Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV: Đưa logistics trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Thứ Tư, 01/11/2017, 18:31 [GMT+7]
In bài này
.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh BR-VT, phát biểu thảo luận.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh BR-VT, phát biểu thảo luận.

Ngày 1-11, tiếp tục Kỳ họp thứ 4, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách Nhà nước năm 2017; kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, dự toán ngân sách Nhà nước, phương án phân bổ ngân sách Trung ương năm 2018 và kế hoạch tài chính-ngân sách Nhà nước 3 năm 2018-2020.

DỊCH VỤ LOGISTICS – NGÀNH SIÊU LỢI NHUẬN

Dẫn thông tin từ Bộ Công thương và Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam: Tổng giá trị thị trường logistics Việt Nam tương đương từ 21-25% GDP quốc gia, lớn hơn rất nhiều so với ngành đóng góp nhiều nhất vào GDP quốc gia là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, đại biểu Nguyễn Quốc Bình (Hà Nội) cho rằng, dịch vụ logistics là một ngành kinh tế quan trọng, rất có điều kiện phát triển ở Việt Nam, là giải pháp trực tiếp góp phần tăng trưởng nhanh, bền vững GDP và tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. “Nhưng thực tế, ngành logistics đóng góp rất ít, chỉ khoảng 2-3% vào GDP. Từ nhiều năm qua, ở nước ta, logistics được xem là một ngành siêu lợi nhuận nhưng bị bỏ ngỏ, do khoảng 80% thị phần trong tay các doanh nghiệp logistics nước ngoài”, đại biểu Bình nói.

Hiện nay, nhiều hạng mục của di tích Quốc gia nhà tù Côn Đảo bị xuống cấp, cần sớm được bổ trí vốn để trùng tu tôn tạo. Trong ảnh: Trại Phú Hải. Ảnh: MỸ LƯƠNG
Hiện nay, nhiều hạng mục của di tích Quốc gia nhà tù Côn Đảo bị xuống cấp, cần sớm được bố trí vốn để trùng tu tôn tạo. Trong ảnh: Trại Phú Hải. Ảnh: MỸ LƯƠNG

Theo đại biểu Bình, nước ta ở vị trí trung tâm của khu vực châu Á - Thái Bình Dương về vận tải biển và hàng không, nơi có những luồng hàng hóa chủ lực bậc nhất thế giới đi qua, hàng năm có trên 65 ngàn lượt tàu thuyền đi qua Biển Đông, chuyên chở khoảng 50% lượng dầu mỏ và hàng hóa xuất nhập khẩu của thế giới.  Đánh giá logistics có thể trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, trọng điểm ở nước ta, chất lượng dịch vụ logistics thấp và chi phí cao là do chúng ta chưa phát huy đúng những tiềm năng, lợi thế sẵn có, chứ không phải quá khó khăn, không làm được, đại biểu Bình kiến nghị Chính phủ thay đổi quan niệm về quản lý và phát triển logistics. Chính phủ cần quản lý tập trung về logistics, có thể là thông qua Ủy ban quốc gia về logistics như một số quốc gia đã làm. Cần quan niệm logistics là bài toán vĩ mô chứ không phải là nhiệm vụ riêng của từng địa phương, bởi thực tế đang thiếu bàn tay điều hành trực tiếp ở cấp vĩ mô của Chính phủ nên các hoạt động logistics trở nên cục bộ, không hiệu quả. Một ví dụ cụ thể là tỉnh BR-VT có cảng nước sâu Cái Mép chỉ khai thác được 19% công suất vì thiếu chân hàng, trong khi cảng Cát Lái của TP.Hồ Chí Minh không phải là cảng nước sâu, nằm sâu trong nội địa lại luôn quá tải. Tiếp đến, cần gấp rút xác định vị trí xây dựng cảng trực tuyến quốc gia, đón tàu đi thẳng đến thị trường quốc tế, không qua trung chuyển. Trước mắt khi chưa có cảng trực tuyến quốc gia, cần chú trọng khai thác cụm cảng nước sâu đã xây dựng nhưng đang thừa công suất vì thiếu chân hàng thông qua sự điều tiết của Chính phủ. Đồng thời, cần nhanh chóng xây dựng, phát triển đội tàu viễn dương, giành lại thị phần vận tải biển đang nằm trong tay các công ty nước ngoài; xây dựng nhanh trục đường sắt hai chiều Bắc - Nam làm xương sống cho hệ thống logistics nội địa.

Vận chuyển hàng hóa tại cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép. Ảnh: THÀNH HUY
Vận chuyển hàng hóa tại cảng quốc tế Tân Cảng - Cái Mép. Ảnh: THÀNH HUY

KHẮC PHỤC NHỮNG HẠN CHẾ TRONG THỰC HIỆN ĐẦU TƯ CÔNG

Thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch đầu tư công năm 2017 và dự kiến kế hoạch đầu tư công năm 2018, đại biểu Nguyễn Thị Yến, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh BR-VT cho biết: Về trình tự, thủ tục đầu tư, Luật Đầu tư công quy định thêm một số thủ tục mới như: thẩm định nguồn vốn, khả năng cân đối vốn, phê duyệt chủ trương đầu tư, dự án đầu tư với quy trình triển khai phức tạp, mất nhiều thời gian. Về điều chỉnh dự án đầu tư, hiện nay có một số dự án đầu tư đã được phê duyệt trước ngày 1-1-2015 đang triển khai đầu tư và có nhu cầu điều chỉnh dự án. Trong đó, một số dự án điều chỉnh tổng mức đầu tư với mức tăng lớn, gấp 1,5 - 2 lần so với tổng mức đầu tư được duyệt. Do được duyệt trước ngày Luật Đầu tư công có hiệu lực nên các dự án này không có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư dự án như quy định của Luật Đầu tư công. Do đó, khi triển khai việc thẩm định, điều chỉnh dự án, khó xác định được cơ quan có thẩm quyền quyết định chủ trương điều chỉnh dự án. Đối với dự án có cấu phần xây dựng, Chính phủ có Nghị định, Bộ KH-ĐT có hướng dẫn, còn đối với dự án không có cấu phần xây dựng, đến nay vẫn chưa ban hành các văn bản pháp luật hướng dẫn để triển khai thực hiện việc thẩm định, phê duyệt dự án và thiết kế, dự toán mua sắm hàng hóa, thiết bị; đồng thời cũng chưa công bố định mức chi phí quản lý dự án và tư vấn đầu tư. Về chi phí lập, thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư được quy định nhưng không quy định mức vốn cụ thể, do đó không có cơ sở để thu phí thẩm định chủ trương đầu tư dự án. Về phân loại các dự án đầu tư trên địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt, tại Điểm a, Khoản 1, Điều 8 của Luật Đầu tư công quy định về tiêu chí phân loại dự án nhóm A như sau: “Dự án không phân biệt tổng mức đầu tư thuộc một trong các trường hợp sau đây: Dự án trên địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt...”. Việc quy định phân nhóm dự án như trên không cụ thể đối với loại công trình, dự án nào, phạm vi, địa bàn nào. Trên địa bàn tỉnh BR-VT có khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Côn Đảo. Với quy định phân loại dự án như trên, hiện nay, tỉnh đang gặp khó khăn trong việc xác định nhóm dự án của các dự án đầu tư trên địa bàn huyện Côn Đảo để triển khai các thủ tục đầu tư theo đúng quy định của Luật Đầu tư công. Về đánh giá tác động môi trường, Luật Bảo vệ môi trường quy định báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án đầu tư được phê duyệt là căn cứ để cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư. Tuy nhiên, trong Luật Đầu tư công, khi hồ sơ trình phê duyệt chủ trương đầu tư, chỉ yêu cầu báo cáo đánh giá sơ bộ tác động môi trường, các giải pháp bảo vệ môi trường. Việc quy định khác nhau này đã gây khó khăn trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công, nhất là đối với các dự án có quy mô lớn, dự án quan trọng quốc gia. Về chất lượng tư vấn giám sát, đây là vấn đề cử tri rất quan tâm. Chúng ta biết rằng, tư vấn giám sát chất lượng công trình có nhiệm vụ chính là giúp chủ đầu tư giám sát về chất lượng, khối lượng, chi phí, tiến độ, an toàn lao động và môi trường trong thi công xây dựng công trình theo nhiệm vụ thỏa thuận với chủ đầu tư trong hợp đồng kinh tế. Chủ thể tư vấn giám sát không trực tiếp làm ra sản phẩm công trình nhưng lại là một nhân tố quan trọng quyết định việc kiểm soát chất lượng của một công trình. Hiện nay đang còn tồn tại những bất cập ở khâu năng lực hoạt động, xử lý vi phạm đối với các hành vi tiêu cực. Trong một số trường hợp, tư vấn giám sát chỉ đơn giản đóng vai trò hợp thức hóa các thủ tục, quy trình, còn lại mọi điều khoán trắng cho nhà thầu thi công, dẫn đến công trình không đảm bảo chất lượng, gây thất thoát, hệ lụy như các đại biểu đã nêu, nhưng cũng được cho qua, không có chế tài, chỉ xử phạt cho có.

Từ những bất cập, vướng mắc nêu trên, đại biểu Nguyễn Thị Yến đề xuất Chính phủ, bộ, ngành Trung ương sớm điều chỉnh rút gọn quy trình phù hợp và có hướng dẫn cụ thể để tạo điều kiện cho các đơn vị, địa phương thực hiện thuận lợi. Có hướng dẫn cụ thể về việc phân nhóm dự án đối với các dự án đầu tư tại địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt, quy định cụ thể chi phí và hướng dẫn một số nội dung về thẩm định phê duyệt dự án và thiết kế dự toán, đồng thời công  bố định mức chi phí quản lý dự án và tư vấn đầu tư. Hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục, thẩm quyền quyết định điều chỉnh dự án đối với dự án đã được phê duyệt và bố trí vốn đầu tư trước thời điểm Luật Đầu tư công có hiệu lực. Hướng dẫn thống nhất về đánh giá tác động môi trường, quy định rõ quyền lợi, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân hành nghề tư vấn giám sát và cả chủ đầu tư...

“Hiện nay, di tích quốc gia đặc biệt Côn Đảo đang xuống cấp. Tỉnh đã chuẩn bị hồ sơ dự án xin các bộ, ngành Trung ương, Chính phủ, Quốc hội phê duyệt nhưng chưa đưa vào vốn trung hạn nên chưa được quan tâm. Rất mong Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ngành quan tâm đưa vào vốn đầu tư trung hạn để trùng tu di tích quốc gia đặc biệt này”, đại biểu Nguyễn Thị Yến kiến nghị.

 THANH VÂN - VIỆT HÙNG

;
.