Ngành du lịch BR-VT: Thu nhập thấp, khó giữ chân lao động

Chủ Nhật, 06/08/2017, 21:42 [GMT+7]
In bài này
.
Nguyễn Thị Thanh Vân (bìa phải), lễ tân khách sạn Pullman cho biết, trong số các bạn học ngành quản trị du lịch với chị, nhiều người đã chuyển nghề vì lương thấp.
Chị Nguyễn Thị Thanh Vân (bìa phải), lễ tân khách sạn Pullman cho biết, trong số các bạn học ngành quản trị du lịch với chị, nhiều người đã chuyển nghề vì lương thấp. 

Đặc thù của ngành du lịch là con người phục vụ con người nên ngoài lòng yêu nghề, trách nhiệm với công việc, tiêu chuẩn tuyển dụng nhân sự thường khắt khe hơn các ngành nghề khác như: phải tốt nghiệp đúng chuyên ngành, ngoại hình ưa nhìn, giỏi ngoại ngữ, có kinh nghiệm làm việc… Tuy vậy, mức thu nhập của lao động trong ngành du lịch trên địa bàn tỉnh hiện nay được đánh giá là khá thấp khi so sánh với các tỉnh, thành phát triển du lịch khác.

MẶT BẰNG THU NHẬP THẤP

Tốt nghiệp chuyên ngành Quản trị Nhà hàng, Trường CĐ Du lịch Sài Gòn cách đây 2 năm, H.T.T. (26 tuổi, quê An Giang) đang làm phục vụ bàn cho một nhà hàng ở TP. Vũng Tàu với mức thu nhập 4,2 triệu đồng/tháng (trong đó, lương cơ bản và ăn trưa là 3,8 triệu đồng). H.T.T cho biết, tiền thuê nhà trọ mỗi tháng 800.000 đồng, cộng với chi phí sinh hoạt hơn 2 triệu đồng nữa là đã mất hơn 2/3 tháng lương, chưa kể các khoản chi tiêu phát sinh như: cưới hỏi, sinh nhật… “Hồi còn đi học, song song với học chuyên ngành, em còn phải học thêm tiếng Anh ở trung tâm ngoại ngữ. Mỗi tháng ba mẹ chu cấp từ 3,5 đến 4 triệu đồng chi phí ăn học. Bây giờ, sau 2 năm ra trường, em chẳng dư được đồng nào, đôi khi còn phải xin tiền gia đình để chi tiêu thêm. Thu nhập thấp, lại khó có cơ hội cải thiện, em không muốn gắn bó với nghề nữa. Em đang học tiếng Anh online, rèn thêm kỹ năng nghe và cách soạn thảo văn bản, hợp đồng bằng tiếng Anh để đủ điều kiện ứng tuyển làm nhân viên hành chính ở các công ty thương mại, sản xuất”, H.T.T. nói.

Không chỉ thu nhập thấp, những tiêu chuẩn tuyển dụng khắt khe xuất phát từ đặc thù ngành nghề, giờ giấc làm việc trái ngược cũng khiến nhiều người phải bỏ nghề. Theo ông Hoàng Ngọc Linh, Giám đốc khách sạn Green, trong khách sạn, resort có nhiều bộ phận, mỗi bộ phận đều có yêu cầu riêng về tay nghề, kỹ năng, ngoại hình, tuổi tác của người lao động. Chẳng hạn, lễ tân, phục vụ bàn được xem như “bộ mặt” của khách sạn, nên ngoài ngoại hình cao ráo, ưa nhìn, trẻ trung còn phải giỏi ngoại ngữ để giao tiếp với khách nước ngoài. Nhân viên kinh doanh thì phải vững văn phạm để trả lời email, soạn thảo văn bản, hợp đồng bằng tiếng Anh. Bộ phận làm buồng, chăm sóc cảnh quan, kỹ thuật lại đòi hỏi sức khỏe, thể lực tốt. Vậy nên, sự đào thải lao động trong ngành du lịch cũng lớn, đặc biệt, đối với những bộ phận như lễ tân, làm buồng.

Chị Huỳnh Thị Thanh Mai (xã Xuyên Mộc, huyện Xuyên Mộc) chia sẻ: Năm 2012, chị làm lễ tân và quản lý tại một khách sạn ở TP. Vũng Tàu. Song, đặc thù công việc của lễ tân là đứng suốt 8 tiếng đồng hồ; thứ Bảy, Chủ nhật cũng phải đi làm. Dung mạo, dáng vóc, da dẻ cũng phải chăm chút để giữ được sự thon gọn, tươi trẻ. “Với phụ nữ, khi đã lập gia đình rồi sinh con, việc giữ cho dáng vóc thon thả là áp lực lớn. Bên cạnh đó, chồng, con lại chỉ được nghỉ 2 ngày cuối tuần, trong khi ngành du lịch lại bận rộn vào thời gian này. Vì vậy, năm 2016, tôi đành phải chuyển nghề để có thời gian chăm sóc gia đình, dù làm việc trong ngành du lịch là công việc mơ ước từ thời trẻ”, chị Mai cho hay. 

Nhân viên khách sạn Dic Star trang trí phòng tân hôn.
Nhân viên khách sạn Dic Star trang trí phòng.

DN NỖ LỰC CẢI THIỆN ĐỂ GIỮ CHÂN LAO ĐỘNG

Theo tìm hiểu của của chúng tôi tại nhiều DN du lịch trên địa bàn tỉnh, mức thu nhập bình quân của lao động trong ngành du lịch (không kể các chức danh từ trưởng bộ phận trở lên) chỉ vào khoảng 4-5 triệu đồng/tháng. Đại diện nhiều DN du lịch nhìn nhận, mức thu nhập trên chỉ bằng từ 50-70% so với các tỉnh, thành có ngành du lịch phát triển như: TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Khánh Hòa...

Nguyên nhân khiến thu nhập của lao động du lịch trên địa bàn tỉnh thấp là do khả năng thu hút khách lưu trú của du lịch BR-VT còn thấp. Các khách sạn, resort ở Đà Nẵng, Khánh Hòa, TP. Hồ Chí Minh công suất lấp đầy phòng tính theo tuần thường từ 5/7 ngày, còn ở BR-VT chỉ từ 2-3/7 ngày. Thực tế, các khách sạn, KDL, nhà hàng chỉ đông khách trong mùa hè, cuối tuần và những dịp lễ lớn, còn lại ngày thường và 4 tháng cuối năm (từ tháng 9 đến hết tháng 12 hàng năm) rất vắng khách. Khi khách đông, doanh thu và lợi nhuận tăng, các DN du lịch cũng không dám tăng lương cho người lao động mà phải trích quỹ lương dự phòng cho mùa thấp điểm. “Từ tháng 9 trở đi, cứ sau một đêm thức dậy tôi lại phải xoay sở làm sao để có hơn 20 triệu đồng/ngày để trả lương cho gần 80 lao động và duy trì hoạt động của DN. Vậy nên, tháng 6, 7 năm nay, doanh thu và lợi nhuận đều tăng hơn 20% so với cùng kỳ nhưng tôi chỉ dám chi thưởng cho nhân viên 300.000 đồng/tháng/người”, Giám đốc một DN du lịch ở Bãi Sau, TP. Vũng Tàu cho hay.

Để cải thiện đời sống, giữ chân người lao động, nhiều DN đã quan tâm chăm lo cho người lao động bằng nhiều cách. Khách sạn Sammy tổ chức bếp ăn tập thể trưa và tối cho nhân viên, với mỗi suất cơm 4 món (kho, xào, canh, luộc) giá 15 ngàn đồng, trong đó nhân viên chỉ phải góp 5 ngàn đồng. Ngoài ra, khi người lao động có sáng kiến hay, hoặc tự nguyện tăng ca vào những lúc đông khách, có ý thức tiết kiệm vật tư hoặc tự nguyện trả lại đồ đạc khách lưu trú bỏ quên... đều được ban giám đốc tuyên dương, khen thưởng xứng đáng.

Một lớp học truyền cảm hứng, động lực làm việc cho nhân viên của khách sạn Kiều Anh (TP. Vũng Tàu).  Ảnh: MỸ LƯƠNG
Một lớp học truyền cảm hứng, động lực làm việc cho nhân viên của khách sạn Kiều Anh (TP. Vũng Tàu). Ảnh: MỸ LƯƠNG

Khách sạn Green thì có chính sách hỗ trợ nhân viên vay tiền mua nhà. Theo ông Hoàng Ngọc Linh, đối với những nhân viên đang có nhu cầu ổn định chỗ ở, khách sạn sẽ cho vay vốn không tính lãi trong 6 tháng đầu, sau đó trừ dần nợ vào lương với mức từ 3-5%/lương tháng trong vòng 2 năm. Mức vay tùy thuộc vào thâm niên và nhu cầu, giới hạn trong khoảng 100 triệu đồng trở xuống. KDL Hương Phong - Hồ Cốc vận động được nguồn tài trợ của Đại sứ quán Đức cấp bò, dê giống tạo sinh kế thêm cho 3 hộ nhân viên đang công tác tại đơn vị (20  triệu đồng/nhân viên). Ngoài tặng học bổng cho con người lao động, tổ chức sinh nhật, tổ chức các buổi gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người lao động để giải đáp những thắc mắc của họ, khách sạn Kiều Anh còn thường xuyên tổ chức các buổi nói chuyện truyền động lực làm việc, tập huấn, nâng tay nghề, ngoại ngữ cho nhân viên. 

CÓ KHU VUI CHƠI PHỨC HỢP SẼ THU HÚT ĐƯỢC DU KHÁCH

Các DN du lịch BR-VT đều đang gặp thực trạng chung là khó tìm lao động thời vụ làm việc vào ngày cuối tuần, lễ, Tết khi khách tăng cao. Do vậy, DN phải nuôi quân toàn thời gian và trả lương theo tháng, dù những ngày trong tuần không có khách. Lao động nhiều, khách vắng, dịch vụ dư thừa nhưng doanh thu không có thì thu nhập người lao động không thể cao được. Muốn nâng mặt bằng thu nhập chung cho toàn ngành du lịch chỉ còn cách kêu gọi đầu tư những khu giải trí phức hợp, quy mô như Bà Nà Hills (Đà Nẵng) hoặc Vinpearlland (Khánh Hòa), hạn chế cấp phép xây thêm khách sạn, nhà nghỉ.

(Ông Lương Ngọc Hùng, Giám đốc khách sạn Sammy)

Bài, ảnh: ĐĂNG KHOA

;
.