Xóa rào cản để kinh tế tư nhân phát triển

Chủ Nhật, 14/05/2017, 22:27 [GMT+7]
In bài này
.

Một luồng gió mới đang thổi vào đời sống đất nước khi Hội nghị Trung ương V khóa XII thông qua 3 Nghị quyết quan trọng cho phát triển kinh tế, trong đó có kinh tế tư nhân (KTTN). Giới doanh nghiệp tư nhân (DNTN) vui mừng đón nhận “luồng gió mới” đó qua phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về phát triển KTTN, rằng “Xóa bỏ mọi định kiến, rào cản; cải cách mạnh các thủ tục hành chính rườm rà, tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển”. Giới DNTN hy vọng rằng KTTN sẽ được trả lại cơ hội bình đẳng với các thành phần kinh tế khác, những rào cản và định kiến về KTTN sẽ thực sự được xoá bỏ, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Sau 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, KTTN đã và đang khẳng định là động lực quan trọng của nền kinh tế. Số DNTN đã tăng trên 7,7 lần với tốc độ bình quân 20% mỗi năm từ năm 2000, khi có Luật Doanh nghiệp. Tỷ trọng đóng góp GDP của KTTN luôn lớn nhất so với các thành phần kinh tế khác và duy trì ổn định ở mức 39-40%. Ngoài ra, DNTN thu hút khoảng 51% lực lượng lao động cả nước và tạo khoảng 1, 2 triệu việc làm mỗi năm. Thế nhưng, theo cách nói hình tượng của TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, KTTN vẫn “èo uột, chậm lớn”.

Số DNTN phát triển lên thành các tập đoàn kinh tế có quy mô lớn, hoạt động đa ngành, có khả năng cạnh tranh trong nước và quốc tế chỉ đếm trên đầu ngón tay, còn quá ít ỏi so với tổng số hơn 500 triệu DNTN ghi nhận được đến năm 2016 trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp của Bộ KH&ĐT. Có đến 97% DNTN có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, năng lực tài chính yếu, hiệu quả kinh doanh còn thấp, (tỷ lệ DNTN thua lỗ, phá sản còn khá cao, bình quân giai đoạn 2007-2015 là 45%), năng suất lao động, trình độ công nghệ thấp và chậm đổi mới, trình độ quản trị, tính liên kết còn yếu.

Nhiều chi phí phi chính thức cũng là nguyên nhân kìm hãm KTTN phát triển. Nạn quan liêu, lạm dụng chức quyền, lạm dụng kiểm tra của cán bộ thực thi trong bộ máy công quyền đang khiến cho các DN khu vực tư phải tăng chi phí không chính thức. Khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy, DN làm ra một đồng thì họ phải chi ít nhất 0,72 đồng cho phí “bôi trơn”; nhiều khi phải chịu phí lót tay vượt quá lợi nhuận đến 0,2 đồng. Trước các khó khăn đó, nhiều DN buộc phải tạm ngừng hoạt động hoặc giải thể. 

Trên các văn bản chính sách và quy định pháp luật hiện nay không có sự phân biệt giữa các thành phần kinh tế. Thế nhưng trên thực tế, sự phân biệt đối xử lại thể hiện khá rõ giữa doanh nghiệp nhà nước và DNTN. Trong khi DN nhà nước được ưu tiên đáp ứng về đất đai, vốn, lao động, thị trường, về phát triển cơ sở hạ tầng thì DNTN rất khó tiếp cận các nguồn lực nói trên. Mặt khác, nhận thức và hành động của một số bộ, ngành, địa phương về phát triển KTTN trong một số trường hợp còn thiếu nhất quán, có lúc, có nơi còn phân biệt đối xử, chưa nhìn nhận, đánh giá đúng mực về vị trí, vai trò của KTTN. Chính điều này đã làm xói mòn niềm tin và động lực phát triển của nhiều DNTN, cũng đồng nghĩa với việc hạn chế khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

Mục tiêu, quan điểm, tư tưởng chỉ đạo; biện pháp triển khai thực hiện để KTTN phát triển mạnh mẽ, đúng đắn và lành mạnh đã được khẳng định. Nhiều quyết sách mới, tạo thuận lợi phát triển KTTN, đặc biệt là cơ chế tiếp cận các nguồn lực về đất đai, vốn, thị trường và phát triển cơ sở hạ tầng chắc chắn sẽ sớm được triển khai. Hoạt động trong một sân chơi không còn những định kiến, rào cản như thế, chắc chắn KTTN sẽ có sự phát triển đột phá, góp phần vào việc đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, xứng đáng là vai trò động lực quan trọng của nền kinh tế như Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng xác định.

NGUYỄN TRIỆU HẢI

;
.