Quà Tết màu gì?

Thứ Ba, 06/12/2016, 23:21 [GMT+7]
In bài này
.

Dư luận và truyền thông cả nước đang bàn luận rất nhiều xung quanh chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về việc Tết Đinh Dậu sắp tới, tất cả hệ thống hành chính không chúc Tết lãnh đạo, không biếu xén, không phong bao phong bì; các tỉnh không về Hà Nội chúc Tết; từng thành viên của Chính phủ và các địa phương phải thực hiện nghiêm việc này.

Nói gọn lại là, cấm biếu quà Tết trong hệ thống hành chính. Chính phủ muốn cả nước tránh lãng phí vào những hình thức lễ nghĩa không cần thiết trong Tết để tiết kiệm và tập trung công sức, tiền bạc cho những việc trọng tâm. Nhưng ở đây, chúc Tết đâu phải mấy lời nói rườm rà hoa hòe hoa sói, mà vấn đề là những món quà biếu có giá trị cao. Tại phiên họp tháng 11 của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cấm biếu quà Tết dưới mọi hình thức. Đây được hiểu là thông điệp về chống hối lộ, tham nhũng trong dịp Tết.

Ai cũng biết trong dịp Tết còn có đầy ắp những món quà đậm đà thuần phong mỹ tục, sâu nặng nghĩa tình và không thể đánh đồng mọi thứ quà với vật phẩm hối lộ. Và việc phân biệt chúng không khó, ranh giới để phân biệt là rõ ràng chứ không quá mong manh. Quà đúng nghĩa thường nhẹ về giá trị vật chất và không vụ lợi. Vật phẩm hối lộ bao giờ cũng đắt tiền, đắt đến mức để người nhận quà tự nguyện làm một việc lẽ ra không được làm, hoặc không làm một việc đáng ra phải làm - tất nhiên nhằm đem lại lợi ích cho người biếu quà. Báo chí có đăng thông tin sau đây về một vụ án tham nhũng ở nước ngoài. Vị quan tham biện bạch về hành vi nhận hối lộ như sau: “Nhận tiền biếu ngày Tết là quan hệ tình nghĩa bình thường, không thể coi là hối lộ được”. Công tố viên hỏi lại: “Nếu là tình nghĩa anh em, sao người ta quà cho ông hàng chục vạn tệ, ông không quà lại họ số tiền như vậy đi?”, khi đó quan tham mới hết cãi.

Như vậy, nếu dùng để hối lộ, quà Tết không mang màu hồng của những tình cảm trong sáng, tốt đẹp; mà nó là màu đen của các thủ đoạn và âm mưu.

Nhưng, khó khăn khi chống nạn hối lộ bằng quà Tết là làm sao biết người ta có nhận quà biếu không, quà biếu là gì, trị giá bao nhiêu. Chính phủ đã quy định cấm sử dụng tiền ngân sách và có nguồn gốc ngân sách để làm quà biếu tặng không đúng quy định dưới mọi hình thức, Thanh tra Chính phủ từng công bố đường dây nóng để người dân phản ánh về tình trạng đưa/nhận hối lộ dưới dạng quà Tết… nhưng không phát hiện trường hợp nào. Quà hối lộ, hành vi đưa/nhận hối lộ bây giờ còn lắm các “biến dị” tinh quái nhờ các thủ thuật ngụy trang, nhờ công nghệ và dịch vụ ngân hàng… nên càng khó bị phát hiện.

Việc chống hối lộ dưới dạng quà Tết thật sự là không đạt kết quả như mong muốn. Năm nào Đảng, Nhà nước, Chính phủ cũng có chỉ đạo nghiêm cấm tệ nạn này, nhưng xem chừng tệ nạn không giảm, thậm chí còn trở thành cái lệ khó trị mà bây giờ chúng ta gọi bằng cái tên kinh tế - chính trị là “quan hệ thân hữu”. Có người nói rất có lý rằng, khi tham nhũng, tiêu cực còn phổ biến, khi môi trường kinh doanh chưa thật sự minh bạch, khi còn các nhóm lợi ích giằng co… thì việc lợi dụng tặng quà dịp Tết để đưa hối lộ vẫn xảy ra; để ngăn chặn, xóa bỏ nó thì chỉ có cách hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, đấu tranh phòng chống tham nhũng.

Thực tế là Đảng, Nhà nước ta rất coi trọng việc xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, xây dựng Chính phủ liêm chính. Vì tham nhũng đẻ ra từ quyền lực, là anh em sinh đôi với quyền lực nên Đảng, Nhà nước chủ trương xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực để chống lạm quyền, để “nhốt quyền lực trong cái lồng lập pháp” - như lời Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng gần đây nói trong một lần tiếp xúc với cử tri Hà Nội. Tổng Bí thư cũng phân tích chống tham nhũng là công cuộc lâu dài, gian khổ và khó khăn vì “ta tự đánh vào ta”, nên muốn đạt kết quả phải kiên trì, phải nhắc đi nhắc lại, làm đi làm lại, làm thường xuyên, làm hàng ngày. Vì vậy, việc năm nay Thủ tướng chỉ đạo như thế là cần thiết và cũng là để thể hiện quyết tâm của Chính phủ khóa mới hướng đến xây dựng một Chính phủ liêm chính, hành động.

Việc tặng quà Tết sẽ trở lại đúng ý nghĩa tốt đẹp của nó khi nạn tham nhũng bị đẩy lùi.

HẢI THANH

;
.