Bí mật trong thảm họa mang tên Lusitania

Thứ Năm, 11/05/2017, 00:02 [GMT+7]
In bài này
.
Tàu Lusitania rời hải cảng New York với gần 1200 hành khách và thủy thủ đoàn.
Tàu Lusitania rời hải cảng New York với gần 1200 hành khách và thủy thủ đoàn.

Cách đây hơn 102 năm, vào ngày 7-5-1915 con tàu thủy chở khách xuyên đại dương RMS Lusitania của Anh thuộc dạng lớn nhất thế giới ở thời điểm đó, đã bị tàu ngầm Đức bắn chìm, cướp đi mạng sống của gần 1.200 người, trở thành vụ tai nạn đường thủy lớn nhất trong thời chiến.

Vào thời kỳ này, Thế chiến I đang trong giai đoạn cực kỳ khốc liệt, quân Anh lâm vào tình trạng thiếu thốn đạn dược trầm trọng vì nguồn dự trữ đã cạn kiệt. Trong khi người Mỹ đóng vai trò trung lập nên không thể công khai cung cấp phương tiện chiến tranh cho London. Tuy nhiên chính trị vẫn là chính trị, còn kinh doanh vẫn là… kinh doanh. Các ông trùm lái súng Mỹ đã bí mật lên kế hoạch với Đô đốc hạng Nhất Winton Churchill (1874-1965), đương kim Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Hải quân Hoàng gia lúc ấy, nhằm chọn phương cách tiếp tế vũ khí cho quân Anh bằng các phương tiện vận tải dân sự.

Và như vậy, trong chuyến hải trình thường kỳ xuyên Đại Tây Dương vào ngày 1-5-1915 khởi hành từ New York (Mỹ) tới hải cảng Liverpool của Anh, tàu thủy thượng hạng RMS Lusitania đã rời bến mang theo 1.959 hành khách trên boong. Nhưng ít ai biết bên dưới hầm tàu là hàng nghìn tấn đạn dược, thuốc súng và vật liệu nổ dễ cháy đã được bí mật bốc lên từ trước. Những thùng hàng bí mật này được ngụy trang khéo léo bên ngoài như các kiện hàng pho mát và dầu ăn thông dụng.

Tuy nhiên sự nghi binh này không qua mắt được tình báo Đức. Chỉ một ngày trước khi Lusitania xuất phát, Đại sứ quán Đức ở thủ đô Washington D.C đã trả tiền đăng quảng cáo trên 50 tờ báo hàng đầu nước Mỹ, cùng lời cảnh báo tàu khách Lusitania với lượng hàng đáng ngờ vô hình trung đã trở thành một mục tiêu quân sự, sẽ bị Hải quân Đức tấn công vào thời điểm thích hợp…

Tuy nhiên, thuyền trưởng RMS Lusitania - William Thomas Turner lên tiếng trấn an hành khách, rằng tàu luôn chạy với vận tốc tối đa 27 hải lý/giờ (50km/giờ) thì không một phương tiện đường biển nào có thể đuổi kịp. Viên thuyền trưởng dày dạn kinh nghiệm quả quyết, “Lusitania đã trở thành một con tàu bất khả xâm phạm”, căn cứ vào tốc độ hải trình nhanh hơn loại tàu ngầm chuyển động dưới mặt nước. Và gần 1.200 hành khách đã tin vào lời hoa mỹ của Turner.

Ngày 7-5-1915, sau gần một tuần khởi hành từ New York, Lusitania tiến vào vùng nước giữa Ireland và Anh. Tới đây những điều kỳ lạ bắt đầu xảy ra. Thông thường thiết giáp hạm Juneau kiêm nhiệm chống tàu ngầm luôn hộ tống tàu dân sự trên đường đến Anh, nhưng lần này chẳng thấy sự hiện diện của cỗ tàu chiến Juneau đâu cả. Thứ đến là lực lượng trinh sát Hải quân đã thông báo không chính xác cho Lusitania về vị trí tọa độ của tàu ngầm Đức nấp dưới đáy biển. Để rồi vào lúc 13 giờ 40 phút cùng ngày, chỉ bằng một quả ngư lôi duy nhất tàu ngầm Đức mang phiên hiệu U -20 đã đánh chìm Lusitania trong khoảnh khắc.

Theo thiết kế với một con tàu có kích cỡ khổng lồ như Lusitania phải mất vài tiếng đồng hồ mới chìm hẳn, nhưng nó lại nhanh chóng khuất dạng khỏi mặt nước chưa đầy 20 phút, chứng tỏ sức công phá từ lượng hàng quân sự phát nổ khiến tàu chìm nhanh hơn. Hệ quả là 1.198 hành khách và thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng, trong đó có 128 người Mỹ, dẫn tới sự kiện Washington lập tức gửi tối hậu thư chính thức tuyên chiến với Berlin.

Thuyền trưởng Turner là một trong những người sống sót bị đưa ra trước vành móng ngựa. Nhưng rốt cục tòa tuyên trắng án và Turner lại được giao làm thuyền trưởng một con tàu buôn khác, để rồi tàu này cũng bị quân Đức bắn chìm khiến Turner bị sa thải vĩnh viễn.

Cò nhiều bí mật trong thảm họa Lusitania, nhưng dù sao đi nữa, sau “vụ Lusitania” người Mỹ đã phải đứng hẳn về phía Anh chống lại quân Đức.

TRẦN HỒNG
(tổng hợp)

;
.