Bao giờ sẽ không còn những cuộc giải cứu nông sản?

Thứ Ba, 02/05/2017, 22:51 [GMT+7]
In bài này
.

Mấy tuần qua, heo hơi liên tục rớt giá và hiện đang ở mức đáy. Tại Bà Rịa - Vũng Tàu chỉ còn trên dưới 20.000 đồng/kg. Nhiều hộ chăn nuôi heo xuất chuồng xong, nợ nần chồng chất buộc phải treo chuồng, giải nghệ. Cả nước hiện có hàng chục ngàn hộ chăn nuôi heo đang rơi vào cảnh bế tắc.

Theo phân tích của Bộ Công thương, nguyên nhân dẫn đến việc thịt heo rớt giá thê thảm là do bế tắc thị trường tiêu thụ. Sau thời gian xuất khẩu sang Trung Quốc xuôi chèo mát mái, bà con nông dân ồ ạt tăng đàn, bỗng nhiên gần đây, Trung Quốc tăng cường giám sát, phòng chống nhập khẩu hàng hóa

(trong đó có heo sống) trái phép qua biên giới. Điều này khiến con đường xuất khẩu thịt heo sang Trung Quốc gần như bị chặn đứng. Trong khi đó, do thay đổi khẩu phần ăn theo hướng hạn chế sử dụng thịt của một bộ phận không nhỏ người dân trong nước nên lượng thịt tiêu thụ trên thị trường nội địa cũng sụt giảm mạnh. Các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu sản phẩm từ thịt heo thì vẫn èo uột, chưa tìm được đầu ra ổn định.

Trước tình hình khủng hoảng thừa thịt heo, Bộ Công thương đã triệu tập cuộc họp khẩn tìm giải pháp để tháo gỡ vướng mắc về đầu ra cho heo hơi và các sản phẩm từ thịt heo. Có 5 giải pháp mà Bộ này đề ra. Trước hết, Sở Công thương phối hợp với Sở NN&PTNT các địa phương đẩy mạnh tổ chức chương trình kết nối giữa các doanh nghiệp và các vùng sản xuất, tăng cường thu mua chế biến, cấp đông nhằm hỗ trợ tiêu thụ heo thịt cho thị trường.

Kế đến, kêu gọi các doanh nghiệp tham gia Chương trình bình ổn thị trường ký kết hợp đồng tiêu thụ heo thịt với các trang trại chăn nuôi để tạo nguồn cung ổn định phục vụ công tác bình ổn và bảo đảm thu mua heo cho người chăn nuôi với giá hợp lý. Xem xét việc kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng nhà nước có chính sách hỗ trợ vốn vay cho các doanh nghiệp chế biến, giết mổ, kinh doanh thịt heo nhằm tăng lượng thu mua và trữ đông thịt heo chăn nuôi trong nước.

Đề nghị Bộ NN&PTNT quy hoạch, kiểm soát chặt chẽ dịch bệnh trên vật nuôi, tổ chức sản xuất, chăn nuôi theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn của các doanh nghiệp thu mua chế biến và đáp ứng yêu cầu của các nước nhập khẩu; phối hợp, hỗ trợ cho Bộ Công thương đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu chính ngạch. Sản xuất chăn nuôi phải gắn với thị trường tiêu thụ; tăng cường gắn kết thông qua hợp đồng giữa người chăn nuôi và các doanh nghiệp chế biến, phân phối, xuất khẩu heo sống và các sản phẩm chế biến từ thịt heo sang các thị trường Trung Quốc, Philippines, Singapore...

Có thể thấy, đây là những giải pháp thiết thực cần làm ngay cũng như về lâu dài. Tuy nhiên, trong đó, căn cơ nhất vẫn là việc tổ chức sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Làm thế nào để người nông dân sản xuất theo một kế hoạch chung trên cơ sở nắm chắc đầu ra, đồng thời quản lý tốt cả về số lượng và chất lượng nông sản nói chung, trong đó có thịt heo nhằm đáp ứng đúng yêu cầu của thị trường. Có như vậy mới tránh được tình trạng người chăn nuôi cứ thấy giá lên cao là ồ ạt tăng đàn bất kể đầu ra có ổn định hay không; doanh nghiệp chế biến thức ăn gia súc thì tìm mọi cách đôn đốc người chăn nuôi nhân đàn cốt tiêu thụ được nhiều sản phẩm mà không cần quan tâm đến đầu ra.

Thực tế, đã có một số mặt hàng nông sản tìm được hướng đi đúng, chẳng hạn như trái thanh long. Mấy năm qua, bà con nông dân trồng thanh long ở các tỉnh: Long An, Tiền Giang, Bình Thuận rất an tâm về đầu ra cho sản phẩm và ngày càng trở nên khấm khá hơn nhờ giá bán luôn ở mức cao, từ 30.000 đồng - 50.000 đồng/kg (trái vụ) và 10.000 đồng - 15.000 đồng/kg chính vụ.

Sở dĩ có được sự ổn định đó là do thanh long có thị trường xuất khẩu rộng khắp: Mỹ, Ý, Nhật Bản, Úc, Singapore, New Zealand, Đài Loan…, chứ không chỉ phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Các doanh nghiệp xuất khẩu luôn bám sát nhà nông, hướng dẫn nông dân áp dụng đúng kỹ thuật để có được sản phẩm đạt tiêu chuẩn, và điều cơ bản nữa là họ đã xây dựng được một vùng nguyên liệu rộng lớn đủ bảo đảm nhu cầu xuất khẩu cho bất kỳ thị trường nào. Đấy là bài học nhãn tiền trong ngành nông nghiệp và hoàn toàn có khả năng áp dụng với các loại nông sản khác để trong tương lai sẽ không còn những cuộc giải cứu nông sản bất đắc dĩ như thời gian gần đây.

LAM PHƯƠNG

;
.