Những ca khúc hay viết về Bác Hồ

Thứ Sáu, 19/05/2017, 11:57 [GMT+7]
In bài này
.
Bác Hồ với các cháu thiếu nhi.
Bác Hồ với các cháu thiếu nhi.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương lớn về nhân cách, về đức hy sinh cao cả cho sự nghiệp giải phóng đất nước, giải phóng dân tộc. Hình tượng Hồ Chủ tịch luôn là nguồn cảm hứng bất tận trong các sáng tác của các văn nghệ sĩ. Nhiều ca khúc viết về Bác đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của nhiều thế hệ người Việt và trường tồn với thời gian.

Mỗi bài hát là mộc góc nhìn riêng về Bác Hồ ở những khía cạnh khác nhau, song tất cả đều toát lên đậm nét hình ảnh một con người vĩ đại, mang dáng hình dân tộc, tiêu biểu cho trí tuệ và tâm hồn Việt Nam. Những bài hát về Bác đến với công chúng một cách chân thành, gần gũi nhất.

BÁC HỒ VỚI THIẾU NHI

“Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng” là một trong những bài hát thiếu nhi hay nhất về đề tài Bác Hồ với trẻ em. Ra đời vào cuối năm 1945, sáng tác của nhạc sĩ Phong Nhã vẫn luôn ghi dấu trong trái tim thiếu nhi Việt Nam suốt hơn 70 năm qua. Hình ảnh Bác Hồ hiện lên thân thương và gần gũi “Bác chúng em dáng cao cao, người thanh thanh, mắt như sao, râu hơi dài”. Ca khúc đã đóng góp một phần quan trọng để hình ảnh Bác trường tồn trong lòng mỗi người dân Việt từ thế hệ này qua thế hệ khác. 

Ca khúc “Em mơ gặp Bác Hồ” được nhạc sĩ Xuân Giao viết vào năm 1969 - ngay sau khi Bác Hồ mất ít ngày. Sự hụt hẫng của người Việt Nam khi hay tin Bác qua đời mang tới niềm xúc động mạnh trong lòng nhạc sĩ. Theo nhạc sĩ Xuân Giao, bên cạnh nỗi đau mất mát của hàng triệu người dân Việt Nam, bài hát còn là sự cộng hưởng bởi một câu chuyện “đẹp như trong mơ” vào năm 1946. Khi ấy, ông mới 15 tuổi và đã có dịp gặp Bác Hồ trong một chuyến công tác của Bác tới Hải Phòng. Chân dung vị cha già dân tộc hiện lên trong ánh mắt trẻ thơ gần gũi, thân quen như một vị Tiên ông trong chuyện cổ tích: “Râu Bác dài, tóc Bác bạc phơ”. Bài hát với ca từ giản dị, dễ nhớ, dễ thuộc nên được trẻ em yêu thích và thuộc nằm lòng. Còn rất nhiều bài hát ca ngợi Bác luôn đồng hành cùng thiếu niên nhi đồng Việt Nam như: “Người cho em tất cả” (Hoàng Long - Hoàng Lân), “Bé yêu Bác Hồ” (Đỗ Nhuận), “Bên Lăng Bác Hồ” (Dân Huyền), “Em về quê Bác Hồ” (Hồ Tĩnh Tâm)…

BÁC HỒ TRONG TRÁI TIM CỦA ĐỒNG BÀO CẢ NƯỚC

Trong số vô vàn những sáng tác của các nhạc sĩ, ca khúc “Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người” sáng tác năm 1960 là một trong những ca khúc nổi bật về tấm lòng của những người con miền Nam với Bác: “Trên cánh đồng miền Nam/Đau thương mây phủ chân trời/Khi ca lên Hồ Chí Minh/Nghe lòng phơi phới niềm vui/Trên xóm làng miền Nam/Hình Người như Tiến quân ca/Giục lòng vươn cánh bay xa/Vùng lên giải phóng quê nhà...”. Nhạc sĩ Trần Kiết Tường viết ca khúc này vào thời điểm nhân dân miền Nam đang phải sống trong cảnh đất nước chia cắt nhưng vẫn luôn nhớ về Bác, với niềm tin vững chắc đến ngày thống nhất…

“Đêm nay trên đường hành quân ra mặt trận/Trùng trùng đoàn quân tiến bước theo con đường của Bác.../Chiến đấu cho quê nhà Nam - Bắc hòa lời ca”- Đó cũng là những giai điệu hào hùng, rộn rã mà chan chứa yêu thương hiện lên cùng hình ảnh đoàn quân một lòng chiến đấu vì lý tưởng giải phóng dân tộc, thống nhất non sông trong bài hát “Bác đang cùng chúng cháu hành quân” của nhạc sĩ Huy Thục. Đặc biệt, ca khúc “Như có Bác trong ngày vui đại thắng” của nhạc sĩ Phạm Tuyên đã được chọn để phát vào chương trình thời sự đặc biệt lúc 17 giờ chiều 30-4, khi Việt Nam chính thức công bố tin giải phóng hoàn toàn miền Nam trước toàn thế giới. Với bài hát này, nhạc sĩ Phạm Tuyên sáng tác trong vòng 2 tiếng đồng hồ. Ông tâm sự về kỷ niệm viết ca khúc này: “Chỉ có 2 giờ, nói đúng hơn là chỉ có 2 giờ cho cả cuộc đời». Với “Ca ngợi Hồ Chủ tịch” (Văn Cao), ta thấy hình tượng của vị lãnh tụ kính yêu hiện lên ở một góc nhìn khác, đầy chất bác học hòa cùng âm hưởng của dàn hợp xướng hào hùng: “Người về đem tới ngày vui/Mùa thu nắng tỏa Ba Đình/Với tiếng Người còn dịu dàng như tiếng đất trời…”.

Nhạc sĩ Thuận Yến cho đến nay vẫn là người giữ “kỷ lục” có nhiều sáng tác về Chủ tịch Hồ Chí Minh với 26 ca khúc viết về Người. “Bác Hồ một tình yêu bao la” là một trong những tác phẩm nổi bật của ông. Giai điệu thiết tha, sâu lắng, ca từ thấm đẫm cảm xúc, chứa chan tình yêu bao la của ca khúc làm lay động biết bao tâm hồn: “Bác thương các cụ già xuân về gửi biếu lụa/Bác yêu đàn cháu nhỏ Trung thu gửi cho quà/Bác thương đoàn dân công, đêm nay ngủ ngoài rừng/Bác thương người chiến sỹ đứng gác ngoài biên cương…”.

Trong số hàng trăm ca khúc viết về Bác, rất nhiều nhạc sĩ đã chọn dòng nhạc mang âm hưởng những làn điệu dân ca. Nhạc sĩ Đỗ Nhuận với bài “Trông cây lại nhớ đến Người”. Câu hát “A ơ, chứ trồng cây tôi lại nhớ Người/chứ rừng bao nhiêu cây mọc/thì tôi ơn Người bấy nhiêu…” khiến người nghe liên tưởng đến một bài dân ca Nghệ An. Nhạc sĩ An Thuyên cũng đem âm hưởng dân ca Nghệ An vào bài “Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác”, để hình dung về thời niên thiếu của Bác Hồ: “Tuổi ấu thơ Bác đã đi/suốt chiều dài câu đò đưa/Tuổi ấu thơ Bác đã sống/suốt chiều rộng câu dân ca...”. Có lẽ, các nhạc sĩ khi sáng tác những ca khúc ấy, đều bắt nguồn từ tình cảm sâu nặng của Bác Hồ với quê hương Nghệ An, nơi Người đã sống những năm tháng của tuổi ấu thơ, ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, tâm hồn của Người.

NGUYỆT CHI

Nhạc sĩ Trần Hoàn cũng là một trong những nhạc sĩ có những nhạc phẩm để đời về Bác Hồ. Trong đó, tiêu biểu hơn cả là ca khúc “Lời Bác dặn trước lúc đi xa” năm 1989 và bài “Thăm bến Nhà Rồng” năm 1990. Hai ca khúc này cũng đã trở thành những sáng tác bất hủ trong lòng công chúng, bởi mỗi bài hát là sự khắc họa một cách chân thực, gần gũi về hình ảnh của Bác Hồ và cũng là một câu chuyện kể bằng âm nhạc, giúp người nghe hiểu thêm một phần về cuộc đời của Bác gắn với lịch sử cách mạng dân tộc.

Là một lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, danh nhân văn hóa Thế giới, Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi là tấm gương sáng, là nguồn cảm hứng bất tận cho các tác phẩm văn học nghệ thuật không chỉ với các nghệ sĩ trong nước mà còn cả các nghệ sĩ nước ngoài như: “Bác Hồ - Thầy giáo” của Pete Seeger, “Bài ca Hồ Chí Minh” của Ewan MacColl với sự ngưỡng vọng lớn: “Từ đau thương người đi khắp năm châu, lòng tin mặt trời chân lý sáng soi rọi chiếu sáng dân mình. Hồ Chí Minh... Hồ Chí Minh... Hồ Chí Minh... Hồ Chí Minh”!

 

;
.