Xây dựng nông thôn mới bền vững - Bài 2: Những khó khăn, bất cập cần sớm được tháo gỡ

Thứ Sáu, 07/07/2017, 22:19 [GMT+7]
In bài này
.
Đại diện Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả Đông Nam bộ hướng dẫn người dân kỹ thuật canh tác bưởi da xanh tiêu chuẩn VietGAP.
Đại diện Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả Đông Nam bộ hướng dẫn nông dân huyện Tân Thành kỹ thuật canh tác bưởi da xanh theo tiêu chuẩn VietGAP.

Qua 6 năm triển khai xây dựng nông thôn mới (NTM) trên địa bàn tỉnh cho thấy, việc huy động sức dân còn hạn chế, việc đạt và duy trì các tiêu chí về môi trường, thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo...  gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi sớm có biện pháp tháo gỡ, khắc phục trong thời gian tới.

CHƯA HUY ĐỘNG ĐƯỢC NHIỀU SỨC DÂN

Tổng nguồn vốn xây dựng NTM những năm qua chủ yếu từ ngân sách của tỉnh, huyện, còn nguồn vốn huy động từ nhân dân, DN đạt thấp. Theo thống kê, từ khi triển khai xây dựng NTM (năm 2011) đến nay, tổng nguồn vốn thực hiện chương trình đạt gần 7.100 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách, vốn lồng ghép, vốn tín dụng hơn 4.813 tỷ đồng, chiếm gần 68%. Vốn đóng góp của người dân hơn 1.125 tỷ đồng, chiếm 15,87%, thông qua các hình thức đóng góp: tiền mặt, công lao động, đất đai, hoa màu… Vốn huy động từ các DN tham gia xây dựng NTM cũng chỉ đạt hơn 1.113 tỷ đồng, chiếm 15,7%. Theo ông Vũ Ngọc Đăng, Phó Chi Cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh, do tình hình kinh tế khó khăn, các DN chưa tích cực đầu tư vào nông nghiệp. Bên cạnh đó, tại các xã xây dựng NTM, số DN hoạt động không nhiều nên việc huy động đóng góp từ các đối tượng này rất hạn chế. Xã Tóc Tiên (huyện Tân Thành) là một ví dụ. Trong tổng số 234 tỷ đồng để triển khai xây dựng NTM giai đoạn 2013-2015, xã Tóc Tiên chỉ huy động được 9 tỷ đồng từ cộng đồng dân cư và 972 triệu đồng từ DN.

Cũng một phần do khó vận động người dân và DN nên theo ông Huỳnh Sơn Thái, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT, Phó Ban Chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh, trong triển khai xây dựng NTM một số địa phương mới chỉ tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng, nhất là làm đường giao thông, còn các nội dung về phát triển sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa, bảo vệ môi trường... chưa được quan tâm đúng mức, chỉ thực hiện ở mức độ bảo đảm hoàn thành tiêu chí.

Cải tạo, nâng cấp kênh nội đồng trên địa bàn xã An Nhứt (huyện Long Điền). Ảnh: THANH TRÍ
Cải tạo, nâng cấp kênh nội đồng trên địa bàn xã An Nhứt (huyện Long Điền). Ảnh: THANH TRÍ

KHÓ ĐẠT TIÊU CHÍ VỀ MÔI TRƯỜNG, THU NHẬP NGƯỜI DÂN

Theo các xã xây dựng NTM, tiêu chí thu nhập và tỷ lệ hộ nghèo là một trong những tiêu chí khó hoàn thành và duy trì. Theo quy định mới trong bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2016-2020, để đạt tiêu chí thu nhập, thì thu nhập bình quân đầu người phải đạt từ 59 triệu đồng/người/năm trở lên và số hộ nghèo chỉ chiếm tỷ lệ 1% mới đạt. Ông Vũ Mạnh Đạt, Chủ tịch UBND xã Hòa Hội (huyện Xuyên Mộc) cho biết, tính đến năm 2015, thu nhập đầu người trên địa bàn xã mới đạt 25 triệu đồng/năm. Xã đang cố gắng phấn đấu để nâng mức thu nhập của người dân, tuy nhiên để đạt theo tiêu chí mới là rất khó khăn, vì trên địa bàn xã có hơn 80% người dân sống bằng nghề nông, sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, chăn nuôi tự phát. Những năm trước, người dân còn có thu nhập khá vì giá cây trồng, vật nuôi ở mức cao, nhưng năm nay, giá heo, điều, tiêu giảm sâu đã ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân.

Bên cạnh đó, tiêu chí môi trường cũng đang là trở ngại lớn trong xây dựng NTM. Ông Nguyễn Quốc Đại, Phó phòng NN-PTNT huyện Xuyên Mộc cho biết, là địa phương thuần nông, ngoài trồng trọt, người dân chủ yếu làm kinh tế trang trại, chăn nuôi. Việc xả thải ra môi trường từ chăn nuôi luôn là bài toán nan giải của địa phương. Bên cạnh đó, việc xử lý rác thải sinh hoạt còn nhiều bất cập do người dân vẫn chôn lấp rác trong vườn. 

Người dân tham gia làm đường nông thôn tại xã Long Mỹ (huyện Đất Đỏ).
Người dân tham gia làm đường nông thôn tại xã Long Mỹ (huyện Đất Đỏ).

TRIỂN KHAI ĐỒNG BỘ CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ HOÀN THÀNH XÂY DỰNG NTM

Ông Nguyễn Quốc Khanh, Phó Chủ tịch UBND huyện Xuyên Mộc cho biết, khó khăn lớn nhất trong xây dựng NTM trên địa bàn huyện là thực hiện các tiêu chí về thu nhập, bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm. Để đạt các tiêu chí này, thời gian tới, huyện Xuyên Mộc tập trung thực hiện các giải pháp như: Triển khai các chương trình, dự án về khuyến nông, khuyến ngư, hỗ trợ khoa học công nghệ, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, cho vay vốn sản xuất… để nâng cao đời sống người dân. Ngoài ra, huyện sẽ tổ chức tuyên truyền, vận động toàn dân tham gia bảo vệ môi trường, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm; kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm về môi trường, an toàn thực phẩm. Đồng thời, khuyến khích, vận động, tạo điều kiện để DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Ông Vũ Ngọc Đăng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh cho biết,  hiện nay, tỉnh đang thống kê, rà soát mức độ hoàn thành xây dựng NTM của từng xã để có những hỗ trợ phù hợp. Bên cạnh đó, trong bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2016-2020 vừa được Chính phủ ban hành, có 6 tiêu chí sẽ do UBND các tỉnh, thành phố quy định để phù hợp với thực trạng tại địa phương, gồm: giao thông, thủy lợi, cơ sở vật chất văn hóa, chợ, thông tin truyền thông, môi trường. Do vậy, Ban Chỉ đạo NTM tỉnh sẽ sớm xây dựng và trình UBND tỉnh ban hành bộ tiêu chí mới phù hợp với tỉnh để các địa phương thực hiện.

Ông Trần Văn Tuấn, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh cho rằng, các địa phương cần phải phát huy hơn nữa sức dân trong xây dựng NTM. Đối với các chương trình, dự án có sự đóng góp của nhân dân, khi thực hiện cần bảo đảm tính công khai, minh bạch, dân chủ và có sự giám sát của nhân dân theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” để tạo sự đồng thuận và niềm tin trong nhân dân. Bên cạnh đó, cần có những hình thức biểu dương, khen thưởng những tổ chức, cá nhân có nhiều đóng góp trong xây dựng NTM.

ĐỒNG CHÍ LÊ TUẤN QUỐC, PHÓ CHỦ TỊCH UBND TỈNH:
Tăng cường hỗ trợ nông dân
phát triển sản xuất, tiêu thụ sản phẩm

Mục tiêu cơ bản của xây dựng NTM là cải thiện rõ rệt, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cư dân nông thôn. Do vậy, các địa phương cần tiếp tục có những giải pháp hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, tạo bước phát triển mạnh mẽ về kinh tế nông nghiệp, từ đó tăng thu nhập cho người dân nông thôn. Cuối năm 2016, Đề án “Hỗ trợ lãi suất tín dụng phát triển sản xuất tại các xã xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2017-2020” đã được UBND tỉnh thông qua. Với Đề án này, trong 4 năm (2017-2020), dự kiến sẽ có khoảng 3.100 hộ dân ở khu vực nông thôn được vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất.


Ông Lữ Thanh Đức, xã Phước Tân, huyện Xuyên Mộc chia sẻ: “Nhờ chương trình NTM, hiện nay, hệ thống hạ tầng ở nông thôn ngày càng khang trang. Bên cạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, tôi đề nghị Nhà nước có thêm nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ giúp người dân nâng cao thu nhập. Hiện người dân nông thôn chủ yếu dựa vào nông nghiệp nhưng thời gian qua, tình trạng “được mùa mất giá”, “được giá mất mùa” liên tiếp diễn ra, khiến thu nhập của nông dân bấp bênh. Vì vậy, các cấp chính quyền cần định hướng, hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu trồng trọt, chăn nuôi phù hợp, tạo đầu ra ổn định cho các loại nông sản để người dân yên tâm sản xuất”.

THANH TRÍ - VÂN ANH

;
.