Triển khai luật xử lý vi phạm hành chính: Nhiều vướng mắc cần tháo gỡ

Thứ Hai, 28/08/2017, 22:52 [GMT+7]
In bài này
.
Hàng hóa tang vật trong vụ vi phạm hành chính về kinh doanh thương mại bị tạm giữ tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh. Ảnh: MỸ PHƯỢNG
Hàng hóa tang vật trong vụ vi phạm hành chính về kinh doanh thương mại bị tạm giữ tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh. Ảnh: MỸ PHƯỢNG

Luật Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) được Quốc hội thông qua ngày 20-6-2012 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2013. Sau hơn 4 năm thực hiện, việc triển khai các quy định của luật này vẫn còn nhiều bất cập, cần được tháo gỡ.

ĐÃ CÓ TÁC DỤNG RĂN ĐE, PHÒNG NGỪA

Sau khi Luật XLVPHC có hiệu lực, UBND tỉnh đã tổ chức triển khai, quán triệt những nội dung cơ bản của luật, nghị định hướng dẫn thi hành luật cho tất cả các đối tượng có thẩm quyền XLVPHC, đội ngũ cán bộ công chức thực hiện công tác quản lý hành chính.

Ngoài ra, công tác kiểm tra pháp luật về XLVPHC để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý dứt điểm mọi hành vi VPHC ngay từ khi mới phát sinh cũng được UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo. Trong 2 năm 2015 và 2016, UBND tỉnh đã giao cho Sở Tư pháp thành lập đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra công tác XLVPHC tại 8 huyện, thành phố và 32 xã, phường, thị trấn. Năm 2017, bên cạnh công tác kiểm tra định kỳ của Sở Tư pháp, UBND tỉnh còn thành lập đoàn kiểm tra liên ngành theo chuyên đề về XLVPHC… UBND cấp huyện và một số sở, ngành cũng đã chủ động xây dựng kế hoạch và tiến hành thanh tra, kiểm tra tình hình thi hành pháp luật về XLVPHC theo từng ngành, lĩnh vực quản lý.

Sau hơn 4 năm thực hiện pháp luật về XLVPHC trên địa bàn tỉnh, tổng số đối tượng bị lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp XLHC là 4.443 đối tượng. Trong đó, đối tượng bị áp dụng biện pháp hành chính đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc chiếm 87,47% trong tổng số đối tượng bị áp dụng các biện pháp XLVPHC do TAND xem xét, quyết định. Qua đó, đã có tác dụng răn đe, phòng ngừa các hành vi VPHC, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân.

CSGT TP.Vũng Tàu lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với một trường hợp vi phạm Luật Giao thông đường bộ. Ảnh: VĂN ANH
CSGT TP.Vũng Tàu lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với một trường hợp vi phạm Luật Giao thông đường bộ. Ảnh: VĂN ANH

NHƯNG CÒN NHIỀU VƯỚNG MẮC

Theo Sở Tư pháp, trong quá trình áp dụng những quy định trong Luật XLVPHC, thực tế cho thấy còn nhiều vướng mắc. Cụ thể, Điều 3 quy định một người VPHC nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm. Trong khi đó, Điều 10 lại quy định VPHC nhiều lần là tình tiết tăng nặng. Đây là sự bất cập, dẫn đến tình trạng áp dụng không thống nhất. Mặt khác, luật không quy định hình thức phạt bổ sung là hình thức bắt buộc đi kèm với hình thức phạt chính, chỉ trong trường hợp “cá nhân, tổ chức vi phạm nghiêm trọng trong các hoạt động được ghi trong giấy phép, chứng chỉ hành nghề” mới áp dụng hình thức phạt bổ sung. Tuy nhiên, luật cũng không quy định thế nào là vi phạm nghiêm trọng. Do vậy, phải áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như thế nào cho phù hợp là vấn đề cần có hướng dẫn, quy định rõ.

Luật sư Hoàng Long Hà, Đoàn Luật sư tỉnh BR-VT nhận xét: Điều 60 Luật XLVPHC xác định giá trị tang vật VPHC làm căn cứ xác định khung phạt tiền, thẩm quyền xử phạt, nhưng lại chưa có quy định cụ thể về xác định “giá thị trường của địa phương tại thời điểm xảy ra vi phạm”. Điều 74 quy định thời hạn thi hành quyết định xử phạt VPHC là 1 năm, trong trường hợp cá nhân, tổ chức bị xử phạt cố tình trốn tránh, trì hoãn thì thời hiệu nói trên được tính kể từ thời điểm việc trốn tránh, trì hoãn chấm dứt. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có hướng dẫn hành vi như thế nào của tổ chức, cá nhân được xác định là “trốn tránh”, “trì hoãn” nên cũng gây khó cho việc xác định thời hiệu.

Mặt khác, tại khoản 1 Điều 58 của Luật XLVPHC quy định: “Trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ thì việc lập biên bản VPHC được tiến hành ngay khi xác định được tổ chức, cá nhân vi phạm”. Như vậy, trong trường hợp cá nhân, tổ chức VPHC trong lĩnh vực môi trường, phải qua công tác phân tích, xét nghiệm của đơn vị chức năng mới phát hiện được thì việc lập biên bản vi phạm tại trụ sở cơ quan có thẩm quyền xử phạt hay tại trụ sở nơi tổ chức, cá nhân vi phạm?.

Đơn cử như tháng 5-2017, các cơ quan chức năng của TP.Vũng Tàu đã kiểm tra xưởng chế biến hải sản của Công ty TNHH Hải sản Tư Châu (số 100 đường Phước Thắng, phường 12) và cơ sở chế biến hải sản ở số 176A đường Chi Lăng (phường 12, TP.Vũng Tàu). Theo đó, cơ quan chức năng phải lấy mẫu nước thải từ hoạt động sơ chế cá tại cơ sở đưa đi phân tích, xét nghiệm. “Vậy làm thế nào để xác định tổ chức, cá nhân vi phạm ngay thời điểm đó để lập biên bản vi phạm hành chính”, Luật sư Hà phân tích.  

Ông Vũ Đăng Khoa, Phó Phòng Tư pháp TP.Vũng Tàu cho rằng, Luật XLVPHC mang tính định tính nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể, do đó, gây khó khăn cho việc áp dụng.  Điển hình như về tạm giữ tang vật, tại khoản 3 Điều 60 Luật XLVPHC quy định thời gian tạm giữ tang vật để xác định giá trị là không quá 24 giờ và nếu cần thiết có thể kéo dài thêm nhưng không được quá 24 giờ (tổng cộng tối đa là 48 giờ). Thực tế áp dụng thì quy định như vậy là quá ngắn do phải thành lập hội đồng định giá, nhất là những vụ vi phạm mà tang vật là hàng hóa nhập lậu như mỹ phẩm, rượu, thuốc lá… nên rất khó khăn để tiến hành định giá trong vòng 48 giờ theo quy định của luật.

Xuất phát từ thực tiễn áp dụng Luật XLVPHC 4 năm qua trên địa bàn tỉnh, Sở Tư pháp đã tham mưu cho UBND tỉnh kiến nghị Bộ Tư pháp có kế hoạch rà soát lại tất cả các văn bản quy phạm pháp luật do các bộ, ngành ban hành có liên quan đến XLVPHC để kịp thời đề xuất, kiến nghị bãi bỏ, hoặc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp, đồng bộ với quy định pháp luật hiện hành, bảo đảm tính khả thi trong quá trình thi hành pháp luật về XLVPHC.

(Ông Phạm Hồng Phúc, Phó Giám đốc Sở Tư pháp) 

PHƯƠNG ANH

;
.