SAU MỘT NĂM TRIỂN KHAI THỰC HIỆN THAY SÁCH GIÁO KHOA LỚP 8: VẪN LÀ "BÌNH CŨ, RƯỢU CŨ"

Thứ Hai, 01/08/2005, 09:12 [GMT+7]
In bài này
.
Không có phòng thực hành thí nghiệm, thiết bị đành "chất đống trong kho". Trong ảnh: Thiết bị dạy học trường THCS Võ Trường Toản, TP. Vũng Tàu

Chương trình thay sách giáo khoa (SGK) lớp 8 được Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tỉnh tiếp tiếp tục thực hiện trong năm học 2004-2005 đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều giáo viên dạy chương trình SGK lớp 8 mới, do cơ sở vật chất chưa đáp ứng được yêu cầu nên đã nảy sinh nhiều bất cập trong quá trình dạy và học.

VẪN CÒN "DẠY CHAY – HỌC CHAY"

Qua 2 năm thực hiện thay SGK lớp 6, 7, đội ngũ giáo viên đã làm quen với chương trình, phương pháp dạy và học mới. Vì thế đối với chương trình dạy và học SGK lớp 8 mới trong năm học 2004-2005 không còn sự lúng túng mà có sự tiếp cận nhanh hơn, khoa học hơn. Một trong những tiêu chí quan trọng của việc thay đổi chương trình SGK là nâng cao tính thực tiễn, tăng cường phương pháp giáo dục trực quan. Song hành cùng với việc dạy SGK lớp 8 mới, thiết bị dạy và học cũng là một yếu tố không thể thiếu và có nhiệm vụ hỗ trợ đắc lực cho hiệu quả học tập. Theo chương trình SGK lớp 8 mới, thiết bị được sử dụng trong dạy và học dành cho các bộ môn Vật lý, Sinh vật, Hóa học và Công nghệ. Riêng các bộ môn Vật lý, Hóa học, Sinh vật là những môn học chủ yếu phải thông qua thí nghiệm chứng minh để nắm lý thuyết. Tuy nhiên, do cơ sở vật chất, trang thiết bị của các trường trung học cơ sở (THCS) còn chưa đáp ứng được việc triển khai dạy và học theo phương pháp mới, nên đã dẫn đến nhiều bất cập. Từ đánh giá của Sở GD-ĐT cho thấy, hiện nay mỗi trường mới chỉ có một máy chiếu, 1 màn hình nên chưa giúp được nhiều việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học thường xuyên; một số trường đang xây dựng, chưa đủ phòng học bộ môn nên dẫn đến tình trạng dạy chay, học chay khá nhiều. Phòng học đã thiếu, phòng chức năng càng thiếu trầm trọng. Thậm chí như trường THCS Ngô Sĩ Liên TP. Vũng Tàu, do không thể bố trí phòng thực hành nên toàn bộ thiết bị dạy học của trường đành … chất đống trong kho. Đầu năm học 2004-2005, trường được Phòng GD-ĐT TP. Vũng Tàu cấp thiết bị phục vụ chương trình thay sách lớp 8, nhưng không dám nhận vì ngay cả kho cũng đã quá chật, không còn chỗ chứa. Thầy Lê Tất Thành, giáo viên trường THCS Long Điền cho biết: Muốn đem thiết bị lên lớp rất khó, trong khi nhà trường không thể bố trí hết giờ học trên phòng thí nghiệm thực hành. Một thực tế phải nhìn nhận là còn rất nhiều trườøng THCS trong tỉnh chưa đúng quy cách, thậm chí chưa có phòng thực hành, thí nghiệm cho từng bộ môn. Những trường dù đã có phòng thí nghiệm – thực hành thì phần lớn vẫn trong tình trạng chắp vá, dùng chung với nhiều bộ môn…

SÁCH GIÁO KHOA – CÒN NHIỀU HẠN CHẾ

Là một mắt xích quan trọng trong dây chuyền chất lượng giáo dục của nhà trường, SGK vẫn được ví người "thầy" thứ hai của học sinh. Chính vì thế, SGK mới cùng với mục đích đổi mới phương pháp giáo dục xưa nay đã từng bước nâng cao chất lượng dạy và học. Theo nhận xét của nhiều giáo viên, kiến thức SGK lớp 8 mới nhìn chung phù hợp với lứa tuổi, bám sát thực tế cuộc sống xã hội, phần lớn học sinh tiếp thu được và tiếp thu nhanh. Phần văn bản nhật dụng mới đưa vào của môn Ngữ văn đã tỏ ra rất thực tế, hữu ích, gắn với cuộc sống. SGK Toán nhiều tranh ảnh sinh động, có sự liên hệ với thực tế, tạo được hứng thú và niềm say mê học tập của học sinh. Các bộ SGK lớp 8 mới đều được trình bày thẩm mỹ, cấu trúc khoa học, biên soạn phù hợp với phương pháp dạy học mới, có khả năng giúp học sinh tự học.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, SGK lớp 8 mới vẫn còn bộc lộ rất nhiều nhược điểm, kiến thức nặng và hơi cao đối với học sinh. Nhiều bài có dung lượng kiến thức nặng (môn Toán, Vật lý), dễ làm giáo viên trở lại dạy học theo kiểu nhồi nhét, không phát huy được khả năng sáng tạo của học sinh. Việc quá nhấn mạnh vào hai từ "tích hợp" của tài liệu bồi dưỡng và bài giảng khiến không ít giáo viên khi dạy bài phân môn này đã biến thành bài của phân môn kia, "hy sinh" phân môn này cho phân môn kia (tiết dạy Văn thành tiết dạy Tiếng Việt hoặc Tập làm văn). Theo cô Nguyễn Thị Nhung, giáo viên trường THCS Ngô Sĩ Liên, TP. Vũng Tàu thì thiết bị, đồ dùng dạy học cũng như kênh hình trong SGK văn lớp 8 mới rất hạn chế; ít hình ảnh về người thực, việc thực, cảnh thực nên rất khó khăn cho học sinh hiểu thực tế cuộc sống được phản ảnh trong văn bản… Theo ông Nguyễn Thanh Giang, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT, cần điều chỉnh chương trình ở tất cả các bộ môn theo hướng giảm tải dung lượng kiến thức; có tiết luyện tập thực hành cho các môn sau mỗi chương; tăng thiết bị dạy học và bảo đảm về chất lượng để dạy và học đạt kết quả cao hơn…

Bài, ảnh: Thảo Phương

;
.