Hướng tới sử dụng cát nhân tạo thay thế cát tự nhiên

Thứ Hai, 28/08/2017, 22:55 [GMT+7]
In bài này
.
Nhu cầu cát dùng trong xây dựng rất cần thiết. Trong ảnh: Một công trình xây dựng nhà ở trên đường Nguyễn Tri Phương (TP.Vũng Tàu).
Nhu cầu cát dùng trong xây dựng rất cần thiết.
Trong ảnh: Một công trình xây dựng nhà ở trên đường Nguyễn Tri Phương (TP.Vũng Tàu).

Theo đánh giá của các chuyên gia xây dựng, nhu cầu sử dụng cát trong xây dựng ngày càng tăng, tuy nhiên nguồn cát cung cấp cho các hoạt động xây dựng đều khai thác từ tự nhiên và đang dần khan hiếm. Trước tình hình trên, việc nghiên cứu, thử nghiệm để tìm vật liệu xây dựng thay thế cát tự nhiên đang rất được quan tâm.

NGUỒN CUNG CÁT TỰ NHIÊN NGÀY CÀNG KHAN HIẾM

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, nhu cầu sử dụng cát cho xây dựng hiện ở mức trên dưới 100 triệu m3/năm. Mức sử dụng sẽ tăng lên 130 triệu m3/năm vào năm 2020. Tuy nhiên, nhìn từ thực tế, nhiều chuyên gia lại nhận định, nhu cầu sử dụng hiện tại đã lên đến 140-150 triệu m3/năm và vào năm 2020 sẽ tăng lên 200 triệu m3/năm. Với nhu cầu sử dụng ngày càng lớn nhưng nếu chỉ phụ thuộc vào lượng cát tự nhiên thì điều đó là không thể vì lượng cát tự nhiên một ngày nào đó sẽ cạn kiệt.

Tại BR-VT, theo quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng tài nguyên khoáng sản tỉnh giai đoạn 2016-2020, tầm nhìn đến năm 2030, toàn tỉnh có 49 điểm mỏ vật liệu xây dựng thông thường với tổng diện tích 1.318,2ha. Trong đó, cát xây dựng có 8 điểm mỏ với tổng diện tích 259,82ha, trữ lượng khoảng 5,814 triệu m3. Với số liệu dự báo như trên, tính đến năm 2020, cát xây dựng chỉ có thể đáp ứng được khoảng 80% nhu cầu, không còn cho quy hoạch giai đoạn kế tiếp. Còn vật liệu san lấp thiếu hụt nghiêm trọng, các mỏ trong quy hoạch chỉ đáp ứng được khoảng 10% nhu cầu, nếu tính cả nguồn bổ sung từ vật liệu nạo vét hồ thì đáp ứng được khoảng gần 27%.

Từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã quyết liệt trong công tác chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương thắt chặt quản lý, điều hành nhằm tránh tình trạng vi phạm pháp luật về khai thác cát đang có diễn biến phức tạp, chưa được ngăn chặn hiệu quả. Vì vậy, đã làm cho giá cát xây dựng trên thị trường thời gian qua tăng cao khi nhu cầu sử dụng tăng, nguồn cung trở nên khan hiếm. Theo bảng công bố giá vật liệu xây dựng hàng tháng của liên Sở Xây dựng - Tài chính thì giá cát xây dựng bình quân trên địa bàn tỉnh từ thời điểm tháng 1 đến tháng 7 năm 2017 biến động như sau: Từ tháng 1 đến tháng 5-2017, giá cát tô 260.000 đồng/m3, cát bê tông 300.000 đồng/m3. Tháng 6 - 7, giá cát tô tăng lên mức 350.000 đồng/m3 (tăng 30%), cát bê tông tăng lên 400.000 đồng/m3 (tăng 30%). Trên thực tế, qua khảo sát tại một số cửa hàng kinh doanh VLXD trên địa bàn TP.Vũng Tàu thì cát tô được niêm yết và bán với giá có lúc lên đến 555.000 đồng/m3; còn cát bê tông được niêm yết và bán với giá hơn 600.000 đồng/m3.

SẼ THAY THẾ BẰNG CÁT NHÂN TẠO?

Trước tình hình nguồn cát tự nhiên phục vụ các công trình xây dựng và giao thông khan hiếm, việc tìm kiếm nguồn vật liệu nhân tạo phù hợp thay thế cát tự nhiên là rất cần thiết… Theo các công ty xây dựng, cát nhân tạo là loại cát được nghiền từ đá, có cỡ hạt gần tương tự với cát tự nhiên, bảo đảm các yêu cầu về tính chất cơ lý, hóa và có thể thay thế hoàn toàn hoặc một phần cát tự nhiên trong bê tông và vữa xây dựng. Theo ông Nguyễn Thế Thường, Tổng Giám đốc Công ty CP Thành Chí (TP. Vũng Tàu), hiện nay đã có các loại nguyên liệu thay thế cát tự nhiên như cát nghiền từ sỏi đá, tro, xỉ, thạch cao... đáp ứng được các công năng của cát. Tùy theo mục đích mà sử dụng các loại nguyên liệu khác nhau để thay thế cát. Ví dụ, để làm bê tông thì có thể dùng cát nghiền từ đá, loại cát này đã được sử dụng để xây các công trình lớn như thủy điện.

Ông Tạ Quốc Trung, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, trên thế giới cát nhân tạo đã được dùng để thay thế cho cát tự nhiên là vật liệu phục vụ thi công những công trình chịu tải trọng thay đổi liên tục như: Đường, bến cảng, sân bay; bê tông nhựa; bê tông đầm lăn sử dụng làm chặt bằng thiết bị rung lèn cho các công trình giao thông, đập thủy điện hay bê tông mác cao. Ngoài ra, tro, xỉ, thạch cao cũng có thể thay thế cát làm nền, nhưng để làm vữa thì không thể dùng loại nguyên liệu này thay cát được. Hiện một số DN khai thác đá xây dựng trên địa bàn tỉnh đã đầu tư hệ thống dây chuyền thiết bị để xay nghiền đá thành cát xây dựng cung cấp cho thị trường với giá tương đương cát tự nhiên như Công ty CP Thành Chí, mỏ đá Thanh Tâm (huyện Tân Thành)... Ngành xây dựng tỉnh cũng đang tập trung thí điểm sử dụng cát nghiền cho bê tông và vữa thay thế cát tự nhiên, đồng thời có văn bản yêu cầu các chủ đầu tư công trình sử dụng vốn ngân sách địa phương phải ưu tiên sử dụng tro, xỉ, thạch cao hoặc các sản phẩm có tro, xỉ, thạch cao chủ yếu ứng dụng làm cốt liệu cho bê tông và ứng dụng để san lấp, đắp nền cho công trình xây dựng và công trình giao thông…

“Tuy nhiên, để chuyển đổi từ vật liệu cũ là cát tự nhiên sang các loại vật liệu thay thế để những nhà đầu tư, đơn vị xây dựng dễ dàng chấp nhận và thực hiện, Bộ Xây dựng cần phải xây dựng và ban hành hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng và quy định, hướng dẫn rõ ràng đối với các chủng loại vật liệu mới thay thế cát để áp dụng đại trà trên cả nước nói chung hoặc tùy theo từng địa phương có nguồn vật liệu thay thế sử dụng. Mặt khác, cần có quy định cụ thể về việc công trình xây dựng buộc phải sử dụng vật liệt mới thay thế ở một tỷ lệ nhất định. Từ đó, ngành xây dựng tỉnh sẽ thực hiện rà soát đánh giá lại nguồn cung cát tự nhiên còn bao nhiêu và có thể sử dụng được bao lâu nữa để đề xuất phương án sử dụng phổ biến cát nhân tạo trên địa bàn tỉnh”, ông Tạ Quốc Trung cho biết thêm.

NGÔ THANH

;
.