Chiến tranh Mỹ - Triều Tiên có thể tránh được bằng cách nào? (Kỳ 1)

Thứ Sáu, 01/12/2017, 18:35 [GMT+7]
In bài này
.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (trái). Ảnh: Reuters 
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un (trái). Ảnh: Reuters 

Trong lúc căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên gia tăng với nguy cơ chiến tranh hạt nhân, Mỹ vẫn có thể tháo ngòi nổ bằng chính sách hợp lý.

Nguy cơ xảy ra chiến tranh trên bán đảo Triều Tiên đang gia tăng. Với việc cả Mỹ và Triều Tiên (quốc gia được cho là đã sở hữu vũ khí hạt nhân) đều có thái độ cứng rắn thì tính mạng của hàng trăm ngàn người, thậm chí hàng triệu người Mỹ, Triều Tiên/Hàn Quốc và Nhật Bản có thể bị đe dọa.

Tuy nhiên an ninh nước Mỹ có thể được bảo đảm mà không cần chiến tranh, nếu như Mỹ theo đuổi một chính sách hợp lý.

GỐC GÁC VẤN ĐỀ

“Hạt giống” cho tình trạng khủng hoảng hiện nay đã được gieo vào tháng 10-1994. Khi đó chính quyền Triều Tiên mới của ông Kim Jong-il (tức Kim Chính Nhật, con trai của ông Kim Nhật Thành mới qua đời khi ấy) đã ký Khung Thỏa thuận với chính quyền Tổng thống Mỹ Clinton. Theo đó Triều Tiên nhất trí ngừng xây dựng các lò phản ứng hạt nhân bị nghi là dùng cho 1 chương trình vũ khí hạt nhân, để đổi lại việc Mỹ tài trợ cho 2 lò phản ứng nước nhẹ không thể dùng để chế vật liệu làm bom hạt nhân. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) được yêu cầu thanh sát việc Triều Tiên thực hiện thỏa thuận này.

Nhà lãnh đạo Kim Jong-il ban đầu tuân thủ thỏa thuận trên. Năm 1997, ông gặp gỡ các đại diện của Hàn Quốc và Mỹ, tiếp tục điều mà Ngoại trưởng Mỹ Madeline Albright gọi là “tiến trình lịch sử”.

Tuy nhiên sau đó chẳng bao lâu đã xuất hiện các bằng chứng ngày càng rõ rằng Bình Nhưỡng đang bí mật tiến hành một dự án vũ khí hạt nhân và cản trở hoạt động các thanh sát viên IAEA. Lòng kiên nhẫn của Tổng thống Mỹ Clinton cũng bắt đầu cạn kiệt. Vào tháng 3-2000, Tổng thống Clinton báo cáo với Quốc hội Mỹ rằng ông không thể xác nhận việc Triều Tiên không vi phạm Khung Thỏa thuận bằng các nỗ lực bí mật phát triển vũ khí hạt nhân.

Trong phát biểu vào năm 2002, Tổng thống George W. Bush, với sự khuyến khích của Thứ trưởng Ngoại giao John Bolton khi đó, đã liệt Triều Tiên vào danh sách của cái mà ông gọi là “trục ma quỷ”. Điều này đã khiến ông Kim Jong-il thêm lo ngại sẽ bị Mỹ tấn công.

Dựa một phần trên phát ngôn đó của ông Bush, Triều Tiên đã chính thức rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân (NPT) vào tháng 1/2003 và trục xuất các thanh sát viên IAEA. Không còn bị ràng buộc bởi NPT và các cuộc thanh sát của IAEA, nhà lãnh đạo Kim Jong-il đẩy mạnh tiến độ dự án bí mật về phát triển vũ khí hạt nhân. Vào tháng 10-2006, Triều Tiên thực hiện vụ thử hạt nhân đầu tiên trong loạt 6 vụ thử hạt nhân của nước này cho tới nay.

Vào tháng 3-2011, Tổng thống Mỹ Obama đã thực hiện quyết định với hệ quả khiến cho các giải pháp ngoại giao hiện nay với Triều Tiên trở nên khó khăn. Trong nỗ lực ngăn chặn cái gọi là “thảm họa nhân đạo” ở Libya, Tổng thống Obama đã cho phép quân đội Mỹ tham gia cùng các quốc gia khác trong việc ném bom các lực lượng của chính quyền Libya. Bảy tháng sau, nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi đã bị hạ bệ và cuối cùng bị sát hại một cách đau đớn bởi đám đông cuồng nộ.

Hơn bất cứ sự kiện nào khác, cái chết của ông Gaddafi đã thuyết phục nhà lãnh đạo Kim Jong-un hiện nay tin rằng việc nhượng bộ bằng cách từ bỏ vũ khí hạt nhân sẽ đồng nghĩa với bản án tử hình cho bản thân.

Vào tháng 12-2003, Tổng thống Bush đàm phán với nhà lãnh đạo Gaddafi để chấm dứt chương trình vũ khí hạt nhân của Libya. Thời gian đó, ông Bush khoe rằng “Cam kết của Đại tá Gaddafi một khi được thực thi sẽ khiến cho đất nước chúng ta an toàn hơn và thế giới hòa bình hơn”. Cam kết của ông Gaddafi đã được hoàn thành vào năm 2009.

Ấy thế nhưng, chỉ hai năm sau đó, khi ông Obama làm Tổng thống, ông Gaddafi rơi vào thế không có vũ khí hạt nhân để tự vệ, nên ông này không thể nào ngăn được vụ tấn công bằng đường không và bị tước đoạt mạng sống. Bài học cay đắng này in đậm lên tâm trí nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un: Không thể tin ngoại giao Mỹ.

 TRUNG HIẾU /VOV
(Còn nữa)

;
.