Phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn - Một giải pháp bảo vệ môi trường

Thứ Hai, 18/07/2016, 22:27 [GMT+7]
In bài này
.
Rác thải sinh hoạt được đưa về xử lý tại bãi chôn lấp hợp vệ sinh Khu xử lý chất thải tập trung 100ha xã Tóc Tiên (huyện Tân Thành).
Rác thải sinh hoạt được đưa về xử lý tại bãi chôn lấp hợp vệ sinh Khu xử lý chất thải tập trung 100ha xã Tóc Tiên (huyện Tân Thành).

Hiện nay, ô nhiễm môi trường do rác thải, đặc biệt là rác thải sinh hoạt tại các đô thị lớn đã đến mức báo động. Tuy nhiên, việc xử lý rác thải sinh hoạt tại BR-VT hiện chủ yếu vẫn bằng cách chôn lấp, vừa tốn diện tích đất để chôn lấp vừa nguy cơ ô nhiễm môi trường cao. Có một biện pháp để giảm thiểu khối lượng rác cần chôn lấp, nhờ đó hạn chế các nhược điểm vừa nêu trên, đó là thực hiện việc phân loại rác thải tại nguồn.

NGUY CƠ Ô NHIỄM CAO TỪ VIỆC CHÔN LẤP RÁC

Nhiều hộ dân sống ở thôn Tân Long và thôn Suối Tre, xã Châu Pha (huyện Tân Thành) phản ánh, khoảng 5 năm trở lại đây, nguồn nước giếng của họ bị ô nhiễm nặng, không ăn uống được. Bà Đỗ Thị Hảo, nhà ở tổ 5, thôn Tân Long cho hay, trước đây, nước giếng nhà bà rất trong nhưng nay nguồn nước này xuất hiện váng màu nâu và có mùi hôi khó chịu, đặc biệt là mỗi khi mùa mưa đến. “Từ khi phát hiện nước giếng không còn sạch như trước, gia đình tôi phải đi xin nước máy hoặc mua nước đóng chai loại bình 21 lít để ăn uống”, bà Hảo nói.

Theo phản ánh của các hộ dân sống ở thôn Tân Long và thôn Suối Tre, tại thượng nguồn của suối Tre (con suối đi qua 2 thôn này) có bãi chôn lấp rác tạm 15ha xã Tóc Tiên. Mặc dù hơn 500 ngàn tấn rác tại đây đã được móc lên xử lý lại theo quy trình hợp vệ sinh nhưng do thời gian tồn tại lâu (15 năm) nên lượng nước rỉ rác đã ngấm sâu trong đất. Có thể nước rỉ rác và chất thải từ bãi rác tạm này theo dòng nước mưa đổ về thượng nguồn suối Tre, rồi ngấm xuống mạch nước ngầm, khiến con suối này và nguồn nước giếng của nhiều hộ dân bị ô nhiễm. Trước phản ánh của người dân về tình trạng ô nhiễm của bãi rác Tóc Tiên, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, Sở TN-MT đã nhiều lần lấy mẫu, nghiên cứu, phân tích các chỉ số ô nhiễm trong đất và nước ở khu vực này nhưng vẫn chưa cho công bố chính thức về mức độ ô nhiễm nguồn nước.

Câu chuyện trên cho thấy, việc chôn lấp rác thải sinh hoạt hiện nay vừa tốn nguồn đất, lại vừa có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Ở thời điểm cách đây gần 10 năm, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, công nghệ xử lý chất thải còn lạc hậu, việc chôn lấp rác tạm là giải pháp tình thế. Hiện nay, mới chỉ có khoảng 500-550 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày của 6 địa phương (TP.Vũng Tàu, TP.Bà Rịa; các huyện: Tân Thành, Long Điền, Châu Đức và Đất Đỏ) được xử lý hợp vệ sinh tại Khu xử lý chất thải tập trung xã Tóc Tiên. Hai địa phương còn lại là huyện Xuyên Mộc và huyện Côn Đảo vẫn đang xử lý chất thải sinh hoạt (khoảng hơn 200 tấn/ngày) theo phương pháp chôn lấp tạm hoặc đốt bằng lò đốt công suất nhỏ, chưa bảo đảm quy chuẩn môi trường. Ông Nguyễn Văn Đặng, Phó Giám đốc Sở KH-ĐT cho biết, phương pháp chôn lấp tạm thời hiện nay là đào một hố sâu khoảng 5-6m, không có tấm lót, sau đó phun chế phẩm vi sinh chống muỗi, chống ô nhiễm rồi lấp đất lên trên. Quy trình lạc hậu như vậy khiến rác thải sinh hoạt được xử lý rất chậm, không đúng quy cách và nhiều nguy cơ tác động ngược trở lại môi trường, đời sống.

CẦN SỚM TRIỂN KHAI PHÂN LOẠI RÁC THẢI TẠI NGUỒN

Về lâu dài, để phát triển bền vững, BR-VT cần phải tính toán đến giải pháp căn cơ: phân loại rác tại nguồn, tái chế chất thải… để biến rác thải thành tài nguyên. Tại cuộc họp mới đây với các sở, ngành, địa phương bàn về phương án xử lý chất thải, đồng chí Nguyễn Hồng Lĩnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh khẳng định, BR-VT phải thực hiện được việc phân loại rác tại nguồn trong tương lai gần. Theo dự báo, đến năm 2025, lượng chất thải sinh hoạt phát sinh hàng ngày của tỉnh sẽ lên đến 1.590 tấn/ngày, tăng 829 tấn/ngày so với thời điểm hiện nay, nghĩa là khối lượng rác phải xử lý khá lớn.

Theo các chuyên gia môi trường, phân loại rác tại nguồn mang lại nhiều lợi ích như: giảm khối lượng rác thải sinh hoạt phải chôn lấp; giảm rủi ro trong quá trình xử lý nước rỉ rác, ô nhiễm nguồn nước ngầm, nước mặt; tái chế các loại rác thải như nylon, thủy tinh, nhựa, giấy, kim loại, cao su... Theo ông Nguyễn Trọng Thụy, Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật Sở Xây dựng, khi thực hiện được phân loại rác tại nguồn, tỉnh sẽ tính đến phương án xử lý rác thải sinh hoạt bằng công nghệ đốt kết hợp thu hồi năng lượng, chế biến phân hữu cơ từ rác thải sau khi đã phân loại. Viện Quy hoạch môi trường và hạ tầng kỹ thuật đô thị nông thôn (Bộ Xây dựng) đề xuất công nghệ xử lý chất thải rắn của BR-VT giai đoạn 2020-2025 là đốt kết hợp phát điện. Với phương pháp này, BR-VT sẽ giảm được 90-95% công suất chôn lấp, qua đó dành nhiều quỹ đất hơn cho phát triển đô thị. Để thực hiện được các giải pháp trên, BR-VT cần có cơ chế khuyến khích các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hộ gia đình phân loại rác tại nguồn; có cơ chế phát triển các DN thực hiện dịch vụ thu gom, tái chế, đốt và chôn lấp, sản xuất phân compost (phân hữu cơ được xử lý từ rác)…

Bài, ảnh: QUANG VŨ

KINH NGHIỆM CỦA CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN

Ở Nhật Bản, việc phân loại rác tại nguồn đã thực hiện từ những năm 1970, các hộ gia đình được yêu cầu phân loại rác thành 3 dòng:

- Rác hữu cơ dễ phân huỷ để làm phân hữu cơ vi sinh, được thu gom hàng ngày đưa đến nhà máy chế biến.

- Rác vô cơ gồm các loại vỏ chai, hộp đưa đến nhà máy để tái chế.

- Loại rác khó tái chế, hiệu quả không cao nhưng cháy được sẽ đưa đến nhà máy đốt rác để thu hồi năng lượng. Các loại rác này được yêu cầu đựng riêng trong những túi có màu sắc khác nhau và các hộ gia đình tự mang ra điểm tập kết rác của cụm dân cư vào các giờ quy định dưới sự giám sát của đại diện cụm dân cư.

Nói chung tại các nước phát triển, việc phân loại rác tại nguồn đã được tiến hành cách đây khoảng 40 năm và đến nay cơ bản đã thành công trong việc tách rác thành 2 dòng hữu cơ dễ phân huỷ được thu gom xử lý hàng ngày và dòng rác khó phân huỷ có thể tái chế hoặc đốt, chôn lấp an toàn được thu gom hàng tuần.

 

;
.