Chưa quản chặt nguồn thu từ chợ

Thứ Ba, 16/05/2017, 23:29 [GMT+7]
In bài này
.
Đoàn giám sát Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, giám sát tại chợ Mỹ Xuân (huyện Tân Thành). Ảnh: VÂN ANH
Đoàn giám sát Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh, giám sát tại chợ Mỹ Xuân (huyện Tân Thành). Ảnh: VÂN ANH

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh vừa có đợt giám sát hoạt động thu - chi tại các chợ trên địa bàn tỉnh. Thực tế từ đợt giám sát cho thấy, việc kê khai số lượng tiểu thương buôn bán, các khoản thu từng ngày và theo tháng chủ yếu do ban, tổ quản lý chợ thực hiện, chưa có sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý; tiểu thương ít có thói quen lấy biên lai khi nộp tiền điện, nước, hoa chi… tạo kẽ hở gây thất thoát nguồn thu ngân sách từ chợ.

CHỢ SẦM UẤT, NHƯNG THU KHÔNG BÙ CHI

Có mặt tại chợ Bình Châu (huyện Xuyên Mộc), chúng tôi ghi nhận, toàn bộ khuôn viên chợ, từ mặt tiền, cửa ra vào, lối đi nhỏ băng qua các quầy sạp đều có tiểu thương buôn bán lưu động. Càng tiến về phía sau, chợ càng phình ra. Con đường rộng khoảng 4m sau chợ đặc kín các gian hàng hải sản, rau củ quả, hàng tạp hóa.

Trong đợt đi khảo sát thực tế tại chợ Bình Châu của Ban Văn hóa - Xã hội (HĐND tỉnh), các thành viên trong đoàn nhận định, có gần 400 người bán lưu động trong chợ, thế nhưng báo cáo của Ban Quản lý (BQL) chợ Bình Châu chỉ kê khai 260 người bán lưu động. “Lượng người bán bữa nay chưa nhiều. Ngày 14, 15 hoặc 30, 31 (âm lịch) hàng tháng tàu thuyền đánh bắt xa bờ cập bến chuyển hải sản lên chợ. Lúc này, số người bán tăng gấp 2, 3 lần hôm nay. Một tiểu thương bán hàng ăn ở chợ Bình Châu cho biết khi đoàn khảo sát hỏi về số lượng tiểu thương buôn bán lưu động trong chợ.

Nguồn thu tại các chợ  chưa được quản lý chặt, có nhiều khả năng đang bị thất thoát. Trong ảnh: Chọn mua rau tại chợ Phước Hải (huyện Đất Đỏ). Ảnh: PHAN HÀ
Nguồn thu tại các chợ  chưa được quản lý chặt, có nhiều khả năng đang bị thất thoát. Trong ảnh: Chọn mua rau tại chợ Phước Hải (huyện Đất Đỏ). Ảnh: PHAN HÀ

Theo báo cáo của UBND xã Bình Châu (huyện Xuyên Mộc), chợ Bình Châu có 415 sạp cho thuê kinh doanh cố định và 260 người bán buôn lưu động. Các hộ buôn bán lưu động này do Ban Quản lý chợ tự sắp xếp chỗ buôn bán và tự thu phí, không có hóa đơn. Nếu như các quầy, sạp cố định đều có hợp đồng thuê mướn với giá thuê (từ 4.000 đến 40.000 đồng/m2/tháng tùy vị trí) theo Quyết định số 14/2016/QĐ-UBND của UBND tỉnh, thì khoản thu áp dụng đối với những buôn bán lưu động lại chưa được thể hiện rõ ràng.

Ông Đinh Xuân Dậu, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Châu cho biết, hoa chi cho những người buôn bán lưu động đang áp dụng tại chợ Bình Châu là 2.000 đồng/chỗ ngồi. Dựa vào số lượng người buôn bán lưu động thực tế tại chợ thì mỗi năm khoản thu này phải đạt mức hơn 290 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, riêng trong năm 2016, tổng số tiền lệ phí, phí thu được từ chợ Bình Châu chỉ đạt hơn 381 triệu đồng. Đồng chí Lương Đức Đích, Phó Ban Văn hóa-Xã hội, HĐND tỉnh nhận xét: Chợ Bình Châu được xếp loại sầm uất bậc nhất huyện Xuyên Mộc, mua bán sôi động mà nguồn thu như vậy là chưa tương xứng.

Toàn huyện Xuyên Mộc có 12 chợ đang hoạt động, trong đó có 6 chợ họp cả ngày, hoạt động mua bán nhộn nhịp. Tuy vậy, tổng thu nộp ngân sách năm 2016 từ 12 chợ trên chỉ đạt hơn 1,2 tỷ đồng, cá biệt có những chợ mỗi năm chỉ nộp ngân sách vài chục triệu đồng như chợ: Bông Trang (4,8 triệu đồng); Phước Tân (12 triệu đồng); Hòa Bình (95 triệu đồng)…

Theo phản ánh của một số BQL chợ trong tỉnh, do lực lượng mỏng, trong khi lượng người vào buôn bán lưu động tại chợ đông nên khó kiểm soát để thu hết, thu đủ. Đại diện BQL chợ Phước Hải (huyện Đất Đỏ) cho biết: Khu vực trung chuyển hải sản tại chợ, lượng người ra vào rất đông, bà con tiểu thương phải liên tục bổ sung hàng hóa để phục vụ nhu cầu mua sắm cho người dân địa phương và du khách. Theo quy định, mỗi lần chở hàng vào chợ, tiểu thương phải đóng 2.000 đồng, tuy nhiên do người ra vào quá đông, BQL chợ không kiểm soát nổi. Do đó, chỉ riêng ở khu vực trung chuyển hải sản này, hàng năm có thể đã thất thu một khoản lớn. 

Mua bánh kẹo tại chợ Bà Rịa. Ảnh: VÂN ANH.
Mua bánh kẹo tại chợ Bà Rịa. Ảnh: VÂN ANH.

Thực tế cho thấy, việc quản lý thu - chi tại các chợ diễn ra hầu hết các chợ trong tỉnh chứ không riêng các chợ địa bàn huyện Xuyên Mộc, Đất Đỏ. Qua khảo sát thực tế, đoàn giám sát của HĐND tỉnh còn ghi nhận tình trạng thu hoa chi, tiền giữ xe không thống nhất. Có chỗ thu hoa chi 2.000 đồng/ngày, chỗ lại thu theo tháng là 200.000-300.000 đồng…

Đồng chí Nguyễn Văn Xinh, Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Trưởng Ban Văn hóa- Xã hội HĐND tỉnh cho rằng, tình trạng nhập nhằng trong thu - chi tại các chợ đã dẫn đến hệ quả nguồn thu không đủ chi cho hoạt động trả lương và nâng cấp sửa chữa chợ, ngân sách phải cấp bù.

NÊN CHĂNG XÃ HỘI HÓA QUẢN LÝ CHỢ?

Theo quy định, khi thu hoa chi, điện, nước, BQL các chợ phải có biên lai cho tiểu thương. Tuy vậy, hiện nay rất ít tiểu thương có thói quen nhận và giữ biên lai dẫn đến BQL các chợ cũng buông lỏng. Thu hoa chi không có biên lai đồng nghĩa sẽ tạo kẽ hở, có thể dẫn đến các sai phạm như: kê khai không đủ các khoản thu, bớt xén các khoản thu.

Đồng chí Lương Đức Đích, Phó Ban Văn hóa- Xã hội, HĐND tỉnh cho rằng: qua kiểm tra, BQL các chợ chưa thể hiện được chức năng, nhiệm vụ, vai trò. “Cần xem lại hoạt động quản lý, điều hành chợ hiện nay. Nên chăng xã hội hóa BQL chợ để tăng hiệu quả hoạt động và nguồn thu bù đắp kinh phí đầu tư, sửa chữa chợ cho ngân sách Nhà nước”, đồng chí Lương Đức Đích đề xuất.

Chung quan điểm này, lãnh đạo huyện Đất Đỏ cho rằng, hàng năm ngân sách phải bỏ ra một khoản kinh phí rất lớn để đầu tư cho các chợ, tuy vậy, việc quản lý nguồn thu thiếu rõ ràng nên số tiền thu từ chợ rất ít. Do đó, cần tính đến việc thay đổi mô hình quản lý chợ. Chẳng hạn, có thể kêu gọi các DN tham gia vào việc quản lý chợ bằng cách khoán thu, có như vậy, mới tránh được thất thoát.

ĐỒNG CHÍ NGUYỄN VĂN XINH, TRƯỞNG BAN TUYÊN GIÁO TỈNH ỦY, TRƯỞNG BAN VĂN HÓA - XÃ HỘI HĐND TỈNH:
Giao tự chủ về tài chính để tăng hiệu quả quản lý

Trước thực trạng quản lý nguồn thu từ chợ có dấu hiệu lỏng lẻo, chúng tôi cho rằng, tỉnh cần sớm có kế hoạch, lộ trình và phương án chuyển đổi mô hình quản lý chợ, theo hướng chuyển từ loại hình đơn vị sự nghiệp do Nhà nước hỗ trợ tài chính sang loại hình đơn vị tự chủ tài chính. Việc chuyển đổi này nhằm gắn trách nhiệm với người quản lý chợ, nâng cao hiệu quả quản lý, công năng hoạt động các chợ, mặt khác nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho ngân sách nhà nước trong đầu tư, cấp bù quản lý và nâng cấp sửa chữa chợ.

NHÓM PV KINH TẾ

;
.