Dẹp cát tặc, khó cũng phải làm

Thứ Sáu, 19/05/2017, 20:39 [GMT+7]
In bài này
.

Những kẻ khai thác cát trộm, khai thác cát trái phép, dân gian gọi là cát tặc. Người ta nói lâm tặc là nói đến bọn phá rừng; đinh tặc là nói bọn rải đinh trên các tuyến quốc lộ làm thủng ruột xe rồi chính bọn này ngồi chực sẵn vá ruột xe... “cắt cổ” các nạn nhân trên xa lộ; cẩu tặc là nói bọn trộm chó...

Trở lại với cát tặc, bọn này như “trăm tay ngàn mắt” mọc lên khắp nơi. Cứ nhằm các đáy sông, bãi suối, cửa biển, cửa lạch... mà múc cát lên bán, lời khẳm. Buôn thứ gì đó thì “một vốn bốn lời” đã ngon, với buôn cát một vốn mười lời, hai mươi lời, thậm chí trăm lời.

Cát là tài nguyên của đất nước lộ thiên đáy sông, đáy suối, đáy biển cứ đào lên mà thu tiền, chúng có mất gì đâu. Nếu có mất là mất chi phí một lần mua máy xúc, máy nạo vét, chi phí rẻ mạt thuê nhân công và có chăng là tiền bảo kê cho mấy cha cán bộ công quyền thoái hóa biến chất.

Các báo in, sóng truyền hình Quốc gia và địa phương cho ra đời những  phóng sự điều tra cát tặc lộng hành ở các tỉnh Hải Dương, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Long An, Đồng Tháp, Đà Nẵng, An Giang... thật khủng khiếp. Chúng lùng sục suốt đêm, móc cát đầy các xà lan đậu sẵn chở đi bán. Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh bị cát tặc khủng bố bằng tin nhắn, đe nẹt, dọa “bắn bỏ”, đến mức ông phải cầu cứu Thủ tướng “giải nguy”. Thủ tướng vào cuộc, Bộ Công an ra tay, thủ phạm bị “xích cổ”, vụ việc được đưa ra ánh sáng. Chưa hết, tại các tỉnh Tây Nam bộ, điển hình là An giang, Kiên Giang, Cà Mau, Long An, Bến Tre, Đồng Tháp... trên các triền sông Tiền, sông Hậu, sông Vàm Cỏ, sông Cổ Chiên... xuất hiện các “ao xoáy”, xói lở hàng chục, hàng trăm ha, cuốn theo hàng trăm ngôi nhà dân ven sông, ven biển xuống hà bá. Tỉnh An Giang ban bố tình trạng thảm họa thiên tai khẩn cấp. Trung ương cử các đoàn cán bộ cấp cao, do Bộ trưởng, Phó Thủ tướng dẫn đầu xuống các địa phương khảo sát nạn xói lở bờ sông, bờ biển, xói đổ sập nhà dân, cuốn theo bao tài sản, đe dọa cuộc sống an lành của hàng ngàn người dân. Các nhà khoa học, nhà địa chất về tận các địa phương khảo cứu, tìm lời giải đáp của thảm họa: Nguyên nhân chính vẫn là do việc đào bới, nạo vét, khai thác cát vô tội vạ, bất chấp pháp luật, làm thay đổi địa mạo, dòng chảy các con sông. Việc các ao xoáy xuất hiện trên một số sông, chính là do lòng sông bị nạo vét, tác động nghiêm trọng đến dòng chảy, môi trường sinh thái.

Đất nước ta trong quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, mỗi năm cần hàng chục triệu m3 cát phục vụ xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng  đô thị và nông thôn, cảng biển, sân bay, đường giao thông...

Không chỉ Việt Nam mà các quốc gia trong khu vực cũng rất cần cát, thứ vật liệu tối quan trọng trong xây dựng cơ bản, xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật, tôn tạo đảo biển nhân tạo. Đã có một dạo, cơ quan chức năng phát hiện, một số tổ chức và cá nhân đã cho thuê tàu lớn, xà lan chở cát tiêu thụ tại Campuchia, Singapore... với giá cao ngất ngưởng. Trong khi đó, tài nguyên cát của Việt Nam, đồng bằng và miền núi, trên các nguồn sông, cửa biển ngày càng cạn dần, nếu không muốn nói khánh kiệt. Giá cát bán trên thị trường ngày càng cao, tuy vậy cung vẫn không đủ cầu.

Điều đáng báo động là bọn cát tặc lộng hành, tối mắt do lợi nhuận từ cát. Để có lãi - lợi nhuận cao, cát tặc sẵn sàng... chết để có cát. Karl Marx từng nói: Vì lợi nhuận, vì đồng tiền, chủ tư bản sẵn sàng được treo cổ, miễn là có tư bản. Bỏ ngoài tai mọi lời cảnh báo của các nhà khoa học, chuyên gia môi trường sinh thái và xử phạt của các cấp chính quyền, nạn khai thác cát trộm vẫn diễn ra rầm rộ, ào ạt như chốn không người, gần như không có hồi kết. Tranh chấp cát, đua tranh khai thác bừa bãi nguồn cát từ các đáy sông làm cho vùng đồng bằng sông Cửu Long đang dần dần “chết”!

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng có nhiều năm làm Bộ trưởng Bộ Xây dựng, hơn ai hết rất am hiểu giá trị sử dụng và thặng dư của cát. Tuần lễ giữa tháng 5-2017, ông dẫn đầu đoàn công tác Chính phủ đi khảo sát tình hình sạt lở vùng đồng bằng sông Cửu Long, ông nhận xét: “Cát đã đẩy chúng ta đến chân tường. Không nhanh tay ngăn chặn nạn khai thác cát bừa bãi trên sông Tiền, sông Hậu, thì đồng bằng sông Cửu Long sẽ chí nguy. Biến đổi khí hậu, nạn xâm nhập mặn do hệ quả nước biển dâng cao, nước ngọt từ thượng nguồn sông Mê Kông cạn kiệt do hệ thống các đập thủy điện chặn dòng từ thượng nguồn, nay lại nạn khai thác cát bừa bãi trên các dòng sông, cuộc sống con người đâu còn sự bình yên. Tình hình đã trở nên rất nguy cấp”.

Bà Rịa - Vũng Tàu cũng là một trong những địa phương Đông Nam bộ có không ít cát tặc tung hoành. Mấy năm trước, từng có chuyện bọn cát tặc xúc trộm cát - mỗi đêm hàng chục, hàng trăm tấn từ đồi Ngọc Tước, trên các con sông Dinh, sông Chà Và, vùng ngập mặn Rạch Dừa, Long Sơn, Cửa Lấp, cửa Lộc An... Giá cát tít cao trên trời, lãi khủng - mà nguồn cát để tiêu thụ chẳng đáng là bao. Thế là sinh chuyện tranh chấp địa hạt khai thác trộm cát.

Không có gì quá lời khi nói: Cát tặc đang đẩy chúng ta vào chân tường. Hãy nhanh tay cứu lấy nguồn tài nguyên cát. Bằng nhiều biện pháp đồng bộ, quyết liệt, có chế tài và mức phạt đủ mức răn đe để nghiêm trị đến nơi, đến chốn bọn cát tặc và các thế lực bảo kê - bất kể họ là ai.

Dẹp cát tặc, khó đến mấy cũng phải làm. Bởi đấy là sự sống còn, là mệnh lệnh của cuộc sống hôm nay, nguồn sống từ trái đất.

HẢI VÂN

;
.