Công dân ưu tú

Thứ Ba, 11/04/2017, 23:31 [GMT+7]
In bài này
.

UBND tỉnh BR-VT đang lấy ý kiến dư luận về việc tặng danh hiệu “Công dân BR-VT ưu tú”. Theo chính sách dự thảo, hàng năm vào dịp kỷ niệm ngày thành lập tỉnh (12-8), sẽ tặng danh hiệu “Công dân BR-VT ưu tú” cho không quá 10 người.

Ở Hà Nội, danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” đã được tặng từ năm 2010 nhân sự kiện kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Sau 7 lần xét tặng, tính đến hết năm 2016, đã có 70 “Công dân Thủ đô ưu tú” được vinh danh. Tại TP. Hồ Chí Minh, danh hiệu “Công dân trẻ tiêu biểu” do UBND và Thành Đoàn triển khai bắt đầu từ năm 2006; qua từng năm, danh hiệu này đã được tặng cho từ 5,6,7 đến 10 người là thanh, thiếu niên độ tuổi không quá 30. Còn Đà Nẵng thì nhân kỷ niệm 20 năm thành lập thành phố trực thuộc Trung ương (1-1-1997 – 1-1-2017) cũng trao danh hiệu “Công dân Đà Nẵng tiêu biểu” cho 20 cá nhân.

Hàng ngày, có biết bao người tích cực làm việc, lo tròn bổn phận của công dân với đất nước; rất nhiều người trong số đó có thành tích xuất sắc, đóng góp vào sự phát triển của đơn vị và cho cộng đồng trên các lĩnh vực kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh. Vì vậy, ngoài các danh hiệu thi đua hiện có, việc biểu dương họ bằng danh hiệu “Công dân ưu tú”, “Công dân tiêu biểu” cũng rất xứng đáng; đấy là lý do nhiều địa phương đã và đang vinh danh danh hiệu này.

Nhưng, chính vì đã có các danh hiệu thi đua truyền thống (như lao động tiên tiến, chiến sĩ thi đua các cấp…) cho nên danh hiệu “Công dân ưu tú” cần có những tiêu chí càng đặc trưng càng tốt. Một người là chiến sĩ thi đua ngành giáo dục, hay ngành công thương, thì thành tích của họ trước hết và chủ yếu phát huy tác dụng trong phạm vi của ngành. Họ là những công dân tốt vì đã hoàn thành xuất sắc nghĩa vụ công dân của mình; nhưng nếu chúng ta chọn được những người mà hành động của họ mang ý nghĩa cộng đồng rộng rãi, thì tính “công dân” của danh hiệu “Công dân ưu tú” càng lan tỏa và thuyết phục. Danh hiệu này, như tên gọi của nó, nhằm vinh danh ai đó về tư cách công dân, chứ không vinh danh họ về nghề nghiệp giống như các danh hiệu nhà giáo ưu tú, thầy thuốc ưu tú, nghệ sĩ ưu tú. Một tấm gương về người công dân thì nên là của mọi người, của cộng đồng, chứ không riêng của đơn vị nào, ngành nào. Vì vậy, chúng tôi ủng hộ các tiêu chuẩn đã nêu, nhưng đề nghị bổ sung tiêu chí về ý nghĩa xã hội, ý nghĩa cộng đồng rộng rãi trong những đóng góp của các ứng viên “Công dân ưu tú”.

Có thể đó là các hoạt động trong lĩnh vực từ thiện nhân đạo, an sinh xã hội, an toàn thực phẩm, an toàn giao thông, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, bảo vệ và giáo dục trẻ em, v.v… Ví dụ những người đã hàng trăm lần hiến máu tình nguyện, nhiều năm duy trì các lớp học tình thương cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, hoặc bếp ăn miễn phí cho bệnh nhân nghèo, những người tiên phong đầu tư vào sản xuất, bảo quản, chế biến, phân phối thực phẩm an toàn, những người có đóng góp kéo giảm tai nạn giao thông trên địa bàn, những ngư dân bám ngư trường xa vừa sản xuất vừa góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo, v.v… đều có thể xét là “Công dân ưu tú”. Nói chung, danh hiệu “Công dân ưu tú” và các danh hiệu thi đua hiện hành nên có những đặc điểm riêng để phân biệt, tránh trùng chéo, na ná nhau.

Bên cạnh tính cộng đồng, “Công dân ưu tú” còn phải xuất hiện ở các lĩnh vực kinh tế-xã hội trọng yếu. Họ là những người có công phát triển các sản phẩm du lịch, bảo tồn và khai thác các giá trị truyền thống để phục vụ du lịch như trông nom, tôn tạo các di tích, danh thắng, sáng tạo hoặc nâng cao được nghệ thuật chế biến các món ăn nổi tiếng, lưu giữ, truyền dạy, phá triển được các nghề truyền thống… Tương tự, người có sáng kiến, thành tích khai thông được một ách tắc trầm kha kéo dài nào đó của ngành, của cơ quan, ví dụ trong cải cách hành chính, chống ô nhiễm môi trường, thúc đẩy dịch vụ cảng biển, thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp hỗ trợ, v.v… đều xứng đáng được tôn vinh.

Khác với các danh hiệu hiện hành thường xét thành tích của cá nhân theo năm, cống hiến của “Công dân ưu tú” nên vừa xét theo năm vừa xét cả quá trình. Ví dụ trong năm đó công dân A tổ chức bếp ăn miễn phí cho người nghèo, xét riêng một năm thì chưa thể gọi là “Công dân ưu tú”. Nhưng nếu biết từ 5 năm, 10 năm trước đó, họ đã tình nguyện hiến máu cả trăm lần, đã mở bếp ăn từ thiện ở nhiều nơi cho nhiều đối tượng, hoặc chu cấp sách vở, bút mực cho một lớp học tình thương… thì thành tích bền bỉ ấy phải được vinh danh. Đồng thời, những nhân tố đột xuất như người có hành động dũng cảm, quên cả nguy hiểm tính mạng để cứu người, hoặc giành huy chương vàng kỳ thi quốc tế hay quốc gia… cũng đáng được xét tặng danh hiệu.

Về chế độ, “Công dân ưu tú” cũng như “Chiến sĩ thi đua” ngoài việc được cấp bằng, tiền thưởng, cần được “tính điểm” để lên lương trước hạn, để làm hồ sơ khen thưởng bậc cao hoặc xét tặng các danh hiệu như “nghệ sĩ ưu tú”, “thầy thuốc ưu tú”, “nhà giáo ưu tú”, “nghệ nhân dân gian”… Còn nếu vi phạm pháp luật đến mức phải xử lý hình sự, thì “Công dân ưu tú” phải bị tước danh hiệu.

HẢI THANH

;
.