Khó khăn "bủa vây" DN nhỏ và vừa

Thứ Tư, 12/04/2017, 23:05 [GMT+7]
In bài này
.
Sản xuất bột cá là một trong những lĩnh vực được vay vốn ưu đãi từ Quỹ BVMT để đầu tư công nghệ xử lý ô nhiễm, nhưng hầu hết các DN đều chưa tiếp cận được nguồn vốn này. Trong ảnh: Sản xuất bột cá tại DNTN Long Sơn (xã Tân Hải, huyện Tân Thành).
Sản xuất bột cá là một trong những lĩnh vực được vay vốn ưu đãi từ Quỹ BVMT để đầu tư công nghệ xử lý ô nhiễm, nhưng hầu hết các DN đều chưa tiếp cận được nguồn vốn này. Trong ảnh: Sản xuất bột cá tại DNTN Long Sơn (xã Tân Hải, huyện Tân Thành).

Theo đánh giá, hiện nay đội ngũ DNNVV, đặc biệt là siêu nhỏ có công nghệ lạc hậu, quy mô manh mún, quản trị yếu nên khó cạnh tranh trên thị trường. Do vậy, các DN rất cần có sự tiếp sức từ phía Nhà nước.

THIẾU VỐN ĐỂ MỞ RỘNG QUY MÔ

Công ty CP thương mại nội thất Kiến Trúc Xinh (109 Huyền Trân Công Chúa, phường 8, TP. Vũng Tàu) chuyên thiết kế, thi công nội thất các công trình xây dựng đi vào hoạt động được 5 năm với vốn điều lệ 1 tỷ đồng. Anh Trịnh Thanh Tám, Giám đốc Công ty cho biết, là một DN nhỏ, mỗi tháng chỉ có 2-3 công trình. Nhưng khi cần nguồn vốn khoảng 200-500 triệu đồng để làm công trình hoặc mở rộng quy mô sản xuất, công ty không biết vay ở đâu. Vay ngân hàng thì công ty không có tài sản thế chấp. Toàn bộ nhà xưởng (khoảng 600m2) là diện tích công ty thuê để sản xuất đồ gỗ. Máy móc thiết bị sản xuất thì không có hồ sơ truy xuất nguồn gốc… nên ngân hàng không cho vay. Các chương trình vay vốn khác cũng có yêu cầu tương tự. “Do đó, mỗi lần kẹt vốn để làm công trình, tôi phải vay của bạn bè, người thân… khi khách hàng thanh toán công trình, có vốn quay vòng lại trả. Muốn mở rộng quy mô cũng đành chịu”, anh Trịnh Thanh Tám nói.

Theo phản ánh của các DNNVV, 4 vấn đề cơ bản liên quan tới quá trình hoạt động của DNNVV được đưa vào đánh giá như: thị trường, lợi nhuận, khả năng cạnh tranh, dịch vụ hỗ trợ DN của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, do hầu hết các DNNVV có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, nên càng gặp khó khăn về cả 4 vấn đề nêu trên. Ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ DNTN sản xuất bột cá Long Sơn (xã Tân Hải, huyện Tân Thành) cho biết, chế biến bột cá là một trong những lĩnh vực được vay ưu đãi từ Quỹ BVMT tỉnh. Tuy nhiên, cách đây 3 năm DN tìm cách tiếp cận vốn vay từ Quỹ BVMT để đầu tư hệ thống xử lý khí thải trong hoạt động sản xuất bột cá. Vì nguồn kinh phí để đầu tư công nghệ này lớn - khoảng 5-6 tỷ đồng. “Nhưng các thủ tục vay vốn rườm rà, phức tạp vì phải chứng minh công nghệ và yêu cầu vốn đối ứng cao... DN không đáp ứng được nên phải tìm nguồn vốn khác để đầu tư”, ông Nguyễn Thành Lộc cho hay.

Không chỉ khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực tài chính, hầu hết các DNNVV còn gặp khó khăn trong việc tuyển dụng lao động. Ông Trần Vinh, giám đốc một công ty chuyên cung cấp văn phòng phẩm tại TP. Vũng Tàu cho biết, năm nào công ty cũng phải tuyển lao động mới từ kế toán, thu ngân đến nhân viên giao hàng… Mặc dù lao động cần tuyển không nhiều (chỉ khoảng 2-3 người/lần tuyển) nhưng rất nhiều người lao động hiện nay chỉ xem các công ty tư nhân là nơi làm việc tạm thời. Khi đủ kinh nghiệm rồi, họ xin vào các công ty lớn hoặc các đơn vị Nhà nước. “Mặc dù, công ty luôn nỗ lực đưa ra các chính sách ưu đãi về tiền lương, bảo hiểm… nhưng vẫn rất khó giữ chân người lao động”, ông Vinh cho biết.

GỠ KHÓ CHO DN

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, DNNVV ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế nhưng sức khỏe các khối DN này lại ngày càng yếu đi do phải đối mặt với quá nhiều khó khăn. Kết quả khảo sát trên 10.000 DNNVV cho thấy, đa phần DNNVV gặp khó khăn về tài chính. Cụ thể, nếu như 76% DN lớn của Việt Nam vay vốn được từ ngân hàng thì tỷ lệ này dành cho DN vừa là 72%, DN nhỏ 60% và DN siêu nhỏ chỉ ở mức 38%. Tại BR-VT, thống kê của Sở KH-ĐT cho thấy, tổng số DN đang hoạt động tại tỉnh đến hết tháng 3-2017 là 8.361 DN, trong đó DNNVV chiếm khoảng 98% tập trung hoạt động trên các lĩnh vực, ngành nghề chủ lực của tỉnh như: du lịch, hải sản, xây dựng, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, thương mại-dịch vụ… Trong số này, đa số có quy mô siêu nhỏ, hiệu quả kinh doanh kém, vì vậy việc Nhà nước cần làm hiện nay là phải đưa ra được các chính sách thông thoáng, bình đẳng tạo điều kiện hơn nữa để khối DN này có cơ hội phát triển.

Theo bà Vũ Thị Thu Hà, Giám đốc VCCI BR-VT, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DN phát triển sản xuất kinh doanh, từ giữa năm 2016 đến nay, tỉnh BR-VT đã quyết liệt triển khai Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ phát triển DN của tỉnh đến năm 2020. Tháng 8-2016, UBND tỉnh và Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) BR-VT đã ký cam kết tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi cho các DN. Các Sở, ngành cũng triển khai nhiều chương trình hỗ trợ DN, chẳng hạn Sở KH-ĐT rút ngắn thời gian làm thủ tục đầu tư; tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước; Sở Công thương triển khai các đề án khuyến công, giúp DN đầu tư đổi mới công nghệ; mở rộng thị trường; Sở TN-MT rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đất đai; Sở KH-CN triển khai chương trình “Hỗ trợ DNNVV đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa”...

Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa nhiều DN tiếp cận được các chương trình hỗ trợ. Ngoài ra, do kinh phí Nhà nước chỉ hỗ trợ phần mềm, DN phải đối ứng phần kinh phí cứng khá lớn, vì vậy không đủ nguồn lực tham gia chương trình. Trong khi chờ tiếp cận được các chính sách hỗ trợ đến với mình, nhiều DN phải tìm những hướng khác để tồn tại và phát triển như liên kết với các DN khác để tìm kiếm khách hàng, đối tác... 

Bài, ảnh: QUANG VŨ

;
.