổ tự quản của thôn, xã thu gom rác trong các khu dân cư, vận chuyển đến điểm tập kết. Do phương tiện xe gom không đủ, không đúng quy cách, thời gian thu gom thất thường… dẫn tới rác tồn đọng trong dân cư có lúc 2-3 ngày, cá biệt có nơi một tuần sau mới được thu dọn. Các vệ sinh viên không được tập huấn bài bản, chế độ đãi ngộ thấp, nên ít người gắn bó lâu dài với công việc. Tình trạng các hộ dân bỏ rác không đúng nơi quy định, không đúng giờ; thậm chí, vứt rác bừa bãi xuống ao hồ, kênh mương, dọc theo các tuyến đường liên thôn, liên xã… còn diễn ra khá phổ biến. Đã thế, việc thu phí vệ sinh môi trường cũng là một vấn đề nan giải, không phải hộ dân nào cũng tự giác thực hiện, mà còn viện ra nhiều lý do để trốn tránh, chây ì.

Nguyên nhân chính dẫn đến những bất cập trong việc thu gom và xử lý rác thải ở khu vực nông thôn là thiếu sự thống nhất về  đầu mối quản lý và tính chuyên nghiệp trong điều hành. Có huyện giao công việc này cho Phòng Kinh tế hạ tầng, có huyện giao cho Phòng Tài nguyên và môi trường hay Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng. Sự bất cập trong công tác thu gom và xử lý rác thải ở nông thôn đã và đang gây ra nhiều khó khăn trong việc giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường khu vực. Do đó, để giải bài toán rác thải ở nông thôn đòi hỏi các cấp chính quyền phải vào cuộc một cách quyết liệt và đồng bộ. Theo đó, cần chú trọng xây dựng mô hình quản lý thống nhất, mang tính chuyên nghiệp cao; không nên khoán trắng công tác này cho các thôn, xã. Các trạm trung chuyển phải được bố trí ở các vị trí thuận tiện giao thông, không gây tác động xấu tới môi trường và cảnh quan khu vực; các khu xử lý cần được quy hoạch tại vị trí phù hợp, xa khu dân cư, không nằm trong vùng đầu nguồn nước. Căn cứ vào điều kiện cụ thể của từng địa phương để đầu tư xây dựng và ứng dụng lò đốt công nghệ mới hoặc chuyển sang áp dụng công nghệ compost xử lý rác thải sinh hoạt thành phân bón hữu cơ (hiện đang được nhiều địa phương ứng dụng, vì công nghệ compost đơn giản, không tốn diện tích đất và không phát sinh nước thải ra ngoài). Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm nhỏ nhất trong đời sống, sinh hoạt và sản xuất của người nông dân.

HOÀNG LÊ

;
.