Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV: Nể nang, né tránh là tiếp tay cho tham nhũng

Thứ Hai, 06/11/2017, 20:31 [GMT+7]
In bài này
.
Đại biểu Quốc hội Trần Hồng Hà (tỉnh Vĩnh Phúc) phát biểu ý kiến. Ảnh: PHƯƠNG HOA
Đại biểu Quốc hội Trần Hồng Hà (tỉnh Vĩnh Phúc) phát biểu ý kiến. Ảnh: PHƯƠNG HOA

Nội dung đáng chú ý trong ngày làm việc 6-11, các đại biểu QH nghe các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật; thi hành án và phòng, chống tham nhũng năm 2017; các báo cáo công tác năm 2017 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội và thảo luận về các nội dung trên. 

CÁC LOẠI TỘI PHẠM ĐƯỢC KIỀM CHẾ, KÉO GIẢM ĐÁNG KỂ 

Thượng tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an báo cáo tổng thể về tình hình tội phạm ở các lĩnh vực, trong đó nhấn mạnh đến sự phức tạp của tội phạm lợi dụng công nghệ cao tổ chức các hoạt động phá hoại về tư tưởng, xuyên tạc chống Đảng, Nhà nước, kích động gây rối an ninh trật tự, âm mưu tiến hành các hoạt động khủng bố, phá hoại. Hoạt động tấn công mạng diễn ra nghiêm trọng, tình trạng lộ, lọt bí mật nhà nước gia tăng cả về số lượng và tính chất. Về xâm phạm trật tự xã hội, công an đã khởi tố, điều tra gần 40.500 vụ, 59 nghìn bị can; Về tội phạm tham nhũng đã khởi tố điều tra 220 vụ, 479 bị can, nhiều hơn 20,88% số vụ và 28,07% số bị can so với năm 2016. Công an cũng đã khởi tố, điều tra 197 vụ, 359 bị can phạm tội sử dụng công nghệ cao, ít hơn 9,22% số vụ và 27,18% số bị can so với năm 2016. Về tội phạm ma túy, đã khởi tố điều tra trên 16.900 vụ, 20,791 bị can, nhiều hơn 10,13% số vụ, 8,47% số bị can so với năm 2016...

CÔNG TÁC PHÒNG NGỪA TỘI PHẠM CÒN HẠN CHẾ

Cơ bản nhất trí với đánh giá của Chính phủ, Ủy ban Tư pháp cho rằng năm 2017, Chính phủ, các ngành, các cấp đã có nhiều nỗ lực và đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật. Những vi phạm pháp luật và tội phạm nổi cộm trong thời gian qua không chỉ mới xuất hiện trong năm 2017 mà đã kéo dài nhiều năm và đang tiếp tục gia tăng với tính chất ngày càng nghiêm trọng, cho thấy hiệu quả công tác phòng ngừa còn nhiều hạn chế. Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là việc buông lỏng quản lý, còn nể nang, né tránh, chưa xử lý nghiêm trách nhiệm của người đứng đầu, người được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý để xảy ra vi phạm, thậm chí có cả trường hợp “bảo kê” cho vi phạm. Ủy ban Tư pháp đề nghị Chính phủ có giải pháp kiên quyết hơn, xử lý nghiêm các vi phạm, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, kéo dài. 

Số lượng vi phạm pháp luật hành chính là rất lớn, trong đó nhiều vi phạm nghiêm trọng có dấu hiệu hình sự nhưng số vụ kiến nghị xử lý hình sự không nhiều, mức xử phạt hành chính theo quy định trong nhiều trường hợp quá nhẹ dẫn đến tình trạng chấp hành pháp luật không nghiêm, “nhờn luật”. Dư luận và cử tri cho rằng, nhiều trường hợp còn có biểu hiện “hành chính hóa” quan hệ hình sự, tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt tội phạm. Đây là vấn đề đã được Ủy ban Tư pháp nêu và kiến nghị với Chính phủ qua nhiều năm nhưng đến nay tình trạng này vẫn chưa được khắc phục. 

Đánh giá công tác của ngành Kiểm sát, Tòa án, Ủy ban Tư pháp cho rằng năm 2017, công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án hình sự của Viện Kiểm sát nhân dân; công tác xét xử của Tòa án nhân dân các cấp tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Đặc biệt, năm 2017 chưa phát hiện trường hợp nào kết án oan người vô tội. Hình phạt được áp dụng cơ bản là nghiêm minh, đúng pháp luật. 

THAM NHŨNG CÒN NGHIÊM TRỌNG, PHỨC TẠP, TINH VI

Báo cáo trước Quốc hội về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2017, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết: Theo báo cáo của Chính phủ, công tác phòng, chống tham nhũng tuy tạo được sự thay đổi tích cực nhưng vẫn chưa thực sự mang tính đột phá. Tham nhũng nhìn chung vẫn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp, tinh vi, nhất là trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng; quản lý, sử dụng đất đai; quản lý, khai thác tài nguyên, khoáng sản và đầu tư công. 

Thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết: Ủy ban tán thành với đánh giá của Chính phủ và cho rằng, hiện nay việc thực thi pháp luật nói chung và pháp luật về phòng, chống tham nhũng nói riêng còn chưa nghiêm. Ý thức, đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế; việc nhũng nhiễu, tiêu cực, đòi hối lộ trong quá trình giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp vẫn chưa được ngăn chặn, “một bộ phận cán bộ chính quyền còn hành động gây tai tiếng cho bộ máy do tham nhũng, lợi ích nhóm”. Một số cán bộ, công chức còn có dấu hiệu tiếp tay, bảo kê cho doanh nghiệp. Nếu như trước đây, tình trạng “lợi ích nhóm”, sân sau mới chỉ là nghi ngờ của dư luận cử tri, nhưng qua một số vụ án lớn được xét xử gần đây, qua kết quả kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng cho thấy những nghi ngờ của dư luận cử tri là có căn cứ. 

Ủy ban Tư pháp cho rằng, chất lượng công tác điều tra, truy tố, xét xử đối với một số vụ án tham nhũng lớn, dư luận quan tâm tuy đã có chuyển biến nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu. Hành vi tham nhũng được phát hiện và xử lý chủ yếu là các vụ án tham nhũng nhỏ ở cấp xã, cấp huyện hoặc những vụ tham nhũng, kinh tế lớn do Cơ quan điều tra cấp trung ương điều tra. Còn nhìn chung ở cấp tỉnh, ở một số bộ, ngành, việc phát hiện và xử lý các vụ tham nhũng còn ít, trong khi theo phản ánh của dư luận thì tình hình tham nhũng ở những khu vực này vẫn còn nghiêm trọng, nhất là ở một số bộ, ngành có thẩm quyền phân bổ các nguồn lực đầu tư, tài chính, xét duyệt dự án, công trình, quản lý cấp phép về khai thác khoáng sản, xuất nhập khẩu các hàng hóa thiết yếu… hoặc ở những tỉnh có nhiều dự án đầu tư công lớn, khai thác tài nguyên, khoáng sản, có nhiều chương trình mục tiêu quốc gia, không loại trừ ở cả các tỉnh nghèo, vùng sâu, vùng xa được hưởng các ưu đãi từ ngân sách nhà nước. 

THANH VÂN, XUÂN TÙNG

;
.