Nếu tăng thuế VAT!

Chủ Nhật, 20/08/2017, 22:48 [GMT+7]
In bài này
.

Nhiều ý kiến phản biện đã cất lên mạnh mẽ sau khi Bộ Tài chính đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng VAT - một sắc thuế thu thẳng vào người tiêu dùng, lên 12%. Từ người dân, các doanh nghiệp cho đến các chuyên gia kinh tế đều bày tỏ sự lo ngại việc tăng thuế VAT sẽ làm tăng giá cả tiêu dùng, không thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa, tác động tiêu cực đến nền kinh tế và đời sống của người dân.

“Tăng thuế là chưa thuyết phục, không hay chút nào!” TS. Trần Du Lịch, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng bày tỏ. “Thuế VAT tăng thì giá thành hàng hóa chắc chắn phải tăng, giá hàng hóa tăng làm tiêu dùng giảm, sức mua của thị trường nội địa sẽ giảm”, chuyên gia kinh tế Đinh Thế Hiển phân tích. “Mức thu thuế của Việt Nam đã cao so với nhiều nước trong khu vực, nếu tiếp tục tăng thu VAT sẽ gây khó khăn cho nền kinh tế. Cái gốc của vấn đề là tiết giảm chi chứ không phải nới rộng thu như thế này”, chuyên gia kinh tế Nguyễn Đức Thành lo lắng.

Rất nhiều người dân cũng bày tỏ sự băn khoăn trên trang cá nhân hoặc tham gia bình luận dưới những bài báo nói về đề xuất tăng thuế VAT của Bộ Tài chính,  rằng việc tăng thuế sẽ khiến hàng hóa tăng giá và người dân sẽ thắt lưng buộc bụng, chi tiêu ít hơn; Những người nghèo, người có thu nhập thấp sẽ bị tổn thương hơn nên khó được chấp nhận dưới góc độ công bằng.

Những phân tích, đánh giá, chia sẻ trên đây của các nhóm cộng đồng đều cho thấy, đề xuất tăng thuế VAT là lợi bất cập hại; Những lý lẽ mà Bộ Tài chính đưa ra  như ngân sách đang gặp khó khăn, mức thuế suất thông thường đang áp dụng 10% là thấp, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế; Tăng thuế suất VAT không ảnh hưởng nhiều đến doanh nghiệp… đều không mang tính thuyết phục.

Ai cũng biết tình hình ngân sách đang gặp khó khăn. Con số bội chi ngân sách khoảng 200 ngàn tỷ đồng mỗi năm đã cho thấy áp lực và cần tìm nguồn cân đối trong khi nợ công hiện đã vào khoảng 2,6 triệu tỷ đồng với mức độ gia tăng “gấp 3 lần tăng trưởng kinh tế”. Nhưng để giải quyết khó khăn của ngân sách bằng giải pháp tăng thuế VAT là điều khó chấp nhận.

Bộ Tài chính nói rằng, nhiều nước trên thế giới đã điều chỉnh với mức cao loại thuế này để chứng minh rằng, mức thuế mà mình đề xuất tăng là vẫn còn thấp. Chẳng hạn như thuế suất trung bình tại các nước EU là 21,5%, Trung Quốc 17%,  Philippines là 15%, nhưng ông Phan Lê Thành Long, Giám đốc Viện Kế toán Quản trị Công chứng Úc (CMA Australia) tại Việt Nam đã cung cấp một thông tin ngược lại: mức thuế suất VAT thông dụng tại Indonesia chỉ 10%, Malaysia 6%,  Myanmar 5%, Singapore 7%, Hàn Quốc 10%, Đài Loan 5%, Thái Lan 7%. Nhưng cho dù đúng như những con số mà Bộ Tài chính đưa ra thì cũng cần phải đặt điều này trong bối cảnh chung của trình độ phát triển kinh tế cũng như các chế độ phúc lợi xã hội khác. Đừng quên rằng với thuế suất VAT phổ thông hiện là 10%, VAT đã chiếm tới 27,5% tổng thu ngân sách của nước ta.

Bộ Tài chính cũng nói tăng thuế suất thuế VAT không ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp nhưng thực ra phải hiểu là không ảnh hưởng trực tiếp chứ chắc chắn có ảnh hưởng gián tiếp. Bởi, nếu sắc thuế VAT tăng cao, người tiêu dùng giảm chi tiêu, sức mua của xã hội giảm xuống thì doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong tiêu thụ hàng hóa; Lợi nhuận giảm thì tiền nộp thuế của doanh nghiệp cũng giảm theo. Đó là chưa nói đến đề xuất tăng thuế này sẽ khiến những quyết tâm của Chính phủ trong việc khuyến khích, tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp phát triển sẽ bị thụt lùi. Điều này cũng trái với chủ trương xây dựng một Chính phủ hành động, Chính phủ kiến tạo và Chính phủ phục vụ mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và các thành viên Chính phủ đang nỗ lực thực hiện.

Một chính sách có liên quan đến hàng chục triệu người dân, doanh nghiệp như đề xuất tăng thuế VAT dứt khoát cần được phân tích, xem xét một cách thận trọng, nhất là việc khảo sát ý kiến của người dân và các chuyên gia… Nếu như phải tăng thuế VAT thì việc này phải được tiến hành đồng bộ với việc tăng hiệu quả sử dụng ngân sách. Nếu không siết chặt quản lý chi tiêu công thì việc tăng thuế VAT không những không giải quyết được gốc rễ của vấn đề mà còn tạo điều kiện và dung dưỡng cho việc chi ngân sách “vung tay quá trán” như chuyên gia kinh tế Vũ Thành Tự Anh đã nhận định. 

NGUYỄN TRIỆU HẢI

;
.