Nhận diện "sức khỏe" doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước - Bài 2: Tái cấu trúc để phát triển

Thứ Hai, 13/11/2017, 15:15 [GMT+7]
In bài này
.
Theo lộ trình, Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị sẽ hoàn tất cổ phần hóa trong quý I-2018.  Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị khơi thông cống thoát nước tại TP.Vũng Tàu. 
Theo lộ trình, Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị sẽ hoàn tất cổ phần hóa trong quý I-2018. Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị khơi thông cống thoát nước tại TP.Vũng Tàu. 

Trước thực trạng nhiều DNNN đang đứng trước nguy cơ “chết lâm sàng”, trong giai đoạn 2016-2020, BR-VT thực hiện các giải pháp sắp xếp, đổi mới công tác tổ chức lao động, hệ thống sản xuất, tài chính, phân phối và tiêu thụ… tại các DNNN phù hợp với đặc điểm của từng DN theo lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh nhằm nâng cao năng lực quản trị, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững trên thị trường.

XÂY DỰNG LỘ TRÌNH THOÁI VỐN NHÀ NƯỚC

Theo lộ trình tái cơ cấu DNNN, giai đoạn 2016-2020, tỉnh BR-VT tiếp tục thực hiện thoái vốn Nhà nước, đồng thời sắp xếp, đổi mới các công ty theo hướng như sau: Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp chuyển sang mô hình Công ty TNHH hai thành viên; cổ phần hóa (Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ) Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển Đô thị (Busadco), còn lại 15 DN (Công ty CP Dịch vụ môi trường và Công trình đô thị Vũng Tàu; Công ty CP Du lịch Quốc tế; Công ty CP Dịch vụ đô thị Bà Rịa; Công ty CP Xây dựng và Phát triển đô thị Châu Đức; Công ty CP Thủy sản và Xuất nhập khẩu Côn Đảo; Công ty CP Đô thị và Công cộng Xuyên Mộc; Công ty CP Đóng tàu và Dịch vụ Dầu khí Vũng Tàu; Công ty CP Phát triển Công viên cây xanh và đô thị Vũng Tàu; Công ty CP Công trình giao thông tỉnh BR-VT; Công ty CP Cao su Thống Nhất; Công ty CP Du lịch tỉnh BR-VT; Công ty CP Xây dựng và Phát triển đô thị tỉnh BR-VT; Công ty CP Cấp nước BR-VT; Công ty CP Dịch vụ đô thị Tân Thành và Công ty CP Dịch vụ và Đầu tư phát triển đô thị huyện Long Điền) sẽ tiến hành thoái vốn, Nhà nước chỉ nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ.

Bà Trần Phúc Hưng, Phó Phòng Phát triển DN, Sở KH-ĐT cho rằng, khi sắp xếp lại, các DN hoạt động theo luật DN sẽ phát huy được vai trò chủ động, năng động hơn trong việc quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh, mở rộng ngành nghề kinh doanh, tiết kiệm chi phí, tăng thu nhập cho người lao động. Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là các công ty CP hầu hết đều có quy mô hoạt động nhỏ, vốn kinh doanh ít nên việc huy động thêm vốn của các thành phần khác vẫn còn hạn chế, khó thu hút được các nhà đầu tư có tiềm năng về vốn, công nghệ, thị trường và kinh nghiệm quản lý.

Theo ông Hoàng Trung Kiên, Tổng Giám đốc Công ty CP Công trình giao thông tỉnh BR-VT, để thoái vốn Nhà nước còn 36% vào năm 2020, ngoài việc bán bớt CP cho các DN tiềm năng, công ty cũng lên kế hoạch tổ chức lại hoạt động, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm (thi công công trình giao thông), cắt giảm các hoạt động đầu tư ngoài ngành không hiệu quả như du lịch, bất động sản…

Sản xuất hào kỹ thuật bê tông cốt thép thành mỏng đúc sẵn tại Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị tỉnh BR-VT.
Sản xuất hào kỹ thuật bê tông cốt thép thành mỏng đúc sẵn tại Công ty TNHH MTV Thoát nước và Phát triển đô thị tỉnh BR-VT.

GIÁM SÁT TÀI SẢN CÔNG

Nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng cường quản lý vốn Nhà nước tại các DN, UBND tỉnh đã giao cơ quan chuyên môn, người quản lý, người đại diện vốn nhà nước tại DN căn cứ nội dung Nghị quyết 12 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII, Quyết định số 707 và Chỉ thị 04 của Thủ tướng Chính phủ… để lập phương án tái cơ cấu từng DN theo hướng rà soát các khoản đầu tư tài chính, các dự án đầu tư trong và ngoài ngành không hiệu quả, có phương án thu hồi, bảo toàn nguồn vốn trình UBND tỉnh xem xét phê duyệt hoặc đồng ý cho người đại diện có ý kiến tại các cuộc họp hội đồng quản trị, đại hội đồng cổ đông…

Bên cạnh đó, UBND tỉnh giao Sở Tài chính thực hiện giám sát tài chính tại các DNNN và DN có vốn Nhà nước theo quy định; Phối hợp với các ngành liên quan và người đại diện vốn Nhà nước tại DN chấn chỉnh, xử lý các tồn tại về tài chính, công nợ. Giao Sở KH-ĐT giám sát, kiểm tra thường xuyên và thanh tra theo quy định việc thực hiện chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư phát triển 5 năm, đánh giá việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ được giao của DN. Sở LĐTBXH giám sát việc thực hiện các quyết định liên quan đến tuyển dụng, quản lý, sử dụng, thực hiện chế độ, chính sách, quy chế tiền lương, tiền thưởng… đối với người lao động tại DN theo quy định hiện hành. Sở TN-MT chủ trì phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát quỹ đất công mà DN có vốn Nhà nước đang thuê nhưng sử dụng không hiệu quả, bỏ không hoặc cho thuê lại, sử dụng không đúng mục đích, gây lãng phí, thu hồi để sử dụng đúng mục đích, đạt hiệu quả. Ngoài ra, UBND tỉnh cũng giao Sở Nội vụ chuẩn bị nguồn nhân sự để kịp thời bổ sung và thay thế người đại diện vốn Nhà nước tại DN; Phối hợp với các cơ quan quản lý Nhà nước có liên quan để tham mưu UBND tỉnh đánh giá, theo dõi và quản lý hoạt động người đại diện phần vốn tại DN.

Theo ý kiến của các chuyên gia kinh tế, để DNNN phát triển bền vững, Nhà nước cần ban hành khung quản trị DN phù hợp với chuẩn mực quốc tế tại các DNNN và DN có vốn Nhà nước chi phối; Phát huy vai trò của Hội đồng quản trị một cách hiệu quả, tránh hình thức trong các DN có vốn Nhà nước chi phối.  Bên cạnh đó, DN có vốn Nhà nước nên xây dựng phương án tiền lương theo đúng mô hình công ty CP để tiền lương thực sự là đòn bẩy thu hút người tài, khuyến khích tài năng phát triển một cách hữu hiệu nhất. Và đặc biệt, việc đánh giá người đại diện vốn Nhà nước tại DN cần xem xét loại bỏ hoặc giảm ảnh hưởng bởi tiêu chí doanh thu, thay vào đó là chú trọng đến tiêu chí lợi nhuận và các tỷ suất sinh lời liên quan.

Bài, ảnh: QUANG VŨ - NHẬT MINH  

Thời gian tới, sẽ tổng kết 5 năm thực hiện cổ phần hóa DN Nhà nước và đề ra các giải pháp sắp xếp lại các DN có vốn Nhà nước. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong điều hành phát triển kinh tế của tỉnh. DN có vốn Nhà nước hoạt động không hiệu quả phải có phương án sắp xếp lại, tránh để lãng phí và thất thoát tài sản công.

(Đồng chí Nguyễn Văn Trình, Chủ tịch UBND tỉnh)

Một số DN Nhà nước và DN có vốn Nhà nước làm ăn hiệu quả

Công ty CP Cấp nước BR-VT (BWACO) là một trong những DN hoạt động hiệu quả sau cổ phần hóa. Với số vốn điều lệ ban đầu khi cổ phần hóa (năm 2008) là 164 tỷ đồng, sau 8 năm hoạt động, Công ty tăng vốn điều lệ lên 465 tỷ đồng. Theo kết quả xếp loại DN của tỉnh, BWACO luôn đạt loại A qua bảng xếp hạng hàng năm. Doanh thu của Công ty luôn tăng trưởng tốt và vượt chỉ tiêu, kế hoạch đề ra. Cụ thể, năm 2014, doanh thu của Công ty đạt 380,728 tỷ đồng (lợi nhuận 85,882 tỷ đồng); năm 2015, doanh thu đạt 438,948 tỷ đồng (lợi nhuận 98,108 tỷ đồng); năm 2016, doanh thu đạt 533,997 tỷ đồng (lợi nhuận 139,626 tỷ đồng).

Ông Đinh Chí Đức, Tổng Giám đốc BWACO cho biết, ngay sau khi cổ phần hóa, Công ty đã tổ chức đại hội cổ đông theo đúng luật định, thành lập Ban kiểm soát để giám sát chặt chẽ hoạt động của Công ty, xây dựng văn hóa DN… Công ty cũng thường xuyên nâng cao trách nhiệm, quyền lợi của người lao động, gắn lợi ích của họ với lợi ích của DN nên tạo được động lực cho người lao động và giữ chân người có năng lực phục vụ lâu dài cho DN. Ngoài ra, để quản lý tốt hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty đã đầu tư xây dựng hệ thống công nghệ thông tin, ứng dụng hiệu quả các phần mềm hỗ trợ như: Chương trình quản lý sản xuất, quản lý mạng lưới bằng BGIS, chương trình quản lý khách hàng tổng thể, hóa đơn điện tử, trung tâm chăm sóc khách hàng, phần mềm ghi số đồng hồ nước trên điện thoại di động, văn phòng điện tử…

Công ty CP Công trình giao thông BR-VT cũng là một trong những DN hoạt động hiệu quả trong những năm qua. Ông Hoàng Trung Kiên, Tổng Giám đốc Công ty cho biết, sau 2 năm cổ phần hóa, vốn điều lệ của Công ty tăng thêm 18 tỷ đồng. Để hoạt động hiệu quả, Công ty xây dựng định hướng phát triển riêng với nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa thường xuyên các công trình giao thông đường bộ. Năm 2016, doanh thu của Công ty đạt 533,384 tỷ đồng, đóng góp 14,127 tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước. Thu nhập bình quân của người lao động đạt 86,4 triệu đồng/người/năm.

Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết BR-VT được đánh giá có tình hình tài chính lành mạnh, kinh doanh hiệu quả, bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước. DN luôn hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch nộp ngân sách, tham gia nhiều hoạt động xã hội từ thiện tại địa phương.

Ngoài ra, một số DN khác cũng làm ăn hiệu quả như: Công ty CP Dịch vụ Môi trường và Công trình đô thị Vũng Tàu, Công ty CP Phát triển Công viên cây xanh và đô thị Vũng Tàu, Công ty CP Xây dựng và phát triển đô thị Châu Đức, Công CP Cao su Thống Nhất, Công ty CP Vungtau Ship, Công ty CP DV Đô thị Bà Rịa, Công ty CP DV Đô thị Tân Thành...

 

;
.