123
Kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XIV: Cần mở rộng phạm vi phòng, chống tham nhũng - Báo Bà Rịa - Vũng Tàu điện tử

Kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XIV: Cần mở rộng phạm vi phòng, chống tham nhũng

Thứ Tư, 13/06/2018, 17:45 [GMT+7]
In bài này
.

Theo chương trình làm việc tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội dành cả ngày 13-6 để thảo luận về dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). 

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành phiên họp.
Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu điều hành phiên họp.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cho biết, dự án Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi) đã được Quốc hội cho ý kiến lần thứ nhất tại Kỳ họp thứ 4. Tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội cho ý kiến một lần nữa trước khi thông qua vào Kỳ họp thứ 6. Đây là vấn đề tác động đến nhiều mặt của đời sống kinh tế - xã hội và nhận được sự quan tâm, kỳ vọng lớn của nhân dân, là dự án Luật khó, có nhiều chính sách mới, qua thảo luận còn có nhiều ý kiến khác nhau. 

Thảo luận về phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, đa số ý kiến tán thành với việc mở rộng ra khu vực ngoài Nhà nước vì cho rằng, trên thực tế, tình hình tham nhũng khu vực ngoài Nhà nước đã và đang xuất hiện, ảnh hưởng bất lợi đến các hoạt động cạnh tranh lành mạnh, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh, cản trở hiệu quả của công tác phòng chống tham nhũng khu vực nhà nước. Đồng thời, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật ra khu vực này cũng nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng tại Kết luận số 10-KL/TW ngày 26-12-2017 của Bộ Chính trị là “từng bước mở rộng hoạt động phòng, chống tham nhũng ra khu vực ngoài Nhà nước”. 

Các đại biểu Hoàng Văn Hùng (Thái Nguyên), Bế Minh Đức (Cao Bằng), Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) cho rằng, việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật ra khu vực ngoài Nhà nước là cần thiết, phù hợp xu thế quốc tế cũng như yêu cầu phòng, chống tham nhũng đặt ra trong tình hình hiện nay; bảo đảm phù hợp với quy định của Bộ luật Hình sự, hình sự hóa các hành vi tham ô tài sản, hối lộ, nhận hối lộ... đối với người có chức vụ, quyền hạn trong DN, tổ chức ngoài Nhà nước; đồng thời phù hợp với các công ước Liên hợp quốc mà Việt Nam là thành viên. 

Nêu các lý do tán thành với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự luật ra khu vực tư, đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) phân tích, thực tiễn hiện nay cho thấy, tham nhũng trong khu vực tư diễn ra nghiêm trọng, phức tạp và làm méo mó môi trường kinh doanh, làm suy yếu sự cạnh tranh lành mạnh giữa các DN. Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu giai đoạn 2010 – 2016 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu chính sách và phát triển thực hiện cho thấy, tham nhũng là một trong 5 yếu tố ảnh hưởng nhất đến môi trường kinh doanh ở Việt Nam trong những năm gần đây. Để được tiếp cận nhanh nguồn vốn tín dụng, một số DN đã trích phần trăm “lại quả” cho cán bộ tín dụng, thường dưới 5% giá trị hợp đồng. “Tham nhũng trong khu vực tư không chỉ xâm phạm hoạt động đúng đắn của các tổ chức, DN trong khu vực tư mà còn ảnh hưởng đến khu vực công. Trong một số trường hợp, khu vực tư chính là nơi rửa tiền, sân sau của những hành vi tham nhũng trong khu vực công. Do đó, công tác phòng, chống tham nhũng sẽ không hiệu quả nếu bỏ qua khu vực tư”, đại biểu Mai Thị Phương Hoa nói. 

Mặc dù đồng tình với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh ra khu vực tư đối với 2 nhóm chủ thể là các công ty đại chúng, tổ chức tín dụng và một số tổ chức xã hội thường xuyên huy động khoản đóng góp của nhân dân vào hoạt động từ thiện, song, đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) đề nghị chỉ nên áp dụng bắt buộc một số chế định, như, công khai minh bạch hoạt động, trách nhiệm của người đứng đầu mà không áp dụng toàn bộ các chế định của Luật Phòng chống tham nhũng. 

Cũng nhất trí phương án mở rộng phạm vi điều chỉnh của luật sang khu vực tư, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Bắc Kạn) cho rằng, qua theo dõi các vụ án tham nhũng trong thời gian qua cho thấy, tham nhũng đã không chỉ xuất hiện trong khu vực nhà nước. Các hiện tượng “sân sau”, “gửi giá”, “lại quả” xuất hiện ngày càng nhiều tại các tổ chức kinh tế ngoài Nhà nước. Do đó, đại biểu Nguyễn Thị Thủy đồng tình với cách đặt vấn đề của cơ quan soạn thảo là đã đến lúc cần mở rộng phòng, chống tham nhũng sang khu vực tư và bước đầu chỉ áp dụng với các công ty đại chúng, tổ chức tín dụng và một số tổ chức xã hội. Tuy nhiên có những quy định của dự thảo cho thấy còn chưa khả thi. 

Theo đại biểu Nguyễn Thị Thủy, dự thảo dành nhiều điều luật để quy định cụ thể những việc mà cơ quan, đơn vị, công chức, viên chức phải làm hoặc không được làm. Tuy nhiên, đối với khu vực tư, dự thảo lại giao trách nhiệm cho các DN tự căn cứ vào quy định phòng, chống tham nhũng trong khu vực Nhà nước để ban hành quy định áp dụng cho DN. “Điều này sẽ rất khó cho DN, bởi ngay trong quá trình thi hành Luật còn chưa có phân định quy định nào chỉ áp dụng cho khu vực công, quy định nào áp dụng cho cả khu vực công và tư. Liệu các DN có phải định kỳ tổ chức họp báo để thông tin về hoạt động của DN, thông tin về công tác phòng, chống tham nhũng? Bên cạnh đó, quy định như vậy chưa phù hợp với nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là: cơ quan Nhà nước chỉ được làm những gì pháp luật cho phép; cá nhân, DN được làm những gì pháp luật không cấm”, đại biểu Thủy phân tích. 

Về kê khai tài sản, đại biểu Nguyễn Thị Thủy cho biết, dự thảo Luật quy định khu vực tư phải căn cứ các quy định kê khai tài sản đối với công chức để quy định kê khai tài sản đối với người quản lý DN. Theo đó, những người này phải kê khai tài sản của cả vợ, chồng và con chưa thành niên. Khi có tài sản, thu nhập phát sinh trên 300 triệu đồng trở lên phải kê khai bổ sung và giải trình nguồn gốc tài sản như áp dụng đối với công chức. Đại biểu cho rằng đây là hai diện chủ thể khác nhau, một bên là công chức là những người được giao sử dụng quyền lực công, quản lý nguồn lực công; một bên là các doanh nhân, nhà kinh doanh trong khu vực tư nhưng lại được ứng xử như nhau, đều phải thực hiện nghĩa vụ kê khai tài sản và giải trình tài sản. Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần đánh giá lại tác động của quy định này, nhất là tác động đến các chủ trương của Đảng, Nhà nước về khuyến khích khởi nghiệp, phát triên DN. 

THANH VÂN-XUÂN TÙNG

 
;
.